VI SA/Wa 2392/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-11
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Ewa Frąckiewicz, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej, w tym leków wydawanych na receptę, stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki?Ratio decidendi
Sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej, w tym leków wydawanych na receptę, stanowi naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego i prowadzi do utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki. W konsekwencji, stanowi to podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę U. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki. Cofnięcie zezwolenia nastąpiło w związku ze stwierdzoną sprzedażą produktów leczniczych (w tym na receptę) przez aptekę do hurtowni farmaceutycznej, co stanowiło naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego. Skarżąca kwestionowała wartość dowodową kopii faktur, odpowiedzialność następcy prawnego oraz sposób prowadzenia postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 115 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2 i 9, art. 86a, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 88 ust. 5 pkt 1, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 i art. 103 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281, z późn. zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] cofającą zezwolenie z dnia [...] sierpnia 2001 r., z późn. zm., na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "L." położonej w L. przy ul. [...], udzielone dla U. sp. z o.o. z siedzibą w W., adres: [...] ul. [...] (dawniej L. Sp. z o.o. B. sp. j. z siedzibą w L.).
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny otrzymał od Głównego Inspektora Farmaceutycznego pismo z dnia [...] grudnia 2013 r., do którego zostały załączone kopie faktur świadczące o tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" pozyskane w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w [...] (sygn. akt [...]). Analiza faktur wykazała, iż spółka P. sp. z o.o. prowadząca aptekę o nazwie "[...]" położoną w L. przy ul. [...] dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L.. Ustalono, że produkty lecznicze posiadają kategorię dostępności "wydawane z przepisu lekarza - Rp" na podstawie recepty.
W dniu [...] stycznia 2014 r. inspektorzy WIF w L. na podstawie upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego przeprowadzili kontrolę doraźną w aptece ogólnodostępnej "[...]" położonej w L. przy ul. [...] w obecności kierownika apteki oraz osoby uprawnionej do reprezentowania właściciela apteki p. M. B. członka zarządu P. sp. z o.o. Sporządzono protokół kontroli z [...] stycznia 2014 r. Inspektorzy w trakcie kontroli dokonali przeglądu faktur sprzedaży produktów leczniczych zarejestrowanych w programie komputerowym. Kontrolą objęto okres od [...].01.2013r. do [...].12.2013 r. W programie komputerowym nie stwierdzono faktur VAT sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o. o. S.K.A. natomiast stwierdzono sprzedaż produktów leczniczych do przedsiębiorców, tj. do:
1. apteki "L." położonej w L., ul. [...] - prowadzonej przez L. Sp. z o.o. z/s w [...];
2. apteki "[...]" położonej w [...] przy ul. [...] - prowadzonej przez L. Sp. z o.o. Sp. j. z/s w [...];
3. apteki "L." położonej w L. przy ul. [...] - prowadzonej przez L. Sp. z o.o. B. Sp. j. z/s w L..
4. Stwierdzono również zakup produktów leczniczych od aptek:
1. "L." położonej w L. przy ul. [...] - prowadzonej przez L. Sp. z o.o. z/s w [...];
2. "[...]" położonej w [...] przy ul. [...] - prowadzonej przez L. Sp. z o.o. Sp. j. z/s w [...];
3. "L." położonej w L. przy ul. [...] - prowadzonej przez L. Sp. z o.o. B. Sp. j. z/s w L.;
4. "[...]" s.c. położonej w L. przy ul. [...] - prowadzonej przez T. J. i M. J.
W czasie kontroli nie udostępniono inspektorom kontrolującym papierowych faktur zakupu i sprzedaży. Kontrolę zakończono w dniu [...] lutego 2014 r. W dniu następnym, zgodnie z ustaleniem telefonicznym z p. M. osobą uprawnioną do reprezentowania P. sp. z o.o., inspektorzy przybyli do apteki ze sporządzonym protokołem kontroli celem jego podpisania. Mimo wcześniejszych ustaleń w aptece nie zastano osób uprawnionych do podpisania protokołu. W takiej sytuacji inspektorzy farmaceutyczni dokonali wpisu w książce kontroli prosząc o stawienie się w dniu [...] lutego 2014 r. w Wojewódzkim Inspektoracie Farmaceutycznym osoby uprawnionej do reprezentowania spółki, celem podpisania protokołu z przeprowadzonej kontroli doraźnej ewentualnie ustalenia z kontrolującymi innego terminu. Jednocześnie organ wezwał osobę uprawnioną do reprezentowania spółki - p. M. B. do podpisania protokołu w ciągu trzech dni od daty otrzymania pisma. W wyznaczonym terminie żadna z dotychczas uprawnionych osób nie zgłosiła się do podpisania protokołu natomiast do organu wpłynęły pisma z dnia [...] lutego 2014 r. i [...] lutego 2014 r. pełnomocnika strony powołującego się na treść udzielonego pełnomocnictwa, który wniósł o:
1. doręczenie protokołu kontroli celem zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie;
2. udzielenie odpowiedzi, jakiego przedmiotu dotyczy postępowanie kontrolne, jaki jest jego zakres i podstawa prawna, o umożliwienie przejrzenia akt sprawy.
Pismami z dnia [...] lutego 2014 r. i [...] marca 2014 r. organ powiadomił pełnomocnika strony, że zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem jest on upoważniony do jej reprezentowania w toku prowadzonego m.in. postępowania administracyjnego.
Ponieważ na tym etapie organ nie prowadził wobec P. sp. z o.o. żadnego postępowania administracyjnego, uznano, że do reprezentowania spółki w związku z kontrolą uprawniony był zatem członek zarządu spółki P. Sp. z o.o. p. M. B. i kierownik apteki. Ze względu na zakres udzielonego pełnomocnictwa organ nie mógł uczynić zadość żądaniu pełnomocnika. Protokół z kontroli doraźnej podpisany został dopiero w dniu [...] maja 2014 r. przez p. M. B. Kontrolowany pouczony został także o możliwości złożenia zastrzeżeń w terminie 7 dni od jego podpisania. Przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.
Pismem z [...] kwietnia 2014 r. WIF w L. zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zawiadomił P. sp. z o.o. z siedzibą w L., że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., udzielonego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej w L. przy ul. [...].
W dniu [...] kwietnia 2014 r. do WIF w L. wpłynął wniosek spółki U. sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki o nazwie "[...]" położonej w L. przy ul. [...] udzielone dla P. sp. z o.o. z siedzibą w L. poprzez zmianę oznaczenia podmiotu uprawnionego do prowadzenia apteki oraz zmianę jej nazwy. Uzasadnieniem wnioskowanej zmiany było postanowienie o przeniesieniu całego majątku spółki przejmowanej P. sp. z o.o. na spółkę U. sp. z o.o. jako spółki przejmującej. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zmienił przedmiotowe zezwolenie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Dotychczasowe określenie przedsiębiorcy w brzmieniu: P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. zastąpiono nowym określeniem w brzmieniu: U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Dotychczasową nazwę apteki w brzmieniu "[...]" zastąpiono nową nazwą: L..
W związku z prowadzonym postępowaniem w dniu [...] czerwca 2014 r. wystosowano pismo do Okręgowej Izby Aptekarskiej w L. o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] Okręgowa Rada Aptekarska w L. pozytywnie zaopiniowała wniosek o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie tejże apteki ogólnodostępnej.
Z uwagi na dokonane przekształcenia i zmiany w zezwoleniu na prowadzenie apteki pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. WIF w L. zawiadomił stronę - U. spółka z o.o. z siedzibą w W. o wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym w przedmiocie cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. W piśmie tym wezwał ponownie do złożenia szczegółowych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie oraz załączenia kserokopii faktur VAT sprzedaży produktów leczniczych poświadczonych za zgodność z oryginałem wystawionych do hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L. za okres 2013 r., wskazania innych hurtowni, do których spółka prowadząc aptekę, dokonywała sprzedaży, bądź złożenia oświadczenia, że takiej sprzedaży nie dokonywała.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. cofnął zezwolenie udzielone na rzecz skarżącej na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "L." zlokalizowanej w L. przy ul. [...].
Następnie skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto, w odwołaniu zostały zawarte wnioski dowodowe.
W toku postępowania odwoławczego, Główny Inspektor Farmaceutyczny postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów ze względu na fakt, że okoliczności, jakie miałyby zostać stwierdzone tymi dowodami zostały udowodnione w dokumentach zebranych podczas prowadzonego postępowania przed organem I instancji.
Główny Inspektor Farmaceutyczny, po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że podczas przeprowadzonej kontroli ustalono, że przedsiębiorca prowadzący aptekę położoną w L. przy ul. [...], dokonywał sprzedaży produktów leczniczych o kategorii dostępności na receptę (Rx), o wartości sprzedaży ponad 257.477,98 zł, do nieuprawnionego podmiotu, tj. hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L.. Produkty lecznicze wymienione na fakturach sprzedaży posiadają kategorię dostępności Rx, co oznacza, iż powinny zostać wydane z apteki na podstawie recepty lekarskiej. Produkty te są stosowane w padaczce, astmie, chorobach nowotworowych, zapobieganiu odrzuceniu przeszczepów narządów, p/zakrzepowe, po przebytym zawale serca. Zdaniem organu, fakt ten świadczył o tym, że strona nie zachowywała elementarnych zasad wydawania leków z apteki, tym bardziej, że produkty lecznicze wydawane bez recepty w większości podlegały refundacji.
Zdaniem organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy w sprawie, w pełni uzasadniał cofnięcie zezwolenia wydanego dla skarżącej. Uzasadniając swoje stanowisko Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał na obowiązujące przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne, w szczególności na brzmienie art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3 i 74 ust. 1.
W ocenie organu odwoławczego, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że apteka położona w L. przy ul. [...] dostarczała produkty lecznicze do nieuprawnionego podmiotu, tj.: hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L.. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ uznał, że strona prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, w tym lekami wydawanymi na receptę (Rx). Skarżąca nie posiada zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej co oznacza, że nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.
W ocenie organu, w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna, niż określona w art. 86 ust. 2 - 5 i 8 ustawy Prawo farmaceutyczne. W aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej, zgodnie z art. 86a w/w ustawy. Organ podkreślił, że apteka ogólnodostępna – a takim podmiotem jest skarżąca - jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Dokonywanie przez stronę sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego narusza powyższy przepis.
Organ odnosząc się do zarzutu skarżącej, w której ocenie całość materiału dowodowego stanowiły jedynie kopie faktur przesłanych do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego pozyskanego przez tego ostatniego z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w [...] (sygn. akt [...]) stwierdził, iż skarżąca na żadnym etapie nie kwestionowała wiarygodności faktur stanowiących podstawę wydanej decyzji w I instancji. Tylko taki dowód miałby znaczenie w sprawie i stanowiłby o wadliwości prawnej materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ponadto WIF w L. wielokrotnie wzywał stronę do przekazania oryginałów tych faktur, jednakże oryginały te nie zostały przez stronę przedstawione.
Główny Inspektor Farmaceutyczny odnosząc się argumentu skarżącej, w ocenie której organ I instancji wydając skarżoną decyzję nie odniósł się do podmiotu, który dokonywał obrotu produktami leczniczymi w okresie od [...] lutego 2013 r. do [...] lipca 2013 r., wyjaśnił, że spółka przejmująca przejęła wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym zezwolenie na prowadzenie w/w apteki. Oznacza to, że spółka przejmująca odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. W sprawie niniejszej skarżąca przejmująca miała pełną świadomość prowadzenia wobec spółki przejmowanej postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, o czym świadczy chociażby pismo pełnomocnika strony z dnia [...] lipca 2014 r., w którym domagał się on umorzenia postępowania z powodu przejęcia spółki P. sp. z o.o.
Główny Inspektor Farmaceutyczny nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącej jakoby "[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wydając decyzję w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki w L. przy ul. [...], uznał, iż przedsiębiorca U. sp. z o.o. legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej bowiem zmienił decyzję na prowadzenie apteki, albowiem przy zmianie zezwolenia organ zezwalający nie bada, czy podmiot wstępujący w prawa i obowiązki podmiotu przejmowanego posiada, czy też nie posiada rękojmi należytego prowadzenia apteki, albowiem zmiana ta uwzględnia jedynie zmiany prawne wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych, które umożliwiają wejście w miejsce przejmowanego podmiotu nowej spółki. Natomiast kwestia posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki była badana w czasie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego. WIF w L. nie mógł nie dokonać zmiany wniosku, albowiem działanie takie stałoby w sprzeczności w przepisami KSH, a to z kolei rodziłoby zarzut działania sprzecznie z zasadą legalizmu, o której mowa w art. 6 Kpa.
Za niezasadny jest również organ uznał kolejny zarzut skarżącej, w ocenie której organ nie podjął jakichkolwiek czynności dla ustalenia czy strona w tym wypadku P. K. prezes zarządu posiada dostateczny zasób przymiotów moralnych i etycznych gwarantujących prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ wskazał, iż prowadzenie sprzedaży produktów leczniczych w tzw. odwróconym łańcuchu dostaw powoduje, iż podmiot taki traci rękojmię należytego prowadzenia apteki.
Zdaniem organu odwoławczego nietrafny był również zarzut dotyczący naruszenie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, poprzez pominięcie brzmienia art. 103 ust. 2 Prawa farmaceutycznego, który zdaniem skarżącej zawiera zamknięty katalog przypadków, w których organ może podjąć decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ wyjaśnił, iż ma prawo samodzielnie decydować o tym, jaki przepis prawny jego zdaniem odzwierciedla stan faktyczny sprawy i wówczas zastosować przepis regulujący daną sytuację. Zdaniem organu odwoławczego, zakres stwierdzonych podczas kontroli uchybień spowodował utratę rękojmi przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę ogólnodostępną, zaś konsekwencją utraty rękojmi jest cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej w zakresie niewyjaśnienia sprawy i ograniczenia się organu I instancji do cytatu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, organ uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Również oddalenie składanych przez skarżącą wniosków dowodowych zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, bowiem składane przez skarżącą wnioski dowodowe nie mogły ani zmienić ani podważyć dokonanych ustaleń.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, w ocenie której organ w innych podobnych sprawach rozstrzygał postępowania administracyjne w korzystny dla stron sposób, wyjaśnił, że prowadząc każdą sprawę podchodzi do rozpatrywania jej w sposób indywidualny, tzn. że nie stosuje jakiegoś z góry przyjętego założenia, albowiem każda sprawa ma swoją specyfikę, każdy stan faktyczny jest inny i wymaga szczegółowego rozpatrzenia, aż do zastosowania właściwych przepisów prawnych. Dlatego też zdaniem organu rozwiązania prawne przyjęte w jednej decyzji nie może stać się tylko technicznym przełożeniem do innej sprawy.
Zdaniem organu odwoławczego również zarzut oparcia rozstrzygnięcia na podstawie opinii Okręgowej Rady Aptekarskiej w L. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], która nie stała się ostateczna, jest bezpodstawny. Organ wyjaśnił, że uzyskanie opinii innego organu jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji wyłącznie gdy przepis prawa nakazuje organowi jej uzyskanie. Natomiast ustawa Prawo farmaceutyczne nie nakłada na wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego obowiązku uzyskania opinii izby aptekarskiej w przypadku cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Sądu, w której wniosła o:
1. uchylenie decyzji organu II instancji w całości i poprzedzającej ja decyzji WIF w L.:
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niezwłoczne wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W sytuacji braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego:
a) art. 37 ap ust.1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne przez niewłaściwe zastosowanie;
b) art. 37 ap ust.1 pkt 2 w zw. art. 103 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez błędne zastosowanie;
c) art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2 i 9 art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 88 ust. 5 pkt 1, art. 96 ust.1 ustawy Prawo farmaceutyczne przez niewłaściwe zastosowanie;
d) art. 72 ust. 1 i 3 w zw. z art. 74 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne przez niewłaściwe zastosowanie;
e) art. 86a ustawy Prawo farmaceutyczne błędne zastosowanie;
2. przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, i art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenia zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, a w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej obejmujące zezwolenie, w tym posiadania rękojmi wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem;
b) art., 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, art. 81 i art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych skarżącego) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym czy skarżąca dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz oparcia rozstrzygnięcia na kserokopiach dokumentów prywatnych;
c) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji spełniającego wymogi prawa;
d) art. 106 § 1 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo skutecznego zaskarżenia uchwały (opinii) Okręgowej Rady Aptekarskiej oraz nierozpoznania tegoż zażalenia przez Naczelną Radę Aptekarską.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a.".
Rozpoznając skargę U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Uzasadniając postawione zarzuty naruszenia prawa materialnego spółka zakwestionowała wartość dowodową kopii faktur przesłanych do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego pozyskanych przez tego ostatniego z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w [...] (sygn. akt [...]).
Powołując się na wyrok NSA z dnia 21 września 1999 r. III SA 7375/98 Lex nr 40052 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 października 2005 r. III SA/Gd 393/04 LEX NR 235075 podniosła, że nie mogą one stanowić dowodu w sprawie, poza tym nie zawierają podpisu własnoręcznego osoby wystawiającej faktury VAT a w konsekwencji nie stanowią dokumentu.
Ustosunkowując się do tego zarzutu skargi Sąd podnosi, że skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego nie przeczyła, że z prowadzonej przez nią apteki poprzednik prawny dokonywał sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej, dlatego też podnoszenie wadliwości formalnej faktu nie wystarczy do obalenia ustaleń faktycznych organu odnośnie podstawy do cofnięcia spółce zezwolenia na prowadzenie apteki.
Odnosząc się do zarzutu strony, że to jej poprzednik prawny dokonywał sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej, o czym ona nie wiedziała a zatem nie może odpowiadać w sprawie Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki zostało wszczęte pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z pisma z [...]kwietnia 2014 r. organ ten powziął wiadomość, że doszło do przejęcia P. sp. z o.o., przez skarżącą U. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], która domagała się zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki poprzez zmianę oznaczenia podmiotu uprawnionego do prowadzenia apteki oraz zmianę jej nazwy. Połączenie spółek nastąpiła w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ksh. W związku z powyższym zgodnie z art. 494 § 2 ksh na skarżącą jako przejmującą przeszedł cały majątek spółki przejmowanej w tym zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Oznacza to, że skarżąca nie może uwolnić się o odpowiedzialności za działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. Zdaniem Sądu, niewiarygodne są twierdzenia skarżącej, że zanim zostało jej doręczone powiadomienie organu ([...] lipiec 2014 r.) nie wiedziała o toczącym się postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki. Przed przejęciem P. sp. z o.o. skarżąca z pewnością zapoznała się z majątkiem tej poprzedniczki a zatem winna rozeznać się, czy zezwolenie na prowadzenie apteki było wykorzystywane zgodnie z prawem.
Kolejny argument skarżącej, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wydając decyzję w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki uznał, że U. Sp. z o.o. legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej bowiem zmienił decyzję na prowadzenie apteki nie jest zasady, albowiem przy zmianie zezwolenia uwzględnia się jedynie zmiany wynikające z kodeksu spółek handlowych, które umożliwiają wejście w miejsce przejmowanego podmiotu nowej spółki natomiast nie bada się czy podmiot wstępujący w prawa i obowiązki podmiotu przejmowanego posiada czy też nie posiada rękojmi należytego prowadzenia apteki. Ta rękojmia badana jest w trakcie prowadzonego postępowania o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki. W niniejszej sprawie organ ustalił, że w aptece prowadzona była sprzedaż produktów leczniczych w tzw. odwróconym łańcuchu dostaw, co naruszyło szereg przepisów prawa farmaceutycznego, albowiem apteka ogólnodostępna uprawniona jest do prowadzenia obrotu detalicznego lekami i zgodnie z art. 87 ust. 2 Prawa farmaceutycznego ma obowiązek wydawania produktów leczniczych pacjentom a nie innym podmiotom. Stąd też istniała podstawa do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w oparciu o przepis art. 37 ap. ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego.
W świetle art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego jednym z warunków na udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej tj. apteki ogólnodostępnej jest spełnienie przez przedsiębiorcę przesłanki dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Przesłanka ta powinna być spełniona nie tylko w momencie udzielania zezwolenia, ale również powinna istnieć przez cały okres prowadzenia działalności. Wbrew twierdzeniom strony Główny Inspektor Farmaceutyczny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał szerokiej wykładni tego pojęcia w odniesieniu do tego rodzaju działalności gospodarczej jaką jest prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Zatrudniony przez spółkę kierownik apteki nie przestrzegał prawa w zakresie prowadzenia obrotu produktami farmaceutycznymi. Ta nierzetelność nie pozostała bez wpływu na ocenę istnienia tzw. "przesłanki rękojmiowej", która obok wymogów wynikających z art. 86 ust. 2 i innych przepisów wykonawczych powinna istnieć w dacie udzielania zezwolenia oraz przez cały okres funkcjonowania apteki.
Skoro apteka należąca do skarżącej prowadziła obrót produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami, odsprzedając leki hurtowni przestała istnieć po stronie skarżącej rękojmia należytego prowadzenia apteki co w pełni uzasadniało cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego.
Przepis ten według oceny Sądu stanowił samodzielną podstawę prawną do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Odnosił się on do wszystkich zezwoleń wydanych na gruncie Prawa Farmaceutycznego zatem także do zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i stanowił przesłankę obligatoryjną cofnięcia zezwolenia niezależnie od regulacji zawartych w art. 103 Prawa farmaceutycznego w wersji na datę dokonywania przez spółkę niezgodnego z prawem obrotu produktami leczniczymi (2013 r.). Należy się natomiast zgodzić z argumentacją skarżącej, że art. 86a i art. 103 ust. 2 pkt 6 Prawa farmaceutycznego weszły w życie w dniu [...] lutego 2015 r., więc nie mogły być podstawą prawną do cofnięcia zezwolenia. Uchybienie to nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy, albowiem tej podstawy prawnej należy upatrywać w art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego. Organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że pojęcie rękojmi należy odnosić do podmiotu prowadzącego aptekę a nie do członków zarządu spółki. Zmiana osób piastujących stanowiska w organie spółki jest bez znaczenia w sprawie, stąd też organy orzekające nie uchybiły przepisom nie uwzględniając wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań nowego Prezesa Zarządu P. K.
Poza tym art. 86 k.p.a. stanowi, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. A zatem dowód z przesłuchania stron jest dowodem uzupełniającym. Sąd podzielił stanowisko organu, że sprawa była dostatecznie wyjaśniona a zatem nie miał on obowiązku przeprowadzić zawnioskowanego przez stronę dowodu.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie naruszenia wskazanych przez nią przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zgodnie z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. prawidłowo ustalił i ocenił materiał dowodowy w sprawie zaś zajęte stanowisko w sprawie uzasadnił zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 1 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo skutecznego zaskarżenia uchwały (opinii) Okręgowej Rady Aptekarskiej oraz nierozpoznania tegoż zażalenia przez Naczelną Radę Aptekarską. Należy bowiem mieć na uwadze, że przepis art. 106 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem żaden przepis Prawa farmaceutycznego nie uzależnia cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki od uprzednio zajętego stanowiska przez samorząd aptekarski.
W tym stanie rzeczy wobec nieskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu w całości na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło