VI SA/Wa 2396/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-21
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz z naruszeniem zakazu używania taksometru w pojeździe przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób, jest zgodna z prawem, jeśli kierowca powołuje się na umowę o współpracy z licencjonowanym przedsiębiorcą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Kierowca wykonywał przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, a nie w imieniu licencjonowanego przedsiębiorcy, z którym miał jedynie umowę o współpracy. Ponadto, w pojeździe zainstalowany był taksometr, co stanowiło naruszenie przepisów dotyczących przewozów okazjonalnych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad konstytucyjnych, takich jak wolność gospodarcza czy równość wobec prawa, przez przepisy ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. S. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz z naruszeniem zakazu używania taksometru w pojeździe przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób. Skarżący twierdził, że działał na podstawie umowy o współpracy z licencjonowanym przedsiębiorcą i że urządzenie w pojeździe było drogomierzem, a nie taksometrem. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
W dniu 3 grudnia 2007 r., w W. na ul. H., Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W., poddał kontroli drogowej pojazd marki R., nr rej. [...], którego kierującym był P. S.. Do kontroli okazał dokumenty kierowcy, pojazdu, wypis z licencji wydany przedsiębiorstwu H. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. oraz paragon fiskalny z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej. Kierowca oświadczył, iż korzysta z licencji korporacji. Przedstawił umowę o współpracy zawartą z przedsiębiorstwem, którego wypisem się posługiwał. Podczas kontroli sporządzona została dokumentacja fotograficzna.
W wyniku kontroli organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu, o czym pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. prawidłowo powiadomił stronę.
W wyniku analizy zgromadzonego materiału w sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 13.000 złotych. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia niniejszej decyzji był stwierdzony podczas kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2007 r., fakt wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z umieszczonym i używanym w pojeździe taksometrem.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie w całości decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz ewentualne zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż w sprawie zgodności z konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym została wniesiona skarga konstytucyjna. Ponadto podnosi, że nie wydano postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, a zatem strona nie mogła zaskarżyć takiego postanowienia. Takie postępowanie organu I instancji jest według strony rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie jest przesłanką nieważności decyzji. Następnie strona odwołuje się do swobody umów sformułowanej w art. 3531 KC. Podkreśla, że strony mają szeroką swobodę w kształtowaniu treści umowy. Strona podnosi, że nie ma żadnych wątpliwości, że umowa łącząca kierowcę samochodu z firmą H. pozostaje w zupełnej zgodności z istotą tego stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego. Skarżący stwierdza, iż stosownie do treści art. 5 ust 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca dopuścił, wykonywanie przewozów na rzecz przedsiębiorcy na podstawie umów cywilnoprawnych. Kierowca dokonuje przewozów drogowych w swoim imieniu, ale na rzecz przedsiębiorcy posiadającego licencję na transport drogowy osób. Omawiana sytuacja przypomina sytuację umowy agencyjnej. Tylko poprzez wystawienie dokumentów fiskalnych na własne nazwisko kierowca może dokonać wzajemnych rozliczeń z firmą H. która posiada odpowiednią licencję. Wobec powyższego stwierdzenie braku licencji jest bezpodstawne. Nie świadczono usług taksówką. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taksometrem ale z drogomierzem - dalmierzem połączonym z kasą fiskalną.
W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytaczając obszernie treść przepisów ustawy o transporcie drogowym, uznał zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie ma znaczenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy fakt, iż w chwili kontroli kierowca okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, należący do przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wykonywał bowiem transport drogowy osób, będąc samoistnym przedsiębiorcą, prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu osób we własnym imieniu i na własny rachunek, będąc związanym z ww. przedsiębiorcą tylko umową o współpracy.
W zakresie wniosku strony o zawieszenie postępowania organ podkreślił, że O. złożyła wniosek o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 8 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 21 listopada 2007r. postanowił odmówić, nadania dalszego biegu ww. wnioskowi. Następnie postanowieniem z dnia 11 marca 2008r. nie uwzględnił zażalenia na ww. postanowienie. Wobec powyższego wniosek w przedmiocie zawieszenia postępowania jest niezasadny.
Odnośnie zarzutu, iż urządzenie znajdujące się w pojeździe nie było taksometrem ale drogomierzem organ podniósł, że w trakcie kontroli stwierdzono, że w kontrolowanym pojeździe znajduje się kasa rejestrująca o numerze fabrycznym [...]. Stwierdzono także, że w pojeździe został zamontowany i używany taksometr. Podczas kontroli kierowca okazał paragon fiskalny nr [...] potwierdzający wykonywanie usługi przewozowej w dniu [...] grudnia 2007 r. Powyższe potwierdza protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] podpisany bez zastrzeżeń przez kontrolowanego kierowcę, załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna taksometru oraz paragon fiskalny z dnia [...] grudnia 2007 r. na którym widnieje napis "Taksometr [...] nr [...] współpracuje z kasami:". Załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna wyraźnie wskazuje na to iż mamy do czynienia z taksometrem, a nie drogomierzem. Na urządzeniu widnieją następujące napisy "OPŁATA" "DOPŁATA", "WOLNY".
W obszernej skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu art. 5 ust. 1 oraz art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 10 i 77 k.p.a. poprzez m. in. zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Skarżący zarzucił również organowi naruszenie przepisu art. 101 k.p.a., obligującego go do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Wniósł w związku z tym o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wobec zaistnienia przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z powodu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie skarżący z ostrożności wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Gminy [...] z dnia [...] lutego 2008 r. o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumenty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Rozszerzył je o dodanie rozbudowanej argumentacji dotyczącej m.in. rozumienia zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) oraz argumentacji dotyczącej konstrukcji swobody umów na gruncie prawa cywilnego, pojęcia praworządności (materialnej i formalnej), relacji interesu publicznego i indywidualnego, zasad przeprowadzania postępowania dowodowego oraz interpretacji przepisów, różnic postępowania dowodowego w postępowaniu cywilnym i administracyjnym, a także obowiązków organu administracji wynikających z art. 10 k.p.a. Przywołując treść art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, skarżący stwierdził, iż ustawodawca dopuścił możliwość wykonywania przewozów na rzecz przedsiębiorcy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Prowadzenie przez kierowcę współpracującego z firmą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. własnej działalności gospodarczej nie oznaczało więc, iż dokonywał on przewozów na swoją rzecz. Zdaniem skarżącego wykładnia systemowa, jak również wykładnia celowościowa pozwala na sformułowanie wniosku, że przepis art. 18 ust. 5 cytowanej ustawy, nie powinien być odnoszony do przedsiębiorcy, który profesjonalnie na podstawie licencji prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego osób. Zakaz "umieszczania na dachu lamp lub innych urządzeń technicznych" narusza zasadę dostatecznej określoności zakazów, gdyż posłużono się tu niedookreślonym zwrotem "urządzenie techniczne". Uzasadniając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. skarżący stwierdził m.in. iż organy Policji nie dochowały wymogów działania na podstawie przepisów prawa, tzn. ich działania nie miały wystarczającej podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie bacząc na obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, oparły się wyłącznie na protokole kontroli, a całkowicie pominęły wyjaśnienia złożone przez skarżącego w toku postępowania. Wskazując na naruszenie art. 10 k.p.a., skarżący podniósł, iż organ nie wezwał go do złożenia wyjaśnień i nie zapewnił możliwości swobodnego wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu. Natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie może być jednocześnie wezwaniem do złożenia wyjaśnień w sprawie. Odnośnie zawieszenia postępowania skarżący stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 101 k.p.a. Na jego podstawie organ "zobligowany jest" do wydania stosownego postanowienia w tym zakresie. Jego nie wydanie oznacza zaś brak możliwości ewentualnego zaskarżenia tego rozstrzygnięcia organu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 19 lutego 2009 r. skarżący uzupełnił skargę o zarzuty:
- nieważność decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego poprzez nałożenie kary pieniężnej nieznanej ustawie;
- nieważność decyzji Głównego Inspektora transportu Drogowego poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, wydanej bez podstawy prawnej;
- nieważność decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego poprzez utrzymanie w mocy rażąco naruszającej prawo decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W piśmie z dnia 16 kwietnia 2009 r. skarżący na podstawie art. 145 $ 1 ust 1 pkt a p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana z :
- naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, które to naruszenie miało wypływ na wynik postępowania - poprzez zastosowanie powyższego przepisu, pomimo braku ustalenia stanu faktycznego wyłączającego zastosowanie powyższego przepisu, co miało wpływ na wynik postępowania, albowiem skutkowało przyjęciem, że ustawa ma zastosowanie do stwierdzonego stanu faktycznego i nałożeniem kary pieniężnej na skarżącego;
- naruszeniem art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną
wykładnię i niewłaściwe zastosowanie powyższego przepisu poprzez przyjęcie, że ustawa ma zastosowanie pomimo, że nie ustalono przesłanki "wykonania przewozu" co miało wpływ na postępowanie albowiem skutkowało przyjęciem, że ustawa ma zastosowanie do stwierdzonego stanu faktycznego i nałożeniem kary pieniężnej na skarżącego.
Na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z:
- naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów którym organ administracyjny II instancji dał wiarę oraz ustalonych na ich podstawie faktów, które organ administracyjny uznał za udowodnione oraz brak wykazania dowodów, którym organ administracyjny odmówił wiarygodności dowodowej, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, albowiem narusza art. 11 k.p.a., albowiem nie wyjaśniono zasadności przesłanek, którymi organy administracyjne kierowały się nakładając na skarżącego kary pieniężne co powoduje, że
strona nie może dobrowolnie wykonać zaskarżonej decyzji bez stosowania środków przymusu;
- naruszeniem art. 107 § 3 k.p. a. oraz 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez oparcie uzasadnienia w zakresie naruszenia art. 5 ust 1 ustawy o transporcie drogowym na fakcie złożenia przez skarżącego oświadczenia co do korzystania z licencji H. Sp. z.o.o. oraz przytoczeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktu odmowy złożenia zeznań przez skarżącego, tj. na dwóch wykluczających się wzajemnie i sprzecznych okolicznościach co powoduje, że zaskarżona decyzja oraz spełniają wymogów wynikające z art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, albowiem wydana decyzja jest oparta na wewnętrznie sprzecznym uzasadnieniu;
- naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - polegającym na błędnym ustaleniu faktycznym dotyczącym okoliczność "wykonywania przewozu" przez skarżącego podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika powyższa okoliczność, co miało wpływ na wynik postępowania, albowiem skutkowało błędnym przyjęciem, że powyższa przesłanka została spełniona oraz skutkowało zastosowaniem ustawy w niniejszym postępowaniu;
- naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - polegającym na błędnym ustaleniu faktycznym dotyczącym okoliczność "wykonywania przewozu" przez skarżącego na podstawie dowodu z raportu dobowego oraz paragonu fiskalnego, albowiem powyższe dowody nie przesądzają ani o rodzaju wykonanego przewozu, ani o wyłączeniu zastosowania art. 3 ust 1 ustawy o transporcie drogowym - stanowiącego o dopuszczalności zastosowania przepisów w/w ustawy do ustalonego stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik postępowania albowiem skutkowało zastosowaniem ustawy oraz nałożeniem kary pieniężnej na skarżącego pomimo braku ustalonych przesłanek do jej zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Jednocześnie powyższa licencja nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką, co wynika z zasady określonej w art. 12 ust. 1b cyt. ustawy.
Licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się bowiem przedsiębiorcy po spełnieniu warunków podanych w przepisie art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Licencja ta udzielana jest między innymi na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące – po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto [...] – związek komunalny (art. 6 ust. 4 cyt. ustawy).
Ze wskazanych unormowań wynika, że ustawodawca zróżnicował zasady wykonywania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją ich odmienności było zaś ustawowe wprowadzenie w art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) norm prawnych, zgodnie z którymi przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżący w momencie kontroli okazał wypis z licencji, wystawionej na H. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. uprawniającej do wykonywania krajowego transportu drogowego osób powołując się na umowę o współpracy zawartą z tą Spółką. Z materiału dowodowego sprawy wynika jednak, że P. S.nie wykonywał usług transportowych w imieniu przedsiębiorstwa, z którym podpisał umowę o współpracy, lecz we własnym imieniu i na własny rachunek, a tylko uiszczał H. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. miesięczną opłatę za zlecenia przewozów. Powyższe znalazło potwierdzenie w zeznaniach złożonych przez skarżącego, jak również wynika to z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, w którym skarżący wymieniony jest jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą, której przedmiotem jest "działalność taksówek osobowych". Gdyby skarżący świadczył usługę transportową w imieniu H. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. to powinien wystawiać paragony fiskalne w imieniu i na rzecz tej Spółki otrzymując w zamian stosowne wynagrodzenie, niezależnie od przyjętej między stronami formy rozliczeń.
Z ustaleń organów wynika też, że w kontrolowanym pojeździe zainstalowane było urządzenie techniczne w postaci taksometru.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały zatem, że w dniu [...] grudnia 2007 r. to skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą bez wymaganej licencji oraz z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika do tej ustawy oraz w art. 18 ust. 5 lit. c) ww. ustawy w zw. z lp. 2.9 pkt 3 załącznika do tej ustawy.
Sąd nie podzielił podniesionego w skardze argumentu, jakoby unormowania przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym naruszały konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej określoną w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP.
Przepis art. 22 Konstytucji sankcjonuje bowiem właśnie możliwość ograniczenia wolności działalności gospodarczej przewidując, że jest ono dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. O tym, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego, wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie (np. wyrok TK z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 33/03, OTK-A 2004/4/31).
Powyższe argumenty nie pozwalają także na uznanie, by postanowienia przepisu art. 18 ust. 5 cyt. ustawy prowadziły do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Przyjęta przez Konstytucję formuła równości wobec prawa, wyrażona w art. 32 Konstytucji RP mieści się w ogólnym, opisowym pojęciu równości jako przynależności danych podmiotów do tej samej klasy, którą wyróżniamy z punktu widzenia cechy uznanej za istotną. Nie jest ona tożsama z pojęciem identyczności. Zdaniem Sądu, równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (tak również: B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, s. 456-457, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 221 i nast.; podobnie L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.).
Innymi słowy, jeśli określona norma prawna traktuje odmiennie adresatów, którzy odznaczają się określoną cechą wspólną, wówczas mamy do czynienia z odstępstwem od zasady równości. Odstępstwo takie nie jest tożsame z naruszeniem art. 32 Konstytucji. Niezbędna staje się wówczas ocena przyjętego kryterium zróżnicowania. Równość wobec prawa, to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (patrz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97, OTK 1998 nr 3, poz. 34; podobnie: wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 128/03, ONSAiWSA 2004/2/40).
W świetle poglądów doktryny, jak również orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, iż podważane przez skarżącego unormowania art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie naruszają konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w przepisie art. 32 Konstytucji RP. Wbrew jego zarzutom, negowane zakazy ustawowe nie łamią powyższej zasady, albowiem nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do kryterium sposobu świadczenia usług przewozowych. Nie ulega wątpliwości, że regulacja przyjęta przez ustawodawcę w 2005 r. traktuje jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących swoją działalność na podstawie ogólnej licencji transportowej wydanej w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie jednak zmierza, poprzez art. 6 ust. 1, do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką. Podmioty świadczące usługi transportu drogowego osób taksówką, w świetle ustawy o transporcie drogowym, zobowiązane są bowiem do spełnienia wielu innych dodatkowych i surowszych wymogów w zakresie prowadzonych usług przewozowych. W tym stanie rzeczy, bezzasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasady niedyskryminacji.
W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. w piśmie z dnia 4 grudnia 2007 r. poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, powiadamiając ją jednocześnie o możliwości złożenia wyjaśnień na okoliczność stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Należy też zaznaczyć, iż skarżący z możliwości tej skorzystał, przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia 12 grudnia 2007 r. Skarżący nie kwestionował, by organ przeprowadzał poza jej wiedzą jakieś czynności procesowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Twierdzenie skarżącego, że zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania nie może zawierać jednoczesnego wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie jest natomiast bezpodstawne, bowiem przepisy postępowania administracyjnego takiego zakazu nie zawierają.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez organy obu instancji przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 k.p.a., poprzez niezastosowanie przepisu obligującego organ administracji do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, Sąd stwierdził, iż naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Podkreślić w tym miejscu należy, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] września 2008 r., odniósł się do wniosku strony o zawieszenie postępowania, stwierdzając brak przesłanek do zawieszenia postępowania z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi O. o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 8 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP.
Odnośnie zarzutu, iż Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działał bez podstawy prawnej, podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniom strony organy obu instancji wskazały podstawę prawną rozstrzygnięcia. Stanowił ją art. 92 ust. 1 oraz art. 18 ust. 5 lit. a i c ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. nr 204, poz, 2088 z 2004 r.) oraz powołane normy załącznika do ustawy co wynika wprost z decyzji.
O braku podstawy prawnej możemy mówić wtedy, gdy nie istnieje przepis prawa pozwalający regulować daną materię w drodze decyzji administracyjnej. Nawet brak przywołania podstawy prawnej nie pozbawia decyzji jej bytu prawnego, bowiem powołanie podstawy prawnej nie jest warunkiem istnienia decyzji, lecz warunkiem jej prawidłowości w znaczeniu formalnym. Brak zamieszczenia w decyzji podstawy prawnej jej wydania lub zamieszczenie wadliwej podstawy nie stanowi natomiast przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanej w ten sposób decyzji (wyr. NSA z dnia 16 kwietnia 1997 r., I SA/Kr 970/96, LEX nr 29336). W przedmiotowej sprawie nie mamy jednakże do czynienia z żadną z zaistniałych sytuacji. Organ wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia. Materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia zawarta w uzasadnieniu decyzji, w świetle powyższych rozważań nie czyni decyzji nieważną, jak chce tego skarżący.
Odnośnie zarzutu, iż ustalenia organu nie potwierdziły, że przewóz w ogóle miał miejsce zauważyć należy, iż z dowodów zebranych w sprawie, przede wszystkim zeznania kierującego pojazdem oraz zapisów umowy o współpracy między nim a skarżącą wynika, iż w dniu kontroli wykonywał przewozy okazjonalne dla skarżącej spółki. Co więcej, z samych pism strony składanych w postępowaniu administracyjnym oraz argumentacji zawartej w skardze wynika, że spółka w dniu kontroli wykonywała przewozy okazjonalne. Kwestionowała ona jedynie zasadność nałożenia na nią kary pieniężnej z uwagi na błędne uznanie przez organ, iż do tego rodzaju działalności znajdują zastosowanie rygory określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym ustalenia organu w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.
Bezpodstawnym jest również zarzut nieważności decyzji z powodu wydania jej po zakończeniu kontroli. W myśl art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 cyt. ustawy, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, przy czym z brzmienia ust. 8 wynika konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub innego podmiotu realizującego przewóz drogowy. Postępowanie to powinno spełniać wymogi k.p.a., między innymi odnośnie zebrania materiału dowodowego, poinformowania stron, umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a jego podstawą faktyczną są właśnie ustalenia poczynione w trakcie kontroli. Za błędny należy uznać więc wniosek strony skarżącej, iż z brzemienia art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym ograniczającego sumę kar nakładanych w wyniku jednej kontroli, wynika obowiązek wydania decyzji z pominięciem powyższych wymogów dotyczących procedury administracyjnej. Przepis art. 92 ust. 2 należy odczytywać w całości co oznacza, iż użyte sformułowanie "podczas jednej kontroli" nie odnosi się do kwestii czasu w jakim ma być wydana decyzja w przedmiocie kary, ale do maksymalnej wysokości kary, na którą składają się kary jednostkowe za poszczególne naruszenia stwierdzone protokołem kontroli, który to dokument kończy czynności kontrolne przeprowadzone na drodze. Na marginesie należy zauważyć, iż z drugiej strony jako zarzut w skardze podniesiono niedostateczne zagwarantowanie stronie praw ujętych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło