VI SA/Wa 2415/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-11
Skład orzekający: Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw Ministra Sprawiedliwości wobec wpisu na listę prawników zagranicznych jest zasadny, gdy wnioskodawca zataił fakt wcześniejszego skreślenia z listy z powodu niepłacenia składek członkowskich i nieujawnienia tego faktu?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości miał podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec wpisu na listę prawników zagranicznych, ponieważ wnioskodawca, zatajając fakt wcześniejszego skreślenia z listy z powodu niepłacenia składek członkowskich i prawomocnego orzeczenia o wydaleniu z adwokatury, nie daje rękojmi nieskazitelnego charakteru i prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zatajenie istotnych informacji oraz nieuregulowanie składek członkowskich świadczy o braku poczucia odpowiedzialności i profesjonalizmu, co uzasadnia odmowę wpisu.Stan faktyczny
Skarżący C. N. złożył wniosek o wpis na listę prawników zagranicznych. Okręgowa Rada Adwokacka w S. dokonała wpisu, jednak Minister Sprawiedliwości wniósł sprzeciw, uznając, że skarżący nie spełnia wymogu nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Powodem sprzeciwu było wcześniejsze skreślenie skarżącego z listy prawników zagranicznych w Warszawie z powodu niepłacenia składek członkowskich, co skutkowało prawomocnym orzeczeniem o wydaleniu z adwokatury, a fakt ten został zatajony przed ORA w S. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędną wykładnię przesłanki nieskazitelności charakteru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi C. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę prawników zagranicznych oddala skargę
Przedmiotem skargi złożonej przez C. N. (dalej jako: "Skarżący", "Strona" lub "Wnioskodawca") jest decyzja Ministra Sprawiedliwości (dalej jako: "Minister", "MS" lub "organ nadzoru"), nr [...], z dnia [...] września 2017 r., którą Minister sprzeciwił się wpisowi Skarżącego na listę prawników zagranicznych prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w S., dokonanemu uchwałą tejże Rady z dnia [...] maja 2017 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] maja 2017 r. Strona wystąpiła do Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z wnioskiem o dokonanie wpisu na listę prawników zagranicznych. W celu udokumentowania przesłanek wpisu do wniosku dołączono:
- zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystawione przez Izbę Adwokacką Kraju Związkowego B. (R. des L. B.), potwierdzające, że Skarżący jest uprawniony do wykonywania zawodu adwokata (R.),
- kserokopię dowodu osobistego Skarżącego, potwierdzającego jego obywatelstwo niemieckie,
- informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] maja 2017 r.
Na posiedzeniu Okręgowej Rady Adwokackiej w S. w dniu [...] maja 2017 r. stawił się pełnomocnik Skarżącego, adwokat P. S., który poparł wniosek i poinformował, że od momentu wystawienia zaświadczenia przez Izbę Adwokacką B. do dnia posiedzenia Rady nie zostało wszczęte przeciwko Wnioskodawcy jakiekolwiek postępowanie dyscyplinarne (wypis z protokołu nr [...]posiedzenia Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] maja 2017 r.).
Okręgowa Rada Adwokacka w S. uznała, że Skarżący spełnia przesłanki konieczne do wpisu, wobec czego uchwałą z dnia [...] maja 2017 r. wpisała go na listę prawników zagranicznych z Unii Europejskiej.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2368, dalej jako: "PrAdw") w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1874), zwrócił akta osobowe Strony, celem uzupełnienia materiału dowodowego o:
- oświadczenie Wnioskodawcy o wcześniejszych wpisach na listy prawników zagranicznych prowadzone przez okręgowe rady adwokackie i rady okręgowych izb radców prawnych,
- oświadczenie Wnioskodawcy o prowadzonych wobec niego postępowaniach dyscyplinarnych,
- akta osobowe Wnioskodawcy z okresu wpisu na listę prawników zagranicznych Izby Adwokackiej w W.,
- akta postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko Wnioskodawcy w Izbie Adwokackiej w W., sygn. akt [...].
Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w S. ponownie przekazała akta Skarżącego wraz z aktami osobowymi Wnioskodawcy z okresu wpisu na listę prawników zagranicznych Izby Adwokackiej w W. oraz, w związku z odmową Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. przesłania całych akt dyscyplinarnych, odpisem prawomocnego orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...].
Odnośnie do oświadczeń Wnioskodawcy, Okręgowa Rada Adwokacka dwukrotnie, pismami z dnia [...] czerwca i [...] lipca 2017 r., wezwała Skarżącego do ich złożenia, pouczając go, że brak złożenia oświadczeń będzie traktowany jako odmowa ich złożenia. Do dnia wydania decyzji w sprawie brak ten nie został przez Wnioskodawcę uzupełniony.
W tak zarysowanym stanie faktycznym sprawy, decyzją z dnia [...] września 2017 r. o numerze jak wyżej, Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi Skarżącego na listę prawników zagranicznych prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w S.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257; dalej jako: "KPA") w związku z art. 69a ust. 1 i art. 65 pkt 1 w zw. z art. 68 ust. 4 PrAdw oraz w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ nadzoru wskazał, iż na podstawie art. 65 pkt 1-3 PrAdw, na listę adwokatów (odpowiednio - prawników zagranicznych) może być wpisany ten, kto:
1. jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2. korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3. ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej.
MS podniósł, iż w przypadku Skarżącego zachodzą przesłanki wpisu, o których mowa w art. 6 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 65 pkt 2 i 3 PrAdw.
Z akt postępowania wpisowego wynika bowiem, że Wnioskodawca korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych, zaś z załączonej do akt informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] maja 2017 r. wynika, że nie figuruje on również w Kartotece Karnej tego Rejestru.
Zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystawione przez Izbę Adwokacką Kraju Związkowego B. (R. d. L. B.), potwierdza, że Skarżący jest członkiem Izby Adwokackiej Kraju Związkowego B. i posiada prawo wykonywania zawodu adwokata (R.), bez ograniczeń. Ponadto przeciwko Wnioskodawcy nie były prowadzone postępowania karne bądź dyscyplinarne, o których byłoby wiadomo Izbie.
Minister Sprawiedliwości wskazał jednak, że z akt osobowych Strony z okresu wpisu na listę prawników zagranicznych Izby Adwokackiej w W. oraz wiedzy posiadanej przez Ministra z urzędu wynika, że Wnioskodawca uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] października 2012 r. został wpisany na listę prawników zagranicznych tej Izby.
Ponadto przeciwko Wnioskodawcy toczyło się postępowanie dyscyplinarne w związku z niepłaceniem składek członkowskich, zakończone prawomocnym orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...], wymierzającym Stronie najsurowszą karę dyscyplinarną - karę wydalenia z adwokatury.
Zarządzeniem Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Skarżący został skreślony z listy prawników zagranicznych Izby Adwokackiej w W..
Organ przypomniał, iż w ramach postępowania mającego charakter nadzorczy, Minister Sprawiedliwości uprawniony jest do dokonania oceny postawy Wnioskodawcy i jego dotychczasowego zachowania przez pryzmat dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu.
Minister Sprawiedliwości wskazał, iż jakkolwiek C. N. spełnia wymagania formalne do wpisu na listę prawników zagranicznych z Unii Europejskiej, to nie można przyjąć, że spełnia on wymóg nieskazitelnego charakteru i daje swym dotychczasowym zachowaniem rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a zatem organy samorządu adwokackiego dokonały wpisu Wnioskodawcy na listę adwokatów wbrew treści art. 68 ust. 4 PrAdw.
Organ nadzoru powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który niejednokrotnie stwierdzał, m.in. w orzeczeniach z dnia 23 maja 1997 r., sygn. akt II SA 1148/96, z dnia 10 lutego 1998 r., sygn. akt II SA1445/97, z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA 4535/03, że nieskazitelność charakteru to szlachetność, prawość, uczciwość, czyli cechy wartościujące kandydata wyłącznie w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.
W świetle powyższej judykatury - zdaniem MS - brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania, odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 231/07).
W dalszej kolejności organ nadzoru podniósł, iż w toku postępowania ustalono, że Skarżący w okresie od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2015 r. wpisany był na listę prawników zagranicznych z Unii Europejskiej prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w W., co zataił przed organem wpisowym, jak również swoim pełnomocnikiem. Nie poinformował także o tym, że w okresie poprzedniego wpisu, na mocy którego nabył prawo do świadczenia pomocy prawnej i zobowiązany został do uiszczania składki członkowskiej na rzecz samorządu adwokackiego z uwagi na fakt, że z chwilą wpisu stał się członkiem adwokatury, nie wywiązywał się z tego obowiązku, mimo wielokrotnych monitów skarbnika Izby, za co został z skreślony z tej listy w wyniku prawomocnego orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...]. Orzeczenie uprawomocniło się z dniem [...] sierpnia 2015 r.
Zdaniem MS, swoim zachowaniem C. N. udowodnił, że nie daje gwarancji sumiennego wykonywania obowiązków zawodowych oraz przestrzegania określonych standardów i zasad etyki. Jego zachowanie świadczy przede wszystkim o braku poczucia odpowiedzialności za własne słowa i czyny oraz odwagi cywilnej.
Na koniec swych rozważań Minister podkreślił, iż z art. 82 ust. 2 PrAdw w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, ze względu na skreślenie z listy prawników zagranicznych, C. N. utracił prawo ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów (odpowiednio - prawników zagranicznych) przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury, tj. od dnia [...] sierpnia 2015 r.
Z powyższą decyzją Ministra Sprawiedliwości nie zgodził się Skarżący, który pismem z dnia [...] października 2017 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawierając w niej żądanie uchylenia przedmiotowego rozstrzygnięcia Ministra oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji organu nadzoru Strona zarzuciła naruszenie:
• art. 65 pkt 1 PrAdw poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne uznanie, iż Wnioskodawca nie jest nieskazitelnego charakteru i swym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a sam fakt ukarania Wnioskodawcy przez sąd dyscyplinarny pozwala uznać, iż osoba ta nie spełnia wymogów przewidzianych tym przepisem;
• art. 68 ust. 4 PrAdw w zw. z art. 7 ust 2 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jej zastosowanie i uznanie, iż zachodzą podstawy do odmowy wpisu na listę adwokatów, podczas gdy ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, iż zarówno postawa, jak i dotychczasowy przebieg kariery zawodowej Skarżącego wskazują, iż daje on należytą rękojmię wykonywania zawodu adwokata i świadczy o nieskazitelności jego charakteru;
• art. 7, art. 11 KPA w związku z art. 8, art. 77 § 1, art. 80 KPA oraz art. 107 § 3 KPA w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu wydanej decyzji w szczególności, co do kwestii z jakich powodów organ uznał, iż Wnioskodawca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata i nie jest nieskazitelnego charakteru, zwłaszcza iż przebieg kariery zawodowej oraz treść zaświadczenia z Izby Adwokackiej Kraju Związkowego B. wskazują na wypełnienie przesłanek przepisu art. 65 pkt 1 PrAdw, co stanowi naruszenie wyrażonej w art. 11 KPA zasady przekonywania oraz wyrażonej w art. 8 KPA zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego;
• art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 KPA w zw. z art. 11 KPA poprzez brak wnikliwego i wyczerpującego rozpoznania sprawy i niedostatecznym wyjaśnieniu przesłanek i podstaw decyzji Ministra Sprawiedliwości, w szczególności z jakich powodów organ uznał, iż zachodzi konieczność złożenia sprzeciwu w niniejszej sprawie, pomijając dotychczasowy przebieg kariery Skarżącego, treść zaświadczenia z Izby Adwokackiej Kraju Związkowego B. oraz fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu i odwołania od decyzji Sądu Dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. W ocenie jej autora, przekonania, że ktoś nie jest nieskazitelnego charakteru, a więc że nie jest uczciwy, rzetelny, solidny i prawy, nie można budować w oparciu o jednorazowe zachowanie danej osoby lub o pojedynczy fakt mogący stwarzać stan niepewności, czy osoba ta jest nieskazitelnego charakteru. Ocena postawy człowieka kształtuje się na podstawie danych zgromadzonych albo na przestrzeni dłuższego czasu, albo w krótszym czasie, lecz przy wykorzystaniu znaczącego ilościowo i jednoznacznego w swojej wymowie materiału dowodowego. Tymczasem decyzja MS zasadza się na jednym argumencie – ukaraniu Wnioskodawcy przez adwokacki sąd dyscyplinarny. Nie wypełnia to dyrektywy postępowania administracyjnego związanej z obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia dostatecznego materiału dowodowego (art. 80 KPA).
W odniesieniu zaś do ww. postępowania dyscyplinarnego, autor skargi podniósł, iż po uzyskaniu w dniu [...] lipca 2017 r. wglądu w akta sprawy i pełnej wiedzy co do zapadłego w dniu [...] kwietnia 2015 r. orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W., Skarżący podjął wszelkie kroki celem wzruszenia zapadłego orzeczenia. Zaległości w składkach zostały niezwłocznie uregulowane.
W odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy interwencja Ministra Sprawiedliwości w postaci sprzeciwu od wpisu Skarżącego na listę prawników zagranicznych była słuszna, tzn. czy w świetle zebranego materiału dowodowego C. N. spełnia wszystkie przesłanki, które warunkują dopuszczalność prowadzenia przez niego działalności prawniczej w oparciu o prawo polskie. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, Strona nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, albowiem jej dotychczasowe zachowanie i postawa nie gwarantują właściwego pełnienia obowiązków zawodowych. Na stanowisku przeciwnym stoi Skarżący, który twierdzi, że ww. warunki spełnia i jest uprawniony do uzyskania wpisu na listę prawników zagranicznych.
Sąd w składzie orzekającym stanął na stanowisku, iż racje ma organ nadzoru, a analiza akt sprawy pod kątem dotychczasowego zachowania Skarżącego uzasadnia wątpliwości co do spełniania przez niego przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, o których mowa w art. 65 pkt 1 PrAdw.
Przechodząc do wyłożenia motywów zapadłego orzeczenia, przywołać należy przepisy prawne mające znaczenie dla rozpatrywanej sprawy.
Zgodnie z art. 6 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, wpis na listę prawników zagranicznych następuje na wniosek zainteresowanego.
Prawnik zagraniczny ubiegający się o wpis na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką składa wniosek do rady właściwej ze względu na wskazaną we wniosku przyszłą siedzibę zawodową.
Do wniosku o wpis należy załączyć:
1) zaświadczenie wystawione przez właściwy organ państwa macierzystego, stwierdzające, że osoba ubiegająca się o wpis jest zarejestrowana w tym państwie jako uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 lub 3; organ, do którego składa się wniosek, może odmówić przyjęcia zaświadczenia, jeżeli od daty jego wystawienia upłynął okres dłuższy niż trzy miesiące;
2) dokument potwierdzający obywatelstwo osoby ubiegającej się o wpis.
W myśl art. 69a ust. 1 PrAdw w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.
Zgodnie zaś z art. 68 ust. 4 PrAdw w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, okręgowa rada adwokacka może odmówić wpisu na listę adwokatów (odpowiednio - prawników zagranicznych) tylko wtedy, gdy wpis narusza przepisy art. 65 pkt 1-3 PrAdw. Okręgowej radzie adwokackiej przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis.
Na podstawie art. 65 pkt 1-3 PrAdw na listę adwokatów (odpowiednio - prawników zagranicznych) może być wpisany ten, kto:
1. jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2. korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3. ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej.
Podnieść należy, iż w sprawie niniejszej spór dotyczy interpretacji jedynie pierwszej z ww. przesłanek, a więc odpowiedzi na pytanie czy C. N. jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Przesłanka druga i trzecia zostały przez Stronę prawidłowo dowiedzione, co organ nadzoru potwierdził w zaskarżonej decyzji (zob. str. 4 uzasadnienia decyzji).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż pojęcie "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata" zdefiniowane zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. A zatem na rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 PrAdw składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem. O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Z kolei wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu prawniczego (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00). Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego, w tym wypadku adwokata, będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne.
W świetle powyższych twierdzeń, rację przyznać należy Ministrowi Sprawiedliwości, że dotychczasowa postawa C. N. budzi uzasadnione wątpliwości, co do wypełniania przezeń przesłanek określonych w art. 65 pkt 1 PrAdw.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że Skarżący w okresie od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2015 r. wpisany był na listę prawników zagranicznych z Unii Europejskiej prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w W., co zataił przed organem wpisowym, jak również swoim pełnomocnikiem. Nie poinformował także o tym, że w okresie poprzedniego wpisu, na mocy którego nabył prawo do świadczenia pomocy prawnej i zobowiązany został do uiszczania składki członkowskiej na rzecz samorządu adwokackiego, nie wywiązywał się z tego obowiązku, mimo wielokrotnych monitów skarbnika Izby, za co został z skreślony z tej listy w wyniku prawomocnego orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...].
Fakty te nie mogą umknąć przy ocenie postawy i zachowania Strony. Bezzasadna jest tutaj próba obrony Skarżącego poprzez zawarte w skardze twierdzenie, zgodnie z którym "(...) należy podnieść, iż w dniu [...] lipca 2017 r. Skarżący wniósł wniosek o doręczenie orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. orzeczenia wskazując na liczne nieprawidłowości w doręczeniu, co skutkowało brakiem wiedzy skarżącego o nałożonej na niego karze dyscyplinarnej. Okazało się bowiem, iż Sąd Dyscyplinarny w W. kierował korespondencję do skarżącego na nieaktualny adres, mimo uprzedniego wskazania jego zmiany i za każdym razem uznawał doręczenie za dokonane poprzez awizowanie" (zob. str. 5 skargi). Zdaniem WSA w W., od adwokata można i należy wymagać nie tylko przestrzegania zasad etycznych, ale także odpowiedniego poziomu profesjonalizmu. Zarzut swoistej "niewiedzy" o obowiązku uiszczania składki samorządowej przez szereg lat brzmi kuriozalnie w świetle faktu, iż obowiązek podlegania tej składce jest powszechnie znany i oczywisty dla każdego adwokata. W tym ujęciu bez znaczenia pozostaje rzekome uregulowanie zaległości w składkach. Na chwilę obecną orzeczenie dyscyplinarne jest prawomocne i wiążące dla samorządu adwokackiego. Nałożona na Stronę kara – wydalenie z zawodu stanowi z natury rzeczy podstawę dla pogłębionej analizy zagadnienia występowania rękojmi wykonywania w sposób należyty zawodu adwokata.
W piśmiennictwie podkreśla się, że podstawową rolą samorządów zawodowych (w tym wypadku samorządu adwokackiego) jest nadzorowanie sposobu wykonywania danego zawodu przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, przy czym ważnym atrybutem tego nadzoru są uprawnienia dyscyplinarne (zob. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, M. Grzywacz, Samorząd (w:) Prawo administracyjne, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 90). Zdaniem WSA w Warszawie, orzeczenie wobec Skarżącego najsurowszej kary dyscyplinarnej w kontekście całej sprawy, a więc w pierwszej kolejności zatajenia tego faktu przed Okręgową Radą Adwokacką w S. uprawniało, a wręcz zobowiązywało Ministra Sprawiedliwości do interwencji i wniesienia sprzeciwu od uchwały ww. Rady.
Podkreślić raz jeszcze należy, że ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata, o których nie sposób wnioskować inaczej niż z prezentowanej przez kandydata na adwokata postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jej postępowania, zwłaszcza oceny wykonywania dotychczasowego zawodu prawniczego. W tym świetle uznać należy, że dotychczasowa postawa Skarżącego uzasadnia wątpliwości, co do dawania przez niego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Sąd podziela zdanie MS, zgodnie z którym zatajenie określonych faktów w postępowaniu przed ORA w S. świadczy przede wszystkim o braku poczucia odpowiedzialności za własne słowa i czyny oraz odwagi cywilnej (zob. str. 6 zaskarżonej decyzji). Zdaniem Sądu, uprawniało to (i wręcz zobowiązywało) organ nadzoru do wniesienia sprzeciwu od uchwały Rady.
Niezasadne są także zarzuty naruszenia przez Ministra ogólnych przepisów procedury administracyjnej (art. 7, art. 11 czy art. 80 KPA). Dokonana przez Sąd w rozpatrywanej sprawie analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nadzoru podjął wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Okręgowa Rada Adwokacka w S. dwukrotnie, pismami z dnia [...] czerwca i [...] lipca 2017 r., wezwała Skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie, pouczając go, że brak złożenia oświadczeń będzie traktowany jako odmowa ich złożenia. Do dnia wydania decyzji przez MS oświadczenia nie zostały przez Wnioskodawcę złożone. I w tym aspekcie trudno nie dostrzec braku profesjonalizmu i swoistego lekceważenia obowiązków zawodowych przez Stronę.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie Sądu, organ nadzoru dokonał prawidłowych ustaleń, oraz prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Minister wskazał na zebrane dowody, które posłużyły do dokonania ustaleń faktycznych, a w dalszej kolejności zastosował i dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa, ze szczególnym uwzględnieniem art. 65 pkt 1 PrAdw.
Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło