VI SA/Wa 24/17

WyrokWSA w Warszawie2017-07-21

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, wynikającej z błędów w oznakowaniu, jest rażąco wysoka, jeśli została wymierzona z uwzględnieniem stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu, jego obrotów i przychodu, a także wartości kontrolowanych artykułów?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, wynikającej z błędów w oznakowaniu, nie jest rażąco wysoka, jeśli organ administracji uwzględnił przy jej wymiarze przesłanki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, takie jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność podmiotu, jego obroty i przychód, a także wartość kontrolowanych artykułów. Wysokość kary powinna być adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i naruszonych reguł prawa żywnościowego, stanowiąc jednocześnie odczuwalną dolegliwość dla producenta, pozostając w jego możliwościach finansowych, oraz spełniać funkcję prewencyjną i represyjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Kara została nałożona za wprowadzenie do obrotu partii dorsza pacyficznego o niewłaściwej jakości handlowej, wynikającej z błędów w oznakowaniu opakowań. Skarżąca spółka zarzuciła rażące zawyżenie kary oraz naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej oddala skargę VI SA/Wa 24/17 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 21 i art, 40a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 5, ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 678 ze zm.), art. 7 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 lit. a, lit. b, lit. h, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 23 ust 3, pkt. 1 I 6 części A załącznika VI, pkt. 5 załącznika IX rozporządzenia Parlamenty Europejskiego i Rady (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L304 z!22.11.2.011, str. 18 z póź. zm.), art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2|002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Spółka Jawna z Siedzibą w [...], ul. [...],[...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2016 r., wymierzającą P. Spółka Jawna z Siedzibą w [...], . ul. [...],[...], karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej pod nazwą: Dorsz pacyficzny IQF Indywidualnie mrożone Polędwiczki z Filetów, data produkcji 03.03.2015, data mrożenia 18.08.2015, data minilnalnej trwałości 03.03.2017, wielkość partii 109 opakowań a' 3,75 kg (masa ryby bez glazury), o wartości brutto 12.001,50 zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach 17, 18, 21 grudnia 2015 r., działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr 800/2015 z dnia 16 grudnia 2015 r. wydanego przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych, inspektorzy WIJHARS przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej przetworów rybnych w P. Spółka Jawna z Siedzibą w [...], ul. [...],[...]. W trakcie działań kontrolnych pobrano do oceny oznakowania próbki reprezentujące partię artykułu rolno-spożywczego o nazwie: - Dorsz pacyficzny IQF Indywidualnie mrożone Polędwiczki z Filetów, data produkcji 03.03.2015, data mrożenia 18.08.2015, data minimalnej trwałości 03.03.2017, wielkość partii 109 opakowań a' 3,75 kg (masa ryby bez glazury), o wartości brutto 12.001,50 zł. Stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu opakowań jednostkowych przedmiotowej partii, polegały na: - niepodaniu w nazwie wyrobu informacji o sposobie przetwarzania tj. glazurowany, co było niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a, art. 17 ust. 1, pkt. 1 części A załącznika VI rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011, - zamieszczeniu niejasnej, dezinformującej konsumenta informacji odnośnie wody użytej do wytworzenia produktu, tj. w wykazie składników wymieniono wodę stanowiącą glazurę (25%) natomiast nie wykazano wody dodanej do ryby wraz z zastosowanymi polifosforanami, co było niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a, pkt. 6 części A załącznika VI rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011, - podaniu w oznakowaniu podwójnej masy netto, tj.: masy netto ryby z glazurą (5 kg) oraz masy netto ryby bez glazury (3,75 kg), co było niezgodne z art. 23 ust. 3, pkt. 5 załącznika IX rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011, - podaniu niepełnych danych identyfikujących producenta tj. P.H. KORYB s.j., co było niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011. W dniu [...] lutego 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wydał decyzję nakazującą poddanie partii produktu o nazwie: Dorsz pacyficzny IQF Indywidualnie mrożone Polędwiczki z Filetów, data produkcji 03.03.2015, data mrożenia 18.08.2015, data minimalnej trwałości 03.03.2017, wielkość partii 109 opakowań a' 3,75 kg (masa ryby bez glazury), o wartości brutto 12.001,50 zł, zabiegowi zmiany oznakowania, która to decyzja stała się ostateczna. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, kierując się nakazem ustawowym zawartym w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w dniu 17 czerwca 2016 r., wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wprowadzenie do obrotu w/w artukułu spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej. Rozpoznając odwołanie od decyzji nakładającej karę pieniężną organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialno prawną podstawę zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny, co ułatwia konsumentowi dokonanie wyboru zgodnie z jego preferencjami i oczekiwaniami. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem: producenta jest znajomość przepisów prawa i dołożenie należytej staranności w oznakowaniu produktu. Odnosząc się do podniesionych zarzutów uznał je za bezzasadne. W dalszej części uzasadnienia organ uzasadnił wysokość wymierzonej kary. Stwierdził, że organ I instancji miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli, w szczególności poszanowanie praw konsumenta przy obrocie artykułami rolno-spożywczymi, zgodnie z zasadami określonymi w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślił, że przy wymierzaniu kary na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 już samo stwierdzenie faktu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Organ ocenił stopień szkodliwości czynu jako niski, na co miały wpływ wielkość (109 opakowań) i wartość (12.001,50 zł) zakwestionowanej partii, rodzaj i charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz fakt, że wprowadzając do obrotu ww. partię przedsiębiorca naruszył lub mógł naruszyć interes ekonomiczny niezbyt licznej grupy konsumentów. Przy ustalaniu zakresu naruszenia jako średni uwzględnił fakt, że stwierdzone nieprawidłowości naruszają liczne przepisy prawa żywnościowego istotne z punktu widzenia ekonomicznych interesów konsumenta. Uwzględnił także wartość zakwestionowanych artykułów rolno-spożywczych, która wyniosła 12.001,50; zł, fakt, że podmiot był kontrolowany po raz pierwszy oraz wielkości przychodów Spółki, które w 2015 r. wyniosły 75.901.694,01 zł, co świadczy o znacznej skali obrotów przedsiębiorstwa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Spółka Jawna z Siedzibą w [...], wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie koszów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 40 a ust 5 Ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r.- o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (tj. z dnia 23 kwietnia 2015 r. , Dz.U. z 2015 r. poz. 678) poprzez nadanie niewłaściwego znaczenia okolicznościom istotnym przy wymiarze kary pieniężnej tj. (stopniu szkodliwości czynu, zakresowi naruszenia, dotychczasowej działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych, wielkości jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych), co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia rażąco wysokiej kary; oraz przepisów postępowania tj. przepisu art. 7,8, 77 k.pa. polegające na zaniechaniu, wbrew ustawowemu obowiązkowi, zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i wyciągnięcia na jego podstawie logicznych wniosków, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowej oceny dyrektyw wymiaru kary. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W ocenie skarżącej zaistniałe błędy w oznakowaniu nie są na tyle istotne, aby mogły narazić w znaczącym stopniu interesy konsumentów i wpłynąć na dokonywane przez nich wybory, dlatego stopień szkodliwości czynu jest znikomy, natomiast zakres naruszenia powinien być uznany za niski. Zdaniem strony, refleksji wymaga również stopień zawinienia przedsiębiorcy, który pomimo niedochowania należytej staranności wymaganej od przedsiębiorcy nie miał wiedzy o naruszeniu norm prawa żywnościowego i nie kierował się chęcią zysku, co powinno przemawiać za łagodzeniem stopnia winy i nie przypisywaniem winy umyślnej. Skarżąca stwierdziła, że biorąc pod uwagę zaistniałe nieprawidłowości, wymiar kary na poziomie 2.000 zł jest zbyt uciążliwy, natomiast sankcja o obniżonym do 500 zł wymiarze również byłaby karą odczuwalną dla przedsiębiorcy, który w rzeczywistości nie osiągnął dodatkowej korzyści z powodu błędów w oznakowaniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno -spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy, zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko, jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W myśl art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (por. także wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09). Jak stanowi art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z artykułem 2 ust. 2 lit. j rozporządzenia 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentowi informacji na temat żywności, "etykietowanie" oznacza wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego produktu spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) III 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak stanowi art. 7 ust. 2 w/w rozporządzenia, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Stosownie do art. 9 ust. 1 lit. a, lit. b, lit. h ww. rozporządzenia, obowiązkowe jest wskazanie w oznakowaniu m.in. nazwy, wykazu składników, nazwy lub firmy i adresu podmiotu działającego na rynku spożywczym. Artykuł 17 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. W myśl art. 17 ust. 1, pkt. 1 części A załącznika VI rozporządzenia 1169/2011, nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd. Zgodnie z pkt 5 załącznika IX ww. rozporządzenia w przypadku gdy środek spożywczy w stanie stałym jest prezentowany w środku płynnym, na etykiecie należy również podać masę netto środka spożywczego po odsączeniu. W przypadku gdy środek spożywczy został glazurowany, deklarowana masa netto tego środka podawana jest z wyłączeniem glazury. Jak wynika z art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011: "Wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka: spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego." Stosownie do pkt. 1 części A załącznika VII rozporządzenia Nr 1169/20N, woda dodana wymieniana jest w kolejności według masy w produkcie gotowym. Natomiast zgodnie z pkt. 6 części A załącznika VI ww. rozporządzenia, w przypadku produktów mięsnych i surowych wyrobów mięsnych w formie płata, sztuki mięsa, plastra, porcji lub tuszy zwierzęcej nazwa żywności obejmuje informację o dodanej wodzie, jeżeli dodana woda przekracza 5 % wagi gotowego produktu. Ta sama zasada ma zastosowanie do produktów rybołówstwa i przygotowanych produktów rybołówstwa w formie płata, sztuki, plastra, porcji, filetu lub całego produktu rybołówstwa. Należy podkreślić, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem. Przeciętny konsument jest, co prawda osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, który potrafi wykorzystać posiadany zasób informacji do samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych, jednakże nie upoważnia to producenta do stosowania oznaczeń, które wprowadzają konsumenta w błąd, co do rodzaju i pochodzenia produktu. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206), praktykę rynkową uznaje się za wprowadzającą w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzenie w błąd może dotyczyć m.in. cech produktu, w tym jego nazwy, metod przetwarzania, masy netto czy danych identyfikujących podmiot wprowadzający do obrotu. Obowiązkiem producenta jest rzetelne informowanie konsumenta o wprowadzanym do obrotu wyrobie oraz zapewnienie deklarowanej jakości. Z ustaleń kontroli wynika, że przedmiotowa partia artykułu rolno-spożywczego została wprowadzona do obrotu przez skarżącą. Z prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa partia była nieprawidłowo oznakowana z uwagi na brak w nazwie wyrobu informacji o sposobie przetwarzania tj. glazurowany, zamieszczenie dezinformującej konsumenta informacji odnośnie wódy użytej do wytworzenia produktu, tj. wskazanie wody stanowiącej glazurę i brak informacji o wodzie dodanej do ryby wraz z zastosowanymi polifosforanami, podaniu w oznakowaniu podwójnej masy netto, tj.: masy netto ryby z glazurą (5kg) oraz masy netto ryby bez glazury (3,75kg). Ponadto w oznakowaniu przedmiotowego Dorsza, kontrolowany nie umieścił prawidłowych danych w zakresie podmiotu odpowiedzialnego zgodnych z informacją zawartą w KRS. Ustaleń tych skarżąca nie podważa. Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Uregulowana tym przepisem odpowiedzialność ma charakter administracyjny, co oznacza, że dla jej ustanowienia bez znaczenia jest to, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa, czy nastąpiło to z winy umyślnej, czy nieumyślnej. Z treści omawianego przepisu wynika, że dla jego zastosowania nie jest wymagane przypisanie winy podmiotowi wprowadzającemu produkt żywnościowy o niewłaściwej jakości do obrotu. Przepis ten jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, więc już sam fakt zachowania wypełniającego zawarte w nim przesłanki odpowiedzialności, uzasadnia jego stosowanie wobec podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania. W tym miejscu przypomnieć także należy, że Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, w tym także w wyroku z 7 lipca 2009 r. o sygn. K 13/08 wskazał, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie w stosunku do podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów. Przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi proste rozwiązanie - niewymagające dodatkowych założeń i wykładni, nakazujące (podlega karze pieniężnej) organom właściwym wymierzyć karę podmiotowi, który wprowadza (bez znaczenie czy świadomie, czy nieświadomie) do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania takiego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, który wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej. Ustawa w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 4. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu i przychodu jak i wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Sąd uznał, że nakładając karę pieniężną organ kierował się przesłankami z art. 40a ust. 5 u.r.e. uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia skarżących, zakresem ustalonego naruszenia, jej dotychczasową działalnością i wielkością obrotów za okres poprzedzający kontrolę. Wszystkie te względy zostały przez organ administracji szczegółowo w decyzji omówione na uzasadnienie wysokości nałożonej sankcji i Sąd argumentację tę podziela. Organ ocenił stopień szkodliwości czynu jako niski, mając na względzie wielkość (109 opakowań) i wartość (12.001,50 zł) zakwestionowanej partii, rodzaj i charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz fakt, że wprowadzając do obrotu ww. partię przedsiębiorca naruszył lub mógł naruszyć interes ekonomiczny niezbyt licznej grupy konsumentów. Przy ustalaniu zakresu naruszenia jako średni, organ uwzględnił fakt, że stwierdzone nieprawidłowości naruszają liczne przepisy prawa żywnościowego istotne z punktu widzenia ekonomicznych interesów konsumenta, który dokonując wyborów produktów rybnych mrożonych, glazurowanych zwraca uwagę na ich nazwę, sposób przetworzenia, skład, w tym zawartość wody dodanej a także masę netto ryby i na tej podstawie podejmuje decyzję zakupie. Zatem niezbędnym warunkiem dokonania przez konsumenta świadomego wyboru jest poprawne ich oznakowanie. Brak informacji, że produkt był glazurowany, a także wskazanie podwójnej masy netto, w tym masy netto ryby z glazurą - 5kg, buduje mylne wyobrażenie o produkcie. Konsument może zostać wprowadzony w błąd co do faktycznej masy ryby, która po rozmrożeniu wynosi 3,75 kg. Organ wyjaśnił, że obowiązujące przepisy wspólnotowe sprzeciwiają się podawaniu w oznakowaniu ryb mrożonych glazurowanych masy netto stanowiącej masę ryby łącznie z glazurą. Masa netto dla produktów tego typu dotyczy wyłącznie zawartości samej ryby, którą po rozmrożeniu produktu otrzyma konsument. Sąd uznaje wywody organu za trafne, że producent jako profesjonalny podmiot działający na rynku spożywczym winien znać i stosować obowiązujące regulacje prawne w zakresie oznakowania, ponadto jest odpowiedzialny za zapewnienie zgodności wyprodukowanych przetworów rybnych z wymaganiami prawa żywnościowego oraz kontrolę przestrzegania tych wymagań, w tym poprawne ich oznakowanie. Przedsiębiorca ponosi pełną odpowiedzialność za towar, który wprowadza do obrotu i jest zobowiązany dołożyć wszelkiej staranności, aby nie dopuścić do wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości. Organ uwzględnił także wartość zakwestionowanych artykułów rolno-spożywczych, która wyniosła 12.001,50 zł., fakt, że podmiot był kontrolowany po raz pierwszy a także wielkości przychodów które w 2015 r. wyniosły 75.901.694,01 zł. Nałożona kara w wysokość 2.000 zł, stanowi 0,003 % przychodu skarżącej i 3,3% kary maksymalnej (5x12.001,50 zł:=60.007,50 zł) przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Sąd podziela przekonanie organu, że wysokość wymierzonej kary jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i naruszonych reguł prawa żywnościowego oraz jest odczuwalną dolegliwością dla producenta, pozostając jednocześnie w jego możliwościach finansowych, jak również jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu i zakresu naruszenia, jakiego dopuścił się przedsiębiorca. Nadto spełnia funkcję prewencyjną będąc ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych oraz funkcję represyjną stanowiąc dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Nadto oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Ustalony przez organ stan faktyczny dawał podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu o niewłaściwej jakości handlowej. Działanie organu było zgodne z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym a także z prawem wspólnotowym. Organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki a sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym, zatem zakresie zaskarżona decyzja znamion wadliwości nie nosi. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło