VI SA/Wa 239/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Minister Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku Pana J. S. z dnia 21 października 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności koncesji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. udzielonej firmie "U." Sp. z o.o. w R., na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "B." położonego w B. i T., gmina K., powiat r., województwo śląskie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że dniu [...] lipca 2005 r. decyzją nr [...] Wojewoda [...] udzielił koncesji firmie "U." Sp. z o.o. w R., na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "B." położonego w B. i T., gmina K., powiat r., województwo [...]. Pan J. S. pismem z dnia 7 stycznia 2006 r. zwrócił się do Ministra Środowiska za pośrednictwem Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej koncesji, której, jak twierdził, nie otrzymał jako strona postępowania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...], działając zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462) oraz art. 65 § 1 i 123 k.p.a., przekazał wniosek Pana J. S. według właściwości Marszałkowi Województwa [...]. W toku postępowania wyjaśniającego Urząd Marszałkowski Województwa [...] wezwał Pana J. S. do jednoznacznego określenia, czego dotyczy wniosek: stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej czy odwołania od tejże decyzji. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 9 lutego 2006 r. Pan J. S. podtrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności koncesji. Ponadto poparł swój sprzeciw co do eksploatacji złoża, który wniósł (2 maja 2005 r.), a następnie wycofał (13 maja 2005 r.) w toku postępowania koncesyjnego twierdząc, że firma "U." wyłudziła od niego wycofanie protestu. Działając zgodnie z art. 65 ust. 1 k.p.a., Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek Pana J. S. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] udzielającej koncesji firmie "U." Sp. z o.o. w R., na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "B.". W związku z wejściem w życie w dniu 5 sierpnia 2005 r. ustawy z dnia 24 maja 2006 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 133, poz. 934), której przepis art. 1 pkt 2 wprowadził art. 103c, stanowiący, że w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organem wyższego stopnia w stosunku do marszałka województwa w sprawach wynikających z przepisów ustawy jest minister właściwy do spraw środowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. przekazało wniosek J. S. do Ministra Środowiska, a decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako bezprzedmiotowe. Następnie Minister Środowiska pismem z dnia 8 września 2006 r. wezwał J. S. do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej. W odpowiedzi strona podtrzymała swój wniosek z dnia 7 stycznia 2006 r., co do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli wydania decyzji koncesyjnej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto zarzuciła, iż przedmiotowa decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7). Minister Środowiska decyzją z dnia [...] października 2006 r. działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. S. z dnia [...] stycznia 2006 r., o stwierdzenie nieważności koncesji z dnia [...] lipca 2005 r. udzielonej firmie "U." Sp. z o.o. w R., na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "B." położonego w B. i T., gmina K., powiat r., województwo śląskie, odmówił stwierdzenia nieważności koncesji. Analizując wskazane we wniosku przesłanki Minister Środowiska stwierdził, że koncesji udzielono zgodnie z przepisami prawa i z zachowaniem jego wymagań. Organ koncesyjny udzielając koncesji pouczył strony o przysługującym prawie, sposobie i terminie wniesienia odwołania od decyzji. Organ nie dopatrzył się jednak rażącego naruszenia prawa w udzielonej koncesji, zwłaszcza iż, strona była zawiadomiona zarówno o wszczęciu postępowania koncesyjnego, jak i o wydaniu decyzji, co jest udokumentowane w aktach sprawy zwrotnymi potwierdzeniami odbioru. W prawem przewidzianym terminie J. S. pismem z dnia 21 października 2006 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, iż nie został uznany za stronę postępowania koncesyjnego. Rozpatrując ponownie sprawę, Minister Środowiska wskazał, że powyższe zarzuty nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, z których wynika, że strona była zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, jak też decyzja była stronie doręczona. Dodatkowo organ zauważył się, że nawet gdyby strona nie brała udziału w postępowaniu, to i tak nie czyniłoby to z przesłanki braku udziału w postępowaniu podstawy stwierdzenia nieważności decyzji a jedynie przesłankę wznowienie postępowania (wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r., I SA 343/01, Lex 55741; z 17 sierpnia 1999 r., II SA/Gd/1704/97, Lex 44092). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2006 r. 2006 r. J. S. wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji ponieważ do dzisiaj nie "doręczono mu tej decyzji jako stronie w związku z czym nie mógł jej zaskarżyć". Zarzucił, iż Minister Środowiska nie pouczył go o siedzibie sądu, do którego miałem złożyć odwołanie, podobnie jak " cytowane orzeczenia z Lexa nie dotyczą meritum sprawy". W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska – podtrzymując swoje stanowisko - wniósł o jej oddalenie. Pozostali uczestnicy postępowania koncesjonariusz U. Sp. z o.o. w R., właściciele gruntów: W. W., J. Ć., E. M., D. K., R. P., A. w O. nie złożyli odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Środowiska nie narusza prawa. Jak słusznie wskazał organ postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności nie może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji w oparciu o nieprawidłowości nie mające charakteru wad kwalifikowanych (art. 156 § 1 k.p.a.). O tym zaś, czy miało rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy. W ocenie skarżącego nie był on stroną postępowania gdyż - jak napisał we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - " w decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. nie oznaczono mnie jako stronę postępowania". Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego, w aktach sprawy znajdują się potwierdzenia odbioru przez niego osobiście zarówno odpisu decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. o udzieleniu koncesji (15 lipca 2005 r.), jak również dowód doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania koncesyjnego ( w dniu 26 kwietnia 2005 r.). Ponadto, jak wynika z pisma z dnia 13 maja 2005 r. skierowanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego, Wydziału Środowiska i Rolnictwa skarżący wycofał swój protest z 2 maja 2005 r. dotyczący eksploatacji kruszywa w obrębie jego działek o nr 113 i 116. Ponadto obowiązujące w dacie wydawania spornej decyzji przepisy prawa geologicznego i górniczego nie zawierały obowiązku wpisywania do osnowy decyzji imion i nazwisk oraz/lub nazwy wszystkich właścicieli działek objętych tą koncesją. Jak słusznie wskazał organ postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności nie może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji w oparciu o nieprawidłowości nie mające charakteru wad kwalifikowanych (art. 156 § 1 k.p.a.). O tym zaś, czy miało rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy. Przez rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należy rozumieć oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności. Stwierdzone wady muszą być o szczególnym ciężarze gatunkowym i muszą mieć charakter rażący w sensie obiektywnym, a nie subiektywnym. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma miejsce wtedy, gdy organ prowadzący postępowanie ustali, że nie występuje żadna z ustawowych przyczyn stwierdzenia nieważności. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., na które powołuje się skarżący. Zatem nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji ani też decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Ponadto obowiązujący system weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 412/96). Dlatego przesłanki dotyczące wznowienia postępowania nie mogą stanowić jednocześnie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Mając powyższe na uwadze należy - zdaniem Sądu - w pełni podzielić pogląd organu i uznać, iż w świetle obowiązującego stanu faktycznego i prawnego sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodziły jakiekolwiek obligatoryjne przesłanki do uwzględnienia wniosku z dnia 7 stycznia 2006 r. W konsekwencji oznacza to, iż skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcia Ministra Środowiska nie naruszają zarówno norm prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.