VI SA/Wa 239/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-02
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Ewa Marcinkowska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba pracownika odpowiedzialnego za kontakty z Urzędem Patentowym może stanowić nadzwyczajną okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty za ochronę wzoru przemysłowego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że choroba pracownika nie jest nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty za ochronę wzoru przemysłowego. Przepisy Prawa własności przemysłowej, w szczególności art. 224 ust. 4, nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony, traktując ten termin jako termin prawa materialnego. Nawet w przypadku nadzwyczajnych okoliczności, choroba pracownika nie jest uznawana za siłę wyższą.Stan faktyczny
Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego z powodu nieuiszczenia opłaty za II okres ochronny. Zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na chorobę osoby odpowiedzialnej za kontakty z urzędem. Urząd odmówił przywrócenia terminu, uznając chorobę za niewystarczającą podstawę. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "[...]" S.A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] "[...]" oddala skargę
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 118 ust. 1 oraz 224 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) stwierdzono wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2004 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pn. "[...]" nr [...], udzielonego na rzecz [...] S.A., K., P., z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za II (6 - 10 rok) okres ochronny.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za II okres ochronny wzoru przemysłowego nr [...] wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył w dniu [...] października 2005 r. zainteresowany.
W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, iż brak wniesienia opłaty za drugi okres ochronny był spowodowany nieobecnością w siedzibie spółki osoby odpowiedzialnej za kontakty z Urzędem Patentowym. Powodem była przedłużająca się choroba połączona z koniecznością hospitalizacji.
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 118 ust. 1 oraz 224 ust. 4 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Urząd Patentowy RP stwierdził, iż zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 118 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej prawo z rejestracji wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Opłaty za dalsze okresy ochrony (tj. poczynając od II okresu ochrony) zgodnie z art. 224 ust. 2 powołanej ustawy powinny być wnoszone z góry, a najpóźniej w dniu upływu poprzedniego okresu ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu, z tym, że w takiej sytuacji opłata podstawowa za ochronę podlega zwyżce w wysokości 30 %, zgodnie z art. 224 ust. 4 ustawy.
W rozpatrywanej sprawie ostatnim dniem I okresu ochrony był [...] lipca 2004 r., tak więc termin do wniesienia opłaty za kolejny II okres ochrony upływał w tymże dniu. Ponadto należna opłata, powiększona o 30 %, mogła być wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, który upłynął z dniem [...] stycznia 2005 r. Uprawniony nie wniósł wymaganej opłaty w żadnym z powyższych terminów.
Aktualnie obowiązujące przepisy prawa (art. 224 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej) nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony. Powyższy termin należy do terminów prawa materialnego i z tego względu nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia.
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Choroba pracownika uprawnionego (spółki akcyjnej) nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność.
Skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2005 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2005 r.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją Urzędu, zarzucają jej naruszenie art. 225 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej, albowiem wniosek o przywrócenie terminu został przez niego złożony w okresie krótszym niż liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu dwumiesięcznego, zakreślonego w powołanym wyżej przepisie, a dokonana wpłata w wysokości 100,00 zł za rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu była zgodna z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 marca 2004 r. zmieniającym rozporządzeniem w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. Nr 35, poz. 309).
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy Urząd stwierdził, iż przepis art. 225 ust. 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej reguluje sytuację, w której istnieje możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty za zgłoszenie (art. 223 ust. 2 ustawy) lub opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony określonej w decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji (art. 224 ust. 1 ustawy). W rozpatrywanej sprawie powyższy przepis nie ma zastosowania, bowiem Urząd Patentowy wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa z rejestracji. Od powyższej decyzji, zgodnie z pouczeniem, służy stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przywrócenie terminu do wniesienia opłaty okresowej może nastąpić (jeżeli przepisy nie stanowią inaczej) w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 118 ust. ustawy – Prawo własności przemysłowej, prawo z rejestracji wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Opłaty za dalsze okresy ochrony (tj. poczynając od II okresu ochrony) zgodnie z art. 224 ust. 2 powołanej ustawy powinny być wnoszone z góry, a najpóźniej w dniu upływu poprzedniego okresu ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu, z tym, że w takiej sytuacji opłata podstawowa za ochronę podlega zwyżce w wysokości 30 %, zgodnie z art. 224 ust. 4 ustawy. Powołany wyżej dodatkowy termin do wniesienia opłaty za dalsze okresy ochronne wraz z opłatą dodatkową nie podlega przywróceniu. W rozpatrywanej sprawie ostatnim dniem I okresu ochrony był [...] lipca 2004 r., tak więc termin do wniesienia opłaty za kolejny II okres ochrony upływał w tym dniu. Ponadto w/w opłata, powiększona o 30 %, mogła być wniesiona w dodatkowym 6-miesięcznym terminie, tj. do dnia [...] stycznia 2005 r.
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z powyższym przepisem do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Siłą wyższą jest zdarzenie zewnętrzne mające charakter nadzwyczajny, któremu nie można było zapobiec. Do powyższej kategorii zdarzeń należą katastrofy przyrodnicze, takie jak powodzie, huragany, tornada. Są to zdarzenia, których wystąpienie uniemożliwia dokonanie czynności. W ocenie Urzędu choroba (nawet połączona z hospitalizacją) odpowiedzialnego za kontakty z Urzędem Patentowym pracownika spółki (uprawnionego) nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność, z powodu której wystąpienia uprawniona spółka nie mogła wnieść w przewidzianym terminie opłaty za II okres ochronny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2005 r., którą stwierdzono wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2004 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pn. "[...]" nr [...], udzielonego na rzecz [...] S.A., z siedzibą w K., z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za II okres ochronny.
W rozpatrywanej sprawie Sąd w całości podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2005 r.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, prawo z rejestracji wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. W myśl art. 118 tej ustawy, do wzorów przemysłowych stosuje się odpowiednio przepisy m.in. powołanego art. 90 ustawy.
Z kolei zgodnie z art. 224 ust. 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej opłaty za dalsze okresy ochronne są uiszczane (...) z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu opłaty te można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30 % opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu.
W myśl art. 243 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej jeżeli w toku rozpatrywania sprawy uchybiono terminowi do dokonania czynności warunkującej, zgodnie z ustawą, bieg postępowania, Urząd Patentowy może na wniosek strony, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przywrócić termin, o ile strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W rozpatrywanej sprawie ustawa stanowi w cytowanym wyżej art. 224 ust. 4 inaczej, tzn. nie zezwala na przywrócenie terminu. Jednakże, stosownie do art. 243 ust. 6 do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 art. 243, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju okoliczności nie miały miejsca, a zatem wydana decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2005 r. jest prawidłowa, tzn. zgodna z prawem i jako taka powinna pozostać w obrocie prawnym.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło