VI SA/Wa 24/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-04
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zbigniew Rudnicki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca jest obowiązany do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych, jeśli badania wykazały niezgodność produktu z deklaracją producenta lub normą, mimo że rozbieżności są niewielkie i przedsiębiorca podjął działania korygujące?Ratio decidendi
Przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych, jeśli wyniki tych badań wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub deklaracji producenta. Obowiązek ten ma charakter obiektywny i nie zależy od winy przedsiębiorcy ani od okoliczności takich jak niewielkie rozbieżności, brak reklamacji, obniżenie ceny produktu czy trudna sytuacja finansowa przedsiębiorcy.Stan faktyczny
W 2009 roku Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przeprowadził kontrolę w zakładzie przedsiębiorców prowadzących działalność pod nazwą Z. s.c. w S., pobierając próbki wyrobów włókienniczych do badań laboratoryjnych. Badania wykazały, że dwie partie produktów (skarpet bawełnianych garniturowych i podkolanówek damskich bezuciskowych) nie były zgodne z deklaracją producenta oraz normami. W związku z tym nałożono na przedsiębiorców obowiązek uiszczenia równowartości kosztów badań. Przedsiębiorcy kwestionowali obowiązek zapłaty, wskazując na niewielkie rozbieżności i trudną sytuację rynkową, jednak organ II instancji (Prezes UOKiK) utrzymał decyzję w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. - wspólników spółki cywilnej Z. s.c. w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych oddala skargę
Decyzją nr [...] Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: UOKiK) z dnia [...] listopada 2010 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorców: M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. s.c. M.M. M. w S. oraz M. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Z. s.c. M.M. M. w S. (dalej: przedsiębiorców), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (WIIH) z dnia [...] września 2010 r., na mocy której na w/w przedsiębiorców nałożono obowiązek uiszczenia solidarnie należności pieniężnej w kwocie [...] zł, stanowiących równowartość kosztów przeprowadzonych badań produktów: skarpet bawełnianych garniturowych i podkolanówek damskich bezuciskowych, Prezes UOKiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W podstawie prawnej decyzji przywołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219).
W uzasadnieniu przypomniano, że w dniach [...]-[...] kwietnia 2009 r. inspektorzy reprezentujący [...] WIIH przeprowadzili kontrolę w zakładzie przedsiębiorców.
W toku działań kontrolnych pobrano próbki z 3 partii wyrobów włókienniczych: skarpety bawełniane garniturowe, rajstopy stretch oraz podkolanówki damskie bezuciskowe i przekazano do badań laboratoryjnych w Specjalistycznym Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w L.
W toku kontroli inspektorom reprezentującym [...] WIIH udostępniono przygotowaną przez kontrolowanych przedsiębiorców deklarację zgodności z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotyczącą 3 partii w/w wyrobów pobranych do badań laboratoryjnych.
Badania przeprowadzone przez wskazane laboratorium wykazały, że 2 poddane ocenie partie wyrobów nie były zgodne z deklaracją przedsiębiorcy umieszczoną na opakowaniu i w udostępnionej deklaracji zgodności. Stwierdzony skład surowcowy tych wyrobów nie odpowiadał informacji o składzie znajdującej się w deklaracji zgodności z uwagi na inny, niż zadeklarowano, to jest:
- w skarpetach bawełnianych garniturowych zadeklarowano w całym produkcie 70 % bawełny i 30 % poliestru, natomiast w toku badań laboratoryjnych wykazano 49,9 % bawełny, 47 % poliestru, 1,7 % poliamidu oraz 1,4 % elastodienu;
- podkolanówki damskie bezuciskowe - zgodnie z wynikami badań - zawierały 94,1 % poliamidu i 5,9 % elastanu, a nie - jak zadeklarował przedsiębiorca 100 % stretch.
Ponadto, w przypadku skarpet bawełnianych garniturowych, stwierdzono niezgodność wartości wskaźnika użytkowego odporności wybarwień na tarcie mokre w kierunku wzdłużnym i poprzecznym z wartościami dopuszczalnymi w normie PN-P-84752:2004 Tekstylia - Dzianiny i wyroby dziane - Wartości wskaźników odporności wybarwień, przywołanej w deklaracji zgodności z dnia 21 kwietnia 2009 r.
Natomiast w przypadku podkolanówek damskich bezuciskowych stwierdzono niezgodność wskaźników użytkowych odporności wybarwień na pranie, wodę oraz pot alkaiczny i kwaśny z wartościami dopuszczalnymi w normie PN-P-84004:2003 Tekstylia - Dzianiny i wyroby dziane - Wartości wskaźnika wymiarów po praniu, w zgodności z którą przedsiębiorca deklarował produkowanie wyrobów.
Wyniki badań laboratoryjnych udokumentowano w sprawozdaniach z badań Specjalistycznego Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w L. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz [...] z dnia [...] maja 2009 r.
Biorąc pod uwagę fakt, że wyniki badań laboratoryjnych wykazały, że produkty nie spełniają wymagań określonych w deklaracji, [...] WIIH wydał decyzję z dnia [...] września 2010 r., na mocy, której przedsiębiorcy zobowiązani zostali do uiszczenia solidarnie kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzenia badań laboratoryjnych wyrobów włókienniczych (skarpet bawełnianych garniturowych i podkolanówek damskich bezuciskowych), w wysokości [...] zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli przedsiębiorcy. W odwołaniu strony postępowania stwierdziły, że wyniki badań wskazały na niewielkie rozbieżności, które nie mają dużego wpływu na jakość wyrobów. Strony postępowania dodały, iż nigdy nie składano reklamacji dotyczących zaniżonych wskaźników dotyczących odporności wybarwień na tarcie i pranie oraz wskazały, że kwestionowane wyroby spełniały wymogi norm w tym zakresie. Nadto strony postępowania nadmieniły, że produkty zakwestionowane przez Inspekcję Handlową zostały przecenione o 30% i oznaczone informacją o składzie surowcowym stosownie do treści ustaleń poczynionych przez inspektorów reprezentujących [...] WIIH. Przedsiębiorcy wnieśli o odstąpienie od nałożonego na nich obowiązku uiszczenia równowartości kosztów badań, które są dla nich w chwili obecnej dużym obciążeniem.
Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorców o przysługującym stronom prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Strony nie skorzystały z przysługującym im praw.
Prezes UOKiK stwierdził, że stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest WIIH. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania.
Zasady dotyczące pobierania i badania próbek produktów określone są w Rozdziale 6 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z tymi przepisami, próbki produktów do badań pobiera się w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania jakościowe i bezpieczeństwa, określone w przepisach odrębnych lub dokumentach normalizacyjnych, lub czy jego jakość odpowiada jakości deklarowanej przez przedsiębiorcę. Zgodnie z art. 29 cytowanej ustawy, badania próbek prowadzą laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji Handlowej, podlegające Prezesowi UOKiK, a gdy nie mogą one ich wykonać organ Inspekcji Handlowej może zawrzeć umowę o wykonanie badań z innym wyspecjalizowanym laboratorium. Jeżeli przeprowadzone badania wykażą, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji przedsiębiorcy, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji Handlowej rachunek UOKiK albo wojewódzkiego inspektoratu (por. art. 30 ust. 1 w/w ustawy).
Zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 pkt 1-3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522) w przypadku prowadzenia badań przez laboratorium kontrolno-analityczne Inspekcji wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 w/w ustawy, ustala kierownik laboratorium, z uwzględnieniem rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzenia badań oraz uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin. Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzanych badań (por. § 9 ust. 3 w/w rozporządzenia).
Inspektorzy reprezentujący [...] WIIH w [...], w toku przeprowadzonej u stron kontroli pobrali do badań laboratoryjnych, m.in. skarpety bawełniane garniturowe oraz podkolanówki damskie bezuciskowe. Wyniki badań laboratoryjnych w/w wyrobów udokumentowano w sprawozdaniach z badań Specjalistycznego Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w L. nr [...]z dnia [...] maja 2009 r. oraz [...]z dnia 19 maja [...] r. Jak wynika z powyższych sprawozdań, poddane badaniom wyroby, to jest skarpety bawełniane garniturowe oraz podkolanówki damskie bezuciskowe nie były zgodne z deklaracją przedsiębiorcy.
Należy podkreślić, że przedsiębiorcy nie podważali wyników badań przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w L., jak również nie wnosili o przebadanie próbek kontrolnych, w związku z czym uznano te wyniki badań za wiarygodne i mogące stanowić podstawę do stwierdzenia, że w/w produkty nie były zgodne z deklaracją przedsiębiorcy.
Wskazany w odwołaniu argument o niewielkich rozbieżnościach pomiędzy deklarowanym a ustalonym laboratoryjnie składzie surowcowym nie znajduje uzasadnienia w tej sprawie, bo jeżeli producent deklaruje określony skład surowcowy dla danego wyrobu, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, to w rzeczywistości skład ten powinien być identyczny z deklarowanym, w przeciwnym wypadku powinien liczyć się z prawnymi konsekwencjami tych niezgodności - w tym przypadku - obowiązkiem uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych. W ocenie Prezesa UOKiK, zagadnienie to dotyczy również powoływania się przez strony postępowania na treść norm i oświadczeń w zakresie w jakim służą one poparciu ich stanowiska, iż wyroby te są zgodne z normami. Jeżeli producent powoływał się na normę, to jego obowiązkiem jest wykonywanie danego wyrobu zgodnie ze wskazaną przez siebie normą.
Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w przypadku, gdy przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań.
W opinii Prezesa UOKiK nie znajduje również uzasadnienia podnoszony przez strony postępowania argument dotyczący braku reklamacji na kwestionowane wyroby, będący - jakoby - potwierdzeniem, że wyroby są zgodne z obowiązującymi przepisami, co pozwalało producentowi uznawać, iż dane wyroby spełniają wymania norm, na które się powołuje. Brak reklamacji nie może bowiem przesądzać o spełnianiu czy nie wymagań konkretnych norm. Powołanie się na powyższy argument nie ma więc, w ocenie organu drugiej instancji, wpływu na decyzję o obciążeniu stron postępowania kosztami badań.
Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował, iż fakt przeceny o 30 % oraz prawidłowe oznakowanie wyrobów, co miało nastąpić w efekcie przeprowadzonej kontroli, nie ma wpływu na zobowiązanie do uiszczenia kosztów badań. Podjęcie przez przedsiębiorcę działań mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości należy do obowiązku przedsiębiorcy.
Nie jest również możliwe odstąpienie od zobowiązania do uiszczenia równowartości kosztów badań ze względu na przywołany przez strony postępowania w odwołaniu argument o tym, że koszty te będą dużym obciążeniem dla firmy. Przedsiębiorca oferujący konsumentom wyroby powinien udzielać jasnych, zrozumiałych i prawdziwych informacji, w przeciwnym razie powinien liczyć się z ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z podawania nieprawdziwych informacji. Dodatkowo organ zaznaczył, iż w świetle brzmienia art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) organ może, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem osoby zobowiązanej m.in. odroczyć termin płatności należności publicznoprawnych lub rozłożyć je na raty.
W niniejszej sprawie Prezes UOKiK przychylił się do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uznał, iż [...] WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorców: M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. s.c. M.M. M w S. oraz M. M. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Z. s.c. M.M. M. w S. obowiązek uiszczenia kwoty stanowiących równowartość kosztów przeprowadzonych badań.
W opinii Prezesa UOKiK, przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały jednoznacznie, że skarpety oraz podkołanówki nie spełniały wymagań określonych w przepisach odrębnych lub deklaracji. Zapis ustawowy wskazuje, iż obowiązek zapłaty obejmuje koszty wszystkich przeprowadzonych badań próbki objętych zleceniem wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej w związku z wykonywanymi przez niego czynnościami kontrolnymi, w przypadku stwierdzenia, że którykolwiek z badanych parametrów był niezgodny z deklaracją producenta lub Polską Normą. Z całokształtu uregulowań wynika, że jeżeli wyniki badań laboratoryjnych wykazały nieprawidłowości, kontrolowany jest zobowiązany do uiszczenia wszystkich kosztów badań prowadzonych w toku kontroli przez organ Inspekcji Handlowej.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego Prezes UOKiK uznał, że podjęta przez [...] WIIH decyzja jest prawidłowa. W konsekwencji, organ Inspekcji Handlowej miał podstawy do wydania decyzji administracyjnej, na mocy której zobowiązano przedsiębiorców do uiszczenia solidarnie kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Tym samym, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 2010 r. powinna pozostać w obrocie prawnym.
Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedsiębiorcy.
Przedsiębiorcy przyznali, że otrzymane wyniki badań ich produktów, choć zawierają niezgodności ze stanem deklarowanym, nie są jednak tak drastyczne, by dyskwalifikowałyby zupełnie wyprodukowany wyroby.
Jeśli chodzi o składy surowcowe wyrobów wyjaśnili, że do produkcji swoich wyrobów zakupują kilka rodzajów przędzy, co uniemożliwia obliczenie faktycznego składu surowcowego, tym bardziej że nie posiadają własnego laboratorium. Rozbieżności są jednak tak niewielkie, że praktycznie nie mają dużego wpływu na jakość wyrobów.
Jeśli chodzi o odporności wybarwień na tarcie i pranie, przedsiębiorcy nigdy nie mieli reklamacji dotyczących zaniżonych wskaźników i uważają że ich wyroby spełniają wymogi norm w tym zakresie.
W związku z powyższym przedsiębiorcy przecenili kwestionowane wyroby o 30% oraz oznaczyli je składem surowcowym zgodnym z otrzymanymi wynikami badań laboratoryjnych.
Na rynku zbytu wyrobów tego rodzaju panuje obecnie zła koniunktura, wyroby te wypierane są przez dużo tańsze wyroby sprowadzane z zagranicy. W związku z tym zbyt wyrobów przedsiębiorców jest ograniczony i utrzymanie się na rynku jest bardzo trudne.
Dodatkowe obciążenie obowiązkiem pokrycia kosztów badań jest dla zakładu przedsiębiorców w chwili obecnej dużym obciążeniem, dlatego też mając na uwadze powyższe zwrócili się oni się do Prezesa UOKiK o uchylenie decyzji wydanej przez WIIH w [...]. Jednak w dniu [...] listopada 2010r przedsiębiorcy otrzymali decyzję [...] podtrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, powtarzając w zasadzie argumentację podniesioną już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podsumowując tę argumentację Prezes UOKiK stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania pierwszej instancji wykazał, że skarżący sprzedawali towary niezgodne z deklaracją. Przepisy prawa w tym zakresie jednoznacznie wskazują, iż w takim wypadku koszty badań zobowiązany jest uiścić kontrolowany przedsiębiorca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymującą w mocy decyzji [...] WIIH z dnia [...] września 2010 r., na mocy której na w/w przedsiębiorców nałożono obowiązek uiszczenia solidarnie należności pieniężnej w kwocie[...], stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań produktów tekstylnych.
Przedsiębiorcy nie zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenia konkretnych przepisów postępowania i/lub przepisów prawa materialnego; a w konkluzji skargi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Z treści skargi można domniemywać, że przedsiębiorcy kwestionują obowiązek poniesienia kosztów przeprowadzonych badań produktów
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano, obok art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.
Przepis art. 1 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika stąd, że postępowania przed organami Inspekcji stosuje się przepisy K.p.a. wprost (a nie np. "odpowiednio"), przy czym jedyne ograniczenie dotyczy zakresu zastosowania tych przepisów – stosuje się je w zakresie nieuregulowanym ustawą o Inspekcji Handlowej.
Z kolei w myśl art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia jest Prezes Urzędu. Ponieważ brak tu przepisów odrębnych, o których wyżej mowa, to nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie właściwość organów została zachowana.
Uprawnienie inspektora do nieodpłatnego pobierania – w toku kontroli – próbek produktów do badań wynika wprost z art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a więc również pobranie próbki produktów do badań.
Samo pobieranie i badanie próbek produktów zostało uregulowane w Rozdziale 6 ustawy o Inspekcji Handlowej.
Zgodnie z otwierającym ten rozdział przepisem art. 27 ust. 1 powołanej ustawy, próbki produktów pobiera się w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania jakościowe i bezpieczeństwa określone w przepisach odrębnych lub dokumentach normalizacyjnych lub czy jego jakość odpowiada jakości deklarowanej przez przedsiębiorcę. Próbki produktów pobiera się w celu poddania badaniom, w ilościach i w sposób określony w przepisach odrębnych albo dokumentach normalizacyjnych, a w razie braku takiego określenia - w ilościach niezbędnych do przeprowadzenia badań (ust. 2). Pobranie próbki produktu stwierdza się poprzez sporządzenie protokołu (ust. 3). Po przeprowadzeniu badań wykonujący badania sporządza sprawozdanie z badań (ust. 4).
W rozpatrywanej sprawie odwołano się do deklaracji producentów (co do składu kontrolowanych wyrobów) oraz norm: PN-P-84752:2004 Tekstylia - Dzianiny i wyroby dziane - Wartości wskaźników odporności wybawień oraz PN-P-84004:2003 Tekstylia - Dzianiny i wyroby dziane - Wartości wskaźnika wymiarów po praniu.
Zgodnie z art. 29 ust.1 ustawy o Inspekcji Handlowej, badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają, z zastrzeżeniem ust. 2, laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. Jedynie w przypadku gdy laboratoria Inspekcji nie mogą wykonać badań, organ Inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym wyspecjalizowanym laboratorium (ust. 2).
W rozpatrywanej sprawie badania laboratoryjne kontrolowanych wyrobów (tekstyliów) przeprowadzono w Specjalistycznym Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w L.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Do należności tych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 2).
Zgodnie z powołanym wyżej § 9 ust. 1 i 2 pkt 1-3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ustawy, ustala kierownik laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji. Wysokość tej należności jest ustalana z uwzględnieniem: 1) rodzaju badanego produktu, 2) rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, 3) uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin, 4) uzasadnionego kosztu pracy laboratorium.
Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań (ust. 3 rozporządzenia).
Literalne brzmienie przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wskazuje, że przy określonym wyniku badań, wykazujących, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, "kontrolowany jest obowiązany", a zatem ma bezwzględny obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustawa o Inspekcji Handlowej nie przewiduje w takiej sytuacji (negatywnego wyniku badań produktu) żadnego innego rozwiązania niż zwrot kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, stanowiących dochód budżetu państwa.
W takiej sytuacji nie zwalnia od zwrotu kosztów ani korzystanie z materiałów wyjściowych innego producenta, których przedsiębiorcy nie są w stanie sprawdzić, ani minimalizowanie stwierdzonego naruszenia, ani obniżenie ceny produktu, ani brak reklamacji, ani trudna sytuacja finansowa przedsiębiorców, wynikająca z trudnej sytuacji całej branży.
Wynikający z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej obowiązek zwrotu kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań jest niezależny od winy przedsiębiorcy; jest to odpowiedzialność administracyjna, obiektywna, wynikająca z naruszenia przepisów (w tym własnych deklaracji przedsiębiorcy) dotyczących cech (wymagań, jakości) kontrolowanych produktów.
W takiej sytuacji nie ma możliwości prawnych odstąpienie od nałożonego na przedsiębiorców obowiązku uiszczenia równowartości kosztów badań, które są dla nich, jak twierdzą, w chwili obecnej dużym obciążeniem.
Nadto, jak trafnie stwierdził Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przedsiębiorca oferujący konsumentom wyroby powinien udzielać jasnych, zrozumiałych i prawdziwych informacji, w przeciwnym razie powinien liczyć się z ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z podawania konsumentom nieprawdziwych informacji.
W tym stanie rzeczy możliwe jest jedynie, co również jasno stwierdził organ, wystąpienie przez przedsiębiorców w trybie art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa o odroczenie terminu płatności należności publicznoprawnych lub rozłożenie ich na raty.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło