VI SA/Wa 2388/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-02
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) stanowi bezwzględną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną, czy też organ powinien badać istnienie "uzasadnionej obawy", że posiadacz broni może użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, jeśli organ administracji, badając całokształt okoliczności sprawy, uzna, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Katalog przestępstw w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest zamknięty, a samo skazanie, choć istotne, nie jest jedyną przesłanką, lecz powinno być analizowane w kontekście innych okoliczności świadczących o lekceważeniu porządku prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską D. B. przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było prawomocne skazanie skarżącego za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk). Skarżący kwestionował, że samo skazanie jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia, domagając się zbadania "uzasadnionej obawy" użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym i wskazując na swoje dotychczasowe osiągnięcia sportowe i nienaganne życie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] maja 2008 r. cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich D. B. (dalej: strona, skarżący).
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uwagi na fakt prowadzenia postępowania karnego wobec skarżącego o czyn z art. 178 a par. 1 kk.
W trakcie postępowania administracyjnego organy Policji ustaliły, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 2007 r. (sygn. akt: [...]) D. B. został prawomocnie skazany za przestępstwo określone w art. 178a par. 1 kk (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości).
Podstawą prawną zastosowaną w powyższym stanie faktycznym był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm., dalej: ubia). Z dyspozycji tych przepisów wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazano, iż obligatoryjny charakter powołanych przepisów prawa nakazuje organom Policji cofnięcie uprawnionemu pozwolenia na broń w wypadku stwierdzenia popełnienia przez niego przestępstwa przeciwko mieniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił rozstrzygnięciu organu I instancji uznanie faktu skazania go za popełnione przestępstwa za okoliczność obligującą do cofnięcia pozwolenia na broń palną, co stanowi naruszenie przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. oraz pominięcie dotychczasowego nienagannego trybu życia, dobrych opinii oraz licznych zasług i odznaczeń, co miało wpływ na treść decyzji. Podniósł, iż organy Policji nie zbadały stanu faktycznego sprawy pod kątem istnienia – bądź nie – przesłanki "uzasadnionej obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Podniósł, iż organy Policji "nie mogą stosować prostego przełożenia, iż każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenia na broń". Użycie przez ustawodawcę pojęcia nieostrego, jakim jest wyżej wskazana "obawa" obliguje organy policji do wszechstronnego, wnikliwego rozpatrzenia wszelkich okoliczności sprawy. Organy dokonały niewłaściwej analizy materiału dowodowego niniejszej sprawy. D. B. jest bowiem byłym [...] m.in. grup zawodowych M. i L., uczestnikiem Mistrzostw Świata [...] ([...] m-ce w 1988 r.), vice mistrzem Polski [...] r., zwycięzcą ponad 200 wyścigów we wszystkich kategoriach wiekowych, wielokrotnie zajmował miejsce w pierwszej trójce takich zawodów, jak T., Wyścig S. czy K., reprezentantem Polski przez ponad [...] lat. Wspiera działalność związaną z aktywnym wypoczynkiem, propagowaniem zdrowego stylu życia oraz jest zaangażowany w działalność sponsoringową .Pełnomocnik podkreślił, że strona wyraża skruchę z powodu popełnionego błędu, za który poniosła już karę wymierzoną w wyroku skazującym. Złożył nadto wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii psychologicznej na okoliczność sprawności psychicznej i psychologicznej skarżącego dla dalszego posiadania broni palnej.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymując w mocy decyzję I instancji wskazał, iż fakt popełnienia przestępstwa z art. 278a par. 1 kk oznacza, iż D. B.popełnił czyn, o którym mowa w art. 178a par. 1 kk de facto będąc w stanie upojenia alkoholowego. Stężenie alkoholu we krwi skarżącego wielokrotnie bowiem przekroczyło ustawowy próg dopuszczalności. Znajdując się w takim stanie, ograniczającym zdolności psychomotoryczne organizmu i spowalniającym reakcję na zawsze dynamiczną sytuację na drodze, skarżący w ocenie organu niewątpliwie stwarzał zagrożenie nie tyle dla ogólnie pojętego bezpieczeństwa w komunikacji, co dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, a także ich mienia (w razie spowodowania kolizji). Popełnione przestępstwo jest czynem umyślnym. Ocenie organów Policji podlega nie tylko sam fakt skazania, ale także rodzaj zagrożonego dobra (pośrednio – życie i zdrowie ludzi), okoliczności popełnienia przestępstwa i jego ciężar gatunkowy. Organ podkreślił, iż skarżący poprzez dopuszczenie się przedmiotowego czynu wykazał brak wyobraźni. Powyższe okoliczności uzasadniają istnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Organ wskazał ponadto, iż strona często jest notowana przez Policję z powodu popełnianych wykroczeń drogowych polegających m.in. na przekraczaniu dozwolonej prędkości. Pozytywna opinia w miejscu zamieszkania i w kole łowieckim, jak również osiągnięcia w działalności sportowej w ocenie organu nie niwelują wyżej opisanej obawy.
Pełnomocnik D. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji. Zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia poprzez błędną interpretację oraz niesłuszne i bezpodstawne przyjęcie, że sam fakt skazania osoby prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z art. 178a par. 1 kk stanowi bezwzględną negatywną przesłankę posiadania broni oraz poprzez uznanie, że jakikolwiek konflikt z prawem powoduje bezwzględna przyczynę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym ustaleniu, iż w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz obrazę art. 7, 75, 77, 78 i 80, co miało bardzo istotny wpływ na treść decyzji i polegało w szczególności na niedopełnieniu przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu wniosków dowodowych strony o dopuszczenie dowodu z opinii psychologicznej na okoliczność sprawności psychicznej i psychologicznej skarżącego dla dalszego posiadania broni palnej. Uzasadnił, iż w jej ocenie skazanie za przestępstwo nie mieszczące się w katalogu wymienionym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie stanowi o spełnieniu przesłanki "uzasadnionej obawy", o której mowa w powyższym przepisie prawa. Organy winny były wziąć pod uwagę pozytywne cechy osobowościowe skarżącego wynikające z jego zaangażowania w działalność sportową (kolarstwo) poparte załączoną dokumentacją.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a).
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn.
Skarżący – D. B. – został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i bojowej.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Należy podkreślić, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że ocena czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.
Bezspornym jest, iż prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego D. B. został skazany za przestępstwo określone w art. 178a par. 1 kk (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości). Nadto był notowany w związku z wykroczeniami drogowymi.
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 - przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu jednakże organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w wyżej powołanym przepisie.
Odnosząc się do zarzutów skargi warto przypomnieć, że decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 ubia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, które charakteryzuje się tym, że organ administracji, w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie formułuje w sposób sztywny i jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, lecz w sposób stwarzający w pewnej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu – cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia., jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w tekście art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie można przy tym traktować jako mającego charakter enumeratywny (zamknięty). Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumpcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, skarżący słusznie został przez organ oceniony krytycznie z punktu widzenia przesłanki istnienia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdzenie takie mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Dokonana przez organ ocena nie nosi, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należą dwa wyroki karne skazujące. Oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania i jest aktywnym członkiem społeczności lokalnej. Zdaniem Sądu – prawidłowy jest pogląd organu, że już samo dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzić może uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie mógłby w przyszłości korzystać z posiadanej broni. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., III SA 1173/01). Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie organy Policji wykazały, iż po stronie skarżącego istnieją, poza faktem skazania, dodatkowe okoliczności potwierdzające wyżej opisaną obawę. Należy do nich nieodpowiedzialność wynikająca z faktu popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem samochodowym w stanie nietrzeźwości. Nie można również pominąć faktu, iż skarżący popełniał wykroczenia drogowe, takie, jak przekroczenie dozwolonej prędkości i in. Wskazuje to na lekceważący stosunek skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Komendanta Głównego Policji, iż od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnymi orzeczeniami sądów karnych, w kontekście dodatkowych przesłanek dotyczących cech osobowościowych skarżącego, ustalonych na podstawie zgromadzonych dowodów, uzasadnia ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń. W związku z tym organ był zobligowany do wydania decyzji cofającej zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej sportowej. W tym stanie rzeczy bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje zarzucany w skardze brak wzięcia pod uwagę decyzji okoliczności dotyczących pozytywnych cech charakteru skarżącego związanych z jego działalnością sportową.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, 75, 77, 78 i 80, stwierdzając tym samym, że organy Policji w sposób należyty zgromadziły istotny do wyjaśnienia sprawy materiał, a następnie poddały go analizie, która doprowadziła do konkretnego rozstrzygnięcia, którego motywy znalazły odzwierciedlenie w decyzjach.
Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji jak również pozostaje w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło