VI SA/Wa 239/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-06
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata bytu prawnego przez spółkę akcyjną w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, skutkująca wykreśleniem z rejestru przedsiębiorców KRS, stanowi podstawę do umorzenia tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu jego bezprzedmiotowości?Ratio decidendi
Utrata bytu prawnego przez spółkę akcyjną, potwierdzona prawomocnym wykreśleniem z rejestru przedsiębiorców KRS, powoduje utratę jej zdolności sądowej. W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, co na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) obliguje sąd do jego umorzenia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka T. SA wniosła skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji dotyczące zmiany koncesji. W trakcie postępowania zmarł Prezes Zarządu skarżącej, co spowodowało zawieszenie postępowania. Następnie Sąd uzyskał informację, że spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS bez postępowania likwidacyjnego, co oznaczało utratę jej bytu prawnego i zdolności sądowej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. SA z siedzibą w W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku o zmianę koncesji postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Skarżąca – T. SA z siedzibą w W., reprezentowana przez adwokata wniosła w prawidłowym trybie i terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji.
Dnia 17 lipca 2014 r. (k. 43 akt) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej informujące o tym, że Prezes Zarządu skarżącej zmarł i wobec tego zaistniała przesłanka do zawieszenia niniejszego postępowania.
Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania.
Wobec informacji o śmierci Prezesa Zarządu skarżącej Sąd zwrócił się do pełnomocnika skarżącej o ustalenia na jakim etapie znajdują się działania skarżącej zmierzające do uzupełnienia składu Zarządu skarżącej oraz do Urzędu Stanu Cywilnego o nadesłanie odpisu aktu zgonu Prezesa.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej poinformował, że nie udało mu się skontaktować ze skarżącą, więc żadnych informacji nie uzyskał, a ponadto podał, że wygasło jego umocowanie do działania w imieniu skarżącej (k. 50 akt). Urząd Stanu Cywilnego nadesłał zaś żądany akt zgonu (k. 58 akt).
W związku z powyższym Sąd postanowieniem z 9 września 2014 r. (k. 62 akt) zawiesił niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne ponieważ uznał, że śmierć Prezesa Zarządu skarżącej spowodowała brak w składzie jej organów - powstały po wniesieniu skargi, a przed rozpoznaniem skargi, uniemożliwiający podejmowanie przez nią jakichkolwiek czynności procesowych i muszący prowadzić do obligatoryjnego zawieszenia tego postępowania, do czasu usunięcia tego braku, poprzez wybór nowego Prezesa Zarządu lub zmianę zasad reprezentacji skarżącej.
Dnia 6 czerwca 2016 r. do Sądu wpłynęła - pochodząca od Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Gospodarczy KRS, informacja – poparta postanowieniem z [...] listopada 2015 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności, że skarżąca została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego bez uprzedniego przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje,
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli:
1) skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osoba zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Treść przywołanego wyżej przepisu wskazuje jednoznacznie, że przyczyną umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Dwa zdarzenia powodujące bezprzedmiotowość postępowania zostały wymienione expressis verbis (pkt 1 i 2). Z pkt 3 wynika natomiast, że bezprzedmiotowość postępowania może nastąpić również z innych powodów. Istotne jest wszakże, że przyczyną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego może być jedynie zdarzenie zaszłe w toku postępowania, tzn. takie, które nie istniało przed jego wszczęciem, ale wystąpiło dopiero w toku rozpoznawania skargi. W przepisie tym chodzi również o zdarzenia będące przeszkodami o charakterze trwałym, powodującymi niemożność prowadzenia dalszego postępowania.
W toku prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie Sąd na rozprawie powziął wiadomość, że Prezes Zarządu skarżącej zmarł, a zgodnie z KRS-em był on osobą, która samodzielnie lub wspólnie z członkiem Zarządu reprezentował skarżącą. W związku z tym Sąd zawiesił niniejsze postępowanie do czasu usunięcia owego braku, poprzez wybór nowego Prezesa Zarządu lub zmianę zasad reprezentacji skarżącej.
Do powyższych zmian nie doszło, a skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, wobec tego - ostatecznie postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] listopada 2015 r., została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS. Postanowienie to stało się prawomocne [...] maja 2016 r.
Sąd zauważa, że stosownie do treści art. 306 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030), dalej k.s.h. do powstania spółki akcyjnej wymaga się:
1) zawiązania spółki, w tym podpisania statutu przez założycieli;
2) wniesienia przez akcjonariuszy wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, z uwzględnieniem art. 309 § 3 i § 4;
3) ustanowienia zarządu i rady nadzorczej;
4) wpisu do rejestru.
Zatem spółka akcyjna zgodnie z art. 306 k.s.h. powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Nadmienić należy, że spółki kapitałowe, do której to kategorii należy m.in spółka akcyjna – czyli skarżąca, są podmiotami prawa, a więc mają zdolność prawną. Zgodnie z art. 12 k.s.h. spółka akcyjna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką akcyjną i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona więc podmiotem praw i obowiązków, co oznacza, że od tego momentu – wpisu do rejestru, może w pełnym zakresie uczestniczyć w obrocie prawno-gospodarczym, będąc podmiotem stosunków prawnych, w tym administracyjnoprawnych.
Z kolei zgodnie z art. 478 k.s.h. rozwiązanie spółki akcyjnej następuje z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. Wykreślenie to ma charakter konstytutywny. Spółka z chwilą wykreślenia jej z rejestru traci zatem swój byt prawny, a więc również zdolność sądową.
Sąd stwierdza, że w toku niniejszego postępowania skarżąca ostatecznie utraciła swój byt prawny – została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS i jako taka nie może być już podmiotem praw i obowiązków, a tym samym domagać się prowadzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Utrata bytu prawnego powoduje utratę zdolności sądowej skarżącej, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona, co na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego rodzi skutek w postaci jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło