VI SA/Wa 2415/20
WyrokWSA w Warszawie2021-04-21
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Aneta Lemiesz, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej za pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej powstaje z mocy prawa z chwilą ostateczności decyzji, czy też wymaga uprzedniego wezwania do zapłaty przez organ administracji, ewentualnie wydania decyzji administracyjnej ustalającej wysokość tej opłaty?Ratio decidendi
Obowiązek uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej za pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp powstaje z mocy prawa z chwilą ostateczności decyzji, a nie wymaga uprzedniego wezwania do zapłaty przez organ administracji ani wydania decyzji administracyjnej ustalającej jej wysokość. Termin na uiszczenie tej opłaty jest ściśle określony w ustawie i liczy się od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Brak wpłaty w terminie skutkuje utratą ważności pozwolenia.Stan faktyczny
Spółka uzyskała pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. Po ostateczności decyzji, spółka nie uiściła pierwszej raty opłaty dodatkowej, argumentując, że nie otrzymała wezwania do zapłaty ani decyzji ustalającej jej wysokość. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej stwierdził utratę ważności pozwoleń z powodu braku zapłaty. Spółka wniosła o interpretację przepisów, kwestionując stanowisko Ministra. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie interpretacja przepisów prawa oddala skargę
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ("Organ", "Minister") w decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 34 ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. S.K.A. ("Spółka", "Strona", "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...], w przedmiocie interpretacji indywidualnej przepisów ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 2169 ze zm.), stwierdzającą, że stanowisko Wnioskodawcy, zaprezentowane we wniosku o interpretację indywidualną, jest w całości nieprawidłowe.
Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] czerwca 2020 r. wpłynął do Ministra wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej przepisów (tj. ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Dz.U. z 2015 r., poz. 1642)), z których to przepisów wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy w stanie faktycznym opisanym we wniosku.
Wnioskodawca prowadzi projekty rozwoju morskich farm wiatrowych. Wnioskodawca m.in. na swoją rzecz uzyskał ostateczne:
a) decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r. (znak: [...]) o wydaniu pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]" (dalej "[...]") oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r. (znak: [...]),
b) decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]" (dalej "[...]"), oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r. (znak: [...]).
Zgodnie z art. 27b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 ze zm.) w brzmieniu z dnia, w którym [...] i [...] stały się ostateczne, za wydanie pozwoleń na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp organ wydający pozwolenia pobiera opłaty w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych, określonych w art. 55, a jeżeli wydane pozwolenie przewiduje zajęcie wyłącznej strefy ekonomicznej pod sztuczną wyspę, konstrukcję i urządzenie, pobiera się dodatkową opłatę w wysokości stanowiącej 1% wartości planowanego przedsięwzięcia, określonej zgodnie z ust. 1b tego przepisu. Opłatę w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych pobiera się przed wydaniem pozwolenia, a dodatkową opłatę pobiera się w następujący sposób:
1) 10% pełnej kwoty opłaty w ciągu 90 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp dla przedsięwzięcia stała się ostateczna;
2) 30% pełnej kwoty w ciągu 30 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę przedsięwzięcia stała się ostateczna, a w przypadku gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest wymagana w ciągu 30 dni od dnia, w którym rozpoczęto budowę przedsięwzięcia;
3) 30% pełnej kwoty w ciągu 30 dni od dnia, w którym rozpoczęto wykorzystanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń;
4) 30% pełnej kwoty po 3 latach od dnia dokonania wpłaty, o której mowa w pkt 3.
Utrwaloną praktyką Organu było "pobieranie" pierwszej raty opłaty dodatkowej wynoszącej 1/10 z 1% wartości planowanego przedsięwzięcia poprzez kierowanie do podmiotów uprawnionych z decyzji zezwalających na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp "wezwań do zapłaty", zawierających wskazanie organu, wskazanie adresata (strony, na rzecz której wydano dane pozwolenie), wyliczenie kwoty i wezwanie do zapłaty oraz podpis upoważnionego do wydawania decyzji urzędnika aparatu pomocniczego Ministra. Do wszystkich innych podmiotów realizujących znane Wnioskodawcy projekty offshore, na realizację których pozyskano pozwolenia na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, skierowano takie wezwania do zapłaty.
Ani w przypadku [...], ani w przypadku [...], Wnioskodawca nie otrzymał wezwań do zapłaty, zapewne z powodu wznowienia postępowań dotyczących wydanych w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy decyzji utrzymujących w mocy [...] i [...].
W związku z powyższym Wnioskodawca, nie otrzymawszy wezwania do zapłaty, nie uiścił bez wezwania pierwszej raty opłaty, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1) ustawy o obszarach morskich.
Wnioskodawca nadmienił, że Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydał decyzje dotyczące stwierdzenia utraty ważności [...] (decyzja z dnia [...] lutego 2020 r., znak [...]) oraz [...] (decyzja z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...]).
Na tle ww. stanu faktycznego Wnioskodawca skierował do Organu następujące pytania:
Pytanie nr 1: Czy w stanie prawnym obowiązującym w momencie uzyskania przez [...] i [...] waloru ostateczności oraz w terminie 90 dni od tego momentu istniał obowiązek pobrania przez Organ wydający pozwolenie pierwszej raty opłaty dodatkowej wynoszącej 1/10 z 1% wartości planowanego przedsięwzięcia, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich poprzez podjęcie przez tenże Organ czynności określających wysokość i sposób wniesienia pierwszej raty opłaty dodatkowej zgodnie z art. 27b ust. 1 i 1b ustawy o obszarach morskich w ówcześnie obowiązującym brzmieniu w zw. z art. 60 pkt 7), 61 ust. 1 pkt 1) i 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.) i w zw. z art. 21 § 1 pkt 2) i art. 23 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.)?
Pytanie nr 2: Czy Wnioskodawca jako beneficjent [...] i [...] wydanych pod rządami ustawy o obszarach morskich w brzmieniu obowiązującym w dniu uzyskania przez te decyzje przymiotu ostateczności, jak też w dniu, w którym upłynęło 90 dni od tej daty, miał obowiązek zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1) ustawy o obszarach morskich nawet jeżeli nie otrzymał żadnej decyzji ustalającej wysokość tejże pierwszej raty ani żadnego pisma w tej sprawie?
Pytanie nr 3: Czy w przypadku, w którym Wnioskodawca nie wniósł pierwszej raty opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich, z powodu braku doręczenia mu "wezwania do zapłaty" oraz jakiekolwiek innej korespondencji w sprawie zapłaty tej pierwszej raty zarówno w przypadku [...] i [...], obie te decyzje powinny być traktowane tak, jakby wniesiono pierwszą ratę opłaty dodatkowej od nich należną?
Pytanie nr 4: Czy w przypadku, w którym Wnioskodawca nie wniósł pierwszej raty opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich, z powodu braku doręczenia mu "wezwania do zapłaty" oraz jakiekolwiek innej korespondencji w sprawie zapłaty tej pierwszej raty, zarówno w przypadku [...] i [...], możliwe jest zastosowanie przez Organ w stosunku do tych decyzji art. 27b ust. 1f ustawy o obszarach morskich i wydanie decyzji stwierdzających utratę ważności [...] i [...] z powodu braku zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej?
Pytanie nr 5: Czy w przypadku, w którym Wnioskodawca nie wniósł pierwszej raty opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich, z powodu braku doręczenia mu "wezwania do zapłaty" oraz jakiejkolwiek innej korespondencji w sprawie zapłaty pierwszej raty tej opłaty, możliwe jest zastosowanie do [...] i [...] art. 66a ust. 1 ustawy o obszarach morskich, zgodnie z którym, jeżeli decyzja o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp została opłacona w zakresie pierwszej raty opłaty dodatkowej przed 1 czerwca 2019 r., do takiej decyzji nie stosuje się art. 23 ust. 6a i 6b ustawy o obszarach morskich oraz zastosowanie art. 66a ust. 2, zgodnie z którym decyzja taka wygasa jeżeli podmiot, dla którego została wydana, nie uzyska pozwolenia na budowę całości lub części przedsięwzięcia objętego tym pozwoleniem w okresie 15 lat od dnia uzyskania przez taką decyzję waloru ostateczności?
Jednocześnie Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zaprezentowała swoje stanowisko wobec zadanych pytań.
Organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], stwierdził, że stanowisko Skarżącej w ww. zakresie jest w całości nieprawidłowe.
W uzasadnieniu decyzji Organ odniósł się do poszczególnych pytań zawartych we wniosku oraz stanowiska Wnioskodawcy.
Z uwagi na fakt, że - jak wskazał Organ - Wnioskodawca wplótł w opis stanu faktycznego także jego interpretację oraz interpretację przepisów prawa, Organ przedstawił stan faktyczny, który uczynił podłożem rozpatrywanej sprawy.
W ww. zakresie Organ wskazał, że:
1. Na rzecz Wnioskodawcy zostały wydane dwie decyzje o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, tj.:
a) decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]" oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Nr [...], znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r.
b) decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]", wydanej na rzecz [...] S.A. S.K.A., oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Nr [...], znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r.
2. Decyzje wskazane w pkt 1 lit. a i b powyżej, zostały Wnioskodawcy prawidłowo doręczone. Odpowiednio do lit. a i b z pkt 1:
a) decyzja wydana w I instancji w dniu [...] grudnia 2012 r., decyzja wydana w II instancji w dniu [...] maja 2013 r.
b) decyzja wydana w I instancji w dniu [...] listopada 2012 r., decyzja wydana w II instancji w dniu [...] maja 2013 r.
- w związku z tym decyzje stały się ostateczne.
3. Po wydaniu pozwoleń, o których mowa w pkt 1 lit. a i b, organ - który wydał te pozwolenia - nie wezwał Wnioskodawcy do uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej.
4. Od pozwoleń nie została wniesiona pierwsza rata opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich, w brzmieniu obowiązującym w dniu uostatecznienia się decyzji o pozwoleniu (Dz.U. z 2003 r. poz. 1502, ze zm.; zmiana dodana na mocy art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej - Dz.U. z 2011 r. poz. 778), tj.:
"1. Za wydanie pozwoleń, o których mowa w art. 23, art. 23a i art. 26, organ wydający pozwolenia pobiera opłaty w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych, określonych w art. 55, a jeżeli wydane pozwolenie przewiduje zajęcie wyłącznej strefy ekonomicznej pod sztuczną wyspę, konstrukcję i urządzenie, pobiera się dodatkową opłatę w wysokości stanowiącej 1% wartości planowanego przedsięwzięcia, określonej zgodnie z ust. 1b. Opłatę w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych pobiera się przed wydaniem pozwolenia, a dodatkową opłatę pobiera się w następujący sposób:
1) 10% pełnej kwoty opłaty w ciągu 90 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu, o którym mowa w art 23 ust. 1, stała się ostateczna (...)."
5. Organ, na postawie art. 27b ust. 1f ustawy o obszarach morskich, wydał decyzje stwierdzające utratę ważności pozwoleń, o których mowa w pkt 1 lit. a i b, odpowiednio:
a) decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], stwierdzającą utratę ważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "Morska [...]", wydanej na rzecz [...] S.A. S.K.A., oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Nr [...], znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r.,
b) decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], stwierdzającą utratę ważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...] ", wydanej na rzecz [...] S.A. S.K.A., oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Nr [...], znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r.
- od których Wnioskodawca złożył wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzje te nie są ostateczne.
6. Brzmienie przepisu art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich na dzień wydania decyzji stwierdzających utratę ważności, o których mowa w pkt 5 lit. a i b, uległo zmianie w stosunku do brzmienia tego przepisu w dniu wydania pozwoleń, o których mowa w pkt 1 lit. a I b niniejszej decyzji i w dniu uostatecznienia się tych pozwoleń:
a) w dniu wydania pozwoleń i ich uostatecznienia się, przepis art. 27b ust. 1 pkt 1 o obszarach morskich posiadał brzmienie ustalone na mocy art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2011 r. poz. 778), tj.:
"1. Za wydanie pozwoleń, o których mowa w art. 23, art. 23a i art. 26, organ wydający pozwolenia pobiera opłaty w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych, określonych w art. 55, a jeżeli wydane pozwolenie przewiduje zajęcie wyłącznej strefy ekonomicznej pod sztuczną wyspę, konstrukcję i urządzenie, pobiera się dodatkową opłatę w wysokości stanowiącej 1% wartości planowanego przedsięwzięcia, określonej zgodnie z ust. 1b. Opłatę w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych pobiera się przed wydaniem pozwolenia, a dodatkową opłatę pobiera się w następujący sposób: 1) 10% pełnej kwoty opłaty w ciągu 90 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 ust. 1, stała się ostateczna; (...) "
b) w dniu wydania decyzji stwierdzających utratę ważności pozwoleń, przepis art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich posiadał brzmienie zgodne z tekstem jednolitym ustawy o obszarach morskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169): "1. Za wydanie pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz za uzgodnienie, o którym mowa w art. 27 ust. 1, podmiot, któremu udzielono pozwolenia albo uzgodnienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty, uiszcza opłatę w wysokości 1500 zł. Jeżeli wydane pozwolenie dotyczy zajęcia wyłącznej strefy ekonomicznej pod wznoszenie oraz wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń, podmiot, któremu udzielono pozwolenia, uiszcza dodatkową opłatę w wysokości stanowiącej 1% wartości planowanego przedsięwzięcia, określonej zgodnie z ust. 1b, w następujący sposób: 1) 10% pełnej kwoty opłaty w ciągu 90 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 ust. 1, stała się ostateczna; (...)".
Odnosząc się do pytań Wnioskodawcy, Organ zaprezentował następujące stanowisko:
Na pytanie nr 1 Organ odpowiedział: "Nie". Wskazał, że na podstawie przepisu art. 27b ustawy o obszarach morskich, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania pozwoleń i w dniu ich uostatecznienia się, a także w ciągu 90 dni od dnia uostatecznienia się tych pozwoleń, organ, który wydał pozwolenia, nie był zobowiązany do podjęcia czynności w postaci określenia wysokości i sposobu wniesienia pierwszej raty opłaty dodatkowej. Podmiot, na rzecz którego wydane zostało pozwolenie, miał obowiązek wnieść pierwszą ratę opłaty dodatkowej w wysokości i terminie wynikającym z ustawy o obszarach morskich.
Organ dodatkowo wyjaśnił, że art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich, stanowił, że "organ wydający pozwolenia pobiera opłaty" i "opłatę pobiera się". Zdaniem Wnioskodawcy prowadzi to do wniosku, że podmiot, na rzecz którego wydane zostało pozwolenie, nie był zobowiązany do uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej zgodnie z ustawą, jeżeli organ, który wydał pozwolenia, go do tego nie wezwał. Według Wnioskodawcy, stwierdzenia o pobieraniu opłaty przez organ, zawarte w tym przepisie, stanowią podstawę prawną do wysłania do beneficjenta pozwolenia wezwania do zapłaty przez organ, w którym to wezwaniu organ wskaże wysokość i sposób zapłaty.
Minister zwrócił uwagę, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. Przepis art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich nie stanowił zaś dla organu podstawy prawnej do wiążącego obliczenia należności i wysłania beneficjentowi pozwolenia wezwania do zapłaty w formie decyzji administracyjnej.
Takiej podstawy prawnej nie stanowi też art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych.
Zmiana brzmienia przepisu art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich nie miała wpływu na zakres obowiązków organu w odniesieniu do pobierania opłaty dodatkowej od pozwoleń. Zmiana tego przepisu była spowodowana innymi przesłankami i nie dotyczyła sposobu uiszczania czy pobierania opłaty dodatkowej. Miała na celu zmianę sposobu uiszczania opłaty od wszystkich pozwoleń na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich. Minister wskazał, że nowelizacja została dokonana ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1642). W uzasadnieniu do ustawy zmieniającej, w odniesieniu do zmiany tego konkretnego przepisu, wskazano, że: "Projektowana zmiana art. 27b doprecyzowuje obowiązek pobierania opłat za Pozwolenia oraz Uzgodnienia. Zmiana spowoduje, że niemożliwe stanie się blokowanie przez inwestorów akwenów morskich określonych w wydanych Pozwoleniach. W obecnym brzmieniu wskazanego przepisu nie jest przewidziany żaden termin na dokonanie przedmiotowej opłaty, mimo wystawienia wezwania do zapłaty. Na podstawie projektu ustawy wprowadzony zostanie 14-dniowy termin, po którego upływie, w razie niedokonanie opłaty, organ wydający pozwolenie będzie uprawniony do stwierdzenia utraty Jego ważności, zgodnie z art. 27b ust. 1f Ustawy. Ponadto, regulacja ta dotyczyć będzie również procedury wydawania Uzgodnień."
Organ podkreślił, że zmiana redakcyjna przepisu nie wpłynęła na zmianę obowiązków organu i podmiotu, na rzecz którego wydano pozwolenie, pod względem uiszczenia opłaty dodatkowej.
W ocenie Organu, treść przepisów art. 27b ust. 1b - 1d ustawy o obszarach morskich, wyraźnie wskazuje na intencje ustawodawcy dotyczące obowiązków organu i podmiotu, na rzecz którego wydano pozwolenie, w zakresie uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej. Przepisy te obowiązywały w dacie wydania pozwoleń dla Wnioskodawcy, a także w dacie wydania decyzji stwierdzających ich utratę ważności:
"1b. Wartość planowanego przedsięwzięcia oblicza się na potrzebę dodatkowej opłaty, o której mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę ceny rynkowe urządzeń i usług niezbędnych do całkowitej realizacji przedsięwzięcia, na dzień składania wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ust. 1.
1c. Podmiot, któremu udzielono pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ust. 1, przed dokonaniem opłaty, o której mowa w ust 1 pkt 3, przedstawia organowi, który wydał to pozwolenie, informację o rzeczywistej wartości zrealizowanego przedsięwzięcia.
1d. Organ, który wydał pozwolenie, o którym mowa w art. 23 ust 1, określa, w drodze decyzji, wysokość opłat, o których mowa w ust 1 pkt 3 i 4, biorąc pod uwagę różnicę pomiędzy faktyczną wartością zrealizowanego przedsięwzięcia oraz wysokością opłat wniesionych zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1 pkt 112."
Przepis art. 27b ust. 1b ustawy o obszarach morskich wyraźnie określa, jak należy obliczać wysokość opłaty dodatkowej. Przy czym, należy mieć na względzie, że inwestor, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy o obszarach morskich, zobowiązany jest do wskazania wartości planowanego przedsięwzięcia. Jest to element konieczny wniosku o wydanie pozwolenia i to właśnie ta wartość stanowi podstawę do obliczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej. Organ nie ma żadnych podstaw do kwestionowania czy zmiany wartości planowanego przedsięwzięcia, na etapie pobierania pierwszej raty opłaty dodatkowej.
Walidacja i urealnienie tej wartości może nastąpić dopiero na etapie pobierania trzeciej i czwartej raty opłaty dodatkowej. I to właśnie na tych etapach, ustawodawca zobowiązał organ do wydania decyzji administracyjnej, określającej wysokość opłat dodatkowych. A contrario, organ nie wydaje decyzji administracyjnej określającej wysokość opłaty dodatkowej w przypadku dwóch pierwszych rat. Zresztą przepis art. 27b ust. 1c ustawy o obszarach morskich wskazuje, że organ obliczając trzecią i czwartą ratę opłaty dodatkowej bierze pod uwagę wysokość opłat "wniesionych zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1 pkt 1 i 2". Zdaniem Organu, prowadzi to do wniosku, że ustawodawca wyraźnie i kompleksowo określił zasady dokonywania opłaty dodatkowej w przypadku raty pierwszej i drugiej i, co w rozpatrywanym przypadku najistotniejsze, nie przewidział wydawania decyzji administracyjnej ani żadnego innego działania organu, jeżeli chodzi o dwie pierwsze raty opłaty dodatkowej.
Minister nie zgodził się też z Wnioskodawcą, że do ustalenia wysokości pierwszej raty opłaty dodatkowej powinien znaleźć zastosowanie art. 23 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Sposób ustalania wysokości tej opłaty jest wprost określony w art. 27b ust. 1b w związku z art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy o obszarach morskich. Organ zwrócił uwagę, że inwestor określa we wniosku wartość planowanego przedsięwzięcia i w celu obliczenia wysokości pierwszej raty opłaty dodatkowej nie ma potrzeby dokonywania innych obliczeń niż wyliczenie 10% z 1% z określonej przez inwestora wartości planowanego przedsięwzięcia. Nikt na etapie uiszczania pierwszej raty opłaty dodatkowej nie zna ostatecznej wartości przedsięwzięcia, a biorąc pod uwagę, że inwestor jest podmiotem profesjonalnym, to właśnie inwestor najlepiej potrafi określić na wstępnym etapie, ile może wynieść wartość planowanego przedsięwzięcia. Organ nie dysponuje żadnymi danymi, aby szacować wartość przedsięwzięcia i ustawodawca nie tylko nie zobowiązuje organu do ustalenia wysokości pierwszej raty opłaty dodatkowej, ale wręcz mu na to nie pozwala. Organ ustala dopiero wysokość rat trzeciej i czwartej w decyzji administracyjnej na podstawie informacji przekazanych przez inwestora.
Tak więc to beneficjent pozwolenia powinien obliczyć wysokość pierwszej raty opłaty dodatkowej, co sprowadza się do obliczenia promila wartości planowanego przedsięwzięcia wskazanej we wniosku o wydanie pozwolenia.
Organ zauważył, że także art. 61 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w sprawie wysokości i sposobu uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej. Art. 27b ustawy o obszarach morskich jest bowiem przepisem szczególnym w stosunku do regulacji zawartej w ustawie o finansach publicznych. Art. 27b ustawy o obszarach morskich jest regulacją kompleksową i określa wysokość oraz termin zapłaty dwóch pierwszych rat opłaty dodatkowej, a także wyraźnie wskazuje, że organ wydaje decyzję administracyjną określającą wysokość trzeciej i czwartej raty opłaty dodatkowej.
Taka interpretacja przepisów art. 27b ustawy o obszarach morskich jest spójna z dotychczasową praktyką Organu w zakresie podejmowania czynności zmierzających do pobrania pierwszej raty opłaty dodatkowej. Organ nigdy nie określał wysokości opłaty i nie wydawał w tym zakresie żadnych rozstrzygnięć. Wezwania do zapłaty, które były kierowane do beneficjentów pozwoleń, nie są decyzjami administracyjnymi.
Po pierwsze nie zostały podpisane przez organ, a przez dyrektora albo zastępcę dyrektora departamentu, we własnym imieniu. Po drugie, nie zawierają ustalenia wysokości pierwszej raty opłaty dodatkowej, a jedynie informują o jej wysokości. Po trzecie, nie stanowią one żadnej podstawy prawnej do uiszczenia albo nieuiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej, w szczególności nie mają one żadnego wpływu na termin uiszczenia opłaty - ponieważ nie mają one charakteru stanowiącego, a termin na wniesienie pierwszej raty opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisu art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich. W wezwaniach do zapłaty dyrektor/zastępca dyrektora departamentu, w którym prowadzone były postępowania administracyjne, informował beneficjentów pozwoleń o zbliżającym się terminie na uiszczenie pierwszej raty opłaty dodatkowej oraz o jej wysokości. Było to zatem wyłącznie zwykłe urzędowe pismo informacyjne, z którego nie wynikał żaden obowiązek dla adresata pisma.
Na pytanie nr 2 Organ odpowiedział: "Tak". Wnioskodawca jako beneficjent pozwoleń miał obowiązek zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej, nawet jeżeli nie otrzymał żadnej decyzji ustalającej wysokość tej raty ani żadnego pisma w tej sprawie. Beneficjent pozwolenia powinien był uiścić pierwszą ratę opłaty dodatkowej bez wezwania, ponieważ wynika to z przepisu art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich. Pozwolenia wydane na rzecz wnioskodawcy stały się ostateczne, w związku z tym należało uiścić od nich pierwszą ratę opłaty dodatkowej.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że nie zaistniał jeszcze dla niego - jako beneficjenta pozwolenia - obowiązek uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej, ponieważ nie została doręczona decyzja w sprawie, co zdaniem Wnioskodawcy, wynika z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ podkreślił, że ustawodawca w ustawie o obszarach morskich zawarł przepis szczególny, który samodzielnie określa sposób i termin uiszczania opłaty dodatkowej i nie może być mowy o uzupełnianiu przepisów ustawy o obszarach morskich przepisami ustawy Ordynacja podatkowa.
W tym przypadku nie ma luki prawnej, a zasady wykładni - językowej, systemowej, a także zasada lex specialis derogat legi generali, nakazują rozumienie i stosowanie art. 27b ustawy o obszarach morskich w taki sposób, że organ nie wydaje decyzji administracyjnej dotyczącej pierwszej i drugiej raty opłaty dodatkowej. Zobowiązanie dla podmiotu, na rzecz którego wydano pozwolenie, do dokonania wpłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej, wynika wprost z art. 27b ustawy o obszarach morskich i jest to jedyna przewidziana przez ustawodawcę podstawa do dokonania tej wpłaty.
Podsumowując powyższe, organ wskazał, że podmiot, na rzecz którego zostało wydane pozwolenie, był zobowiązany bez wezwania uiścić pierwszą ratę opłaty dodatkowej w wysokości i terminie wynikającym z ustawy o obszarach morskich, tj. zobowiązanie dokonania tej opłaty wynika wprost z ustawy o obszarach morskich, i do powstania tego zobowiązania nie jest konieczne żadne dodatkowe działanie organu. To, że beneficjent pozwolenia był zobowiązany do uiszczenia pierwszej raty opłaty dodatkowej wynika z niekwestionowanego przez Wnioskodawcę faktu, że pozwolenie wydane na jego rzecz stało się ostateczne i z tym zdarzeniem art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich jednoznacznie wiąże powstanie obowiązku zapłaty.
Na pytanie 3 Organ odpowiedział: Nie. W przypadku, w którym Wnioskodawca nie wniósł pierwszej raty opłaty dodatkowej, nieopłacone przez Wnioskodawcę decyzje nie powinny być traktowane tak, jakby wniesiono od nich należną pierwszą ratę opłaty dodatkowej. Organ nie wydaje decyzji administracyjnej dotyczącej pierwszej raty opłaty dodatkowej, ani też nie dokonuje innych czynności zmierzających do pobrania tej opłaty. Zatem nie można stwierdzić - w sposób mający znaczenie prawne - że Wnioskodawca nie uiścił pierwszej raty opłaty dodatkowej z tego powodu, że nie otrzymał od organu decyzji administracyjnej ani wezwania do zapłaty ani innego pisma w tej sprawie. Nie można zatem traktować nieopłaconej decyzji tak jakby była opłacona.
Na pytanie nr 4 Organ odpowiedział: Tak. W przypadku, w którym Wnioskodawca nie wniósł pierwszej raty opłaty dodatkowej od wydanych na rzecz Wnioskodawcy pozwoleń, możliwe jest zastosowanie przez organ w stosunku do tych pozwoleń art. 27b ust. 1f ustawy o obszarach morskich i wydanie decyzji stwierdzających utratę ważności tych pozwoleń. Z treści przepisu jasno wynika, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji stwierdzającej utratę ważności pozwolenia, jeżeli od pozwolenia nie została wniesiona stosowna opłata. Dla stwierdzenia, że konieczne jest zastosowanie art. 27b ust. 1f ustawy o obszarach morskich, wobec pozwolenia, od którego należało wnieść pierwszą ratę opłaty dodatkowej, należy ustalić istnienie trzech przesłanek, tj. ostateczności pozwolenia, upływu terminu do wniesienia pierwszej raty opłaty dodatkowej, braku wpłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej. Żadne inne okoliczności prawne lub faktyczne nie mają znaczenia dla ustalenia, czy przepis art. 27b ust. 1f ustawy o obszarach morskich ma zastosowanie w danym przypadku.
Na pytanie nr 5 Organ odpowiedział: Nie. Wskazując, że w przypadku, w którym Wnioskodawca nie wniósł pierwszej raty opłaty dodatkowej od wydanych na jego rzecz pozwoleń, nie jest możliwe zastosowanie do tych pozwoleń art. 66a ust. 1 i 2 ustawy o obszarach morskich. W ust. 1 art. 66a ustawy o obszarach morskich ustawodawca wyraźnie wskazał, że przepis ten dotyczy tych pozwoleń, od których przed 1 czerwca 2019 r. wniesiona została pierwsza rata opłaty dodatkowej. Jak zaś zostało wyjaśnione w stanowisku Organu, szczególności w odpowiedzi na pytanie nr 4, nie można uznać, że pozwolenie, które nie zostało opłacone, można traktować tak jakby było opłacone.
Ust. 2 art. 66a ustawy o obszarach morskich zawiera zaś odesłanie do ust. 1 ("podmiot, o którym mowa w ust. 1") i wyraźnie z tego wynika, że adresatem normy prawnej zawartej w tym przepisie, jest podmiot, który uiścił pierwszą ratę opłaty dodatkowej od wydanego na jego rzecz pozwolenia.
Organ wskazał, że z ww. powodów, nie jest możliwe zastosowanie art. 66a ust. 1 i 2 ustawy o obszarach morskich do pozwoleń wydanych na rzecz Wnioskodawcy.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca i złożyła wniosek o ponowne rozparzenie sprawy, kwestionując w całości stanowisko Organu wyrażone w decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., i zarzucając Organowi naruszenie przepisów k.p.a., ustawy o obszarach morskich, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa.
Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, Organ w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...].
Spółka, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3 i ew. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie (względnie niedołączenie do akt sprawy i brak udostępnienia stronie w celu zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się) wniosków dowodowych Skarżącej, co stanowi o braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, to jest zaprzeczenia, że przyjętą przez Organ interpretacją art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich oraz utrwaloną praktyką Organu było wysyłanie wezwań - w formie decyzji administracyjnych - do zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich, która to opłata dodatkowa należna jest w ratach za wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń morskich (dalej in abstracto: "pszw") w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. W sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy stoi twierdzenie Organu, jakoby wezwania do zapłaty wysyłane do innych beneficjentów pszw nie były decyzjami administracyjnymi, lecz urzędowymi pismami informacyjnymi podpisywanymi przez dyrektora bądź zastępcę dyrektora departamentu. W konsekwencji Organ nieprawidłowo ustalił przyjętą praktykę w zakresie stosowania art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich w brzmieniu z dnia 8 maja 2013 r., w którym to dniu:
a) decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]" oraz utrzymująca ją w mocy decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.;
b) decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2012 roku o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]" oraz utrzymująca ją w mocy decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.
- zostały doręczone Skarżącemu i stały się ostateczne, oraz w terminie upływu okresu 90 dni po tym dniu, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania wskazanych poniżej przepisów prawa materialnego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27b ust. 1f w zw. z art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich w brzmieniu sprzed dnia wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 19 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 poz. 1642), poprzez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, że użyty w art. 27b ust. 1 zwrot "organ wydający pozwolenia pobiera" i "pobiera się" w stosunku do opłaty dodatkowej oznaczają, zdaniem Organu, że Skarżąca sama powinna obliczyć i wnieść pierwszą ratę opłaty dodatkowej (w wysokości 10% z 1% wartości inwestycji ustalonej według cen rynkowych), podczas gdy zarówno wykładnia literalna, treść art. 27b ust. 1b, jak i praktyka Organu wskazują, że obliczenie i pobranie przez Organ tej opłaty winno odbywać się i odbywało się poprzez wykazanie przez Organ inicjatywy w zakresie "pobrania", a więc przynajmniej poprzez sprawdzenie przez Organ wysokości pierwszej raty opłaty dodatkowej i skierowanie wezwania do zapłaty do podmiotu, na rzecz którego zostało wydane pozwolenie lub uzgodnienie podlegające opłacie, a w którym Organ wskazałby obliczoną przez siebie żądaną wysokość pierwszej raty opłaty dodatkowej;
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27b ust. 1b w zw. z art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy o obszarach morskich, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazanie w przepisie art. 27b ust. 1b ustawy, iż wartość planowanego przedsięwzięcia oblicza się na potrzebę dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich, biorąc pod uwagę ceny rynkowe urządzeń i usług niezbędnych do całkowitej realizacji przedsięwzięcia, na dzień składania wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o obszarach morskich oznacza, że - zgodnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji - "Organ nie ma żadnych podstaw do kwestionowania czy zmiany wartości planowanego przedsięwzięcia - na etapie pobierania pierwszej raty opłaty dodatkowej" (zob. str. 3 - Ad. 4 zaskarżonej decyzji), tj. wyłączona jest możliwość samodzielnego określenia przez Organ wartości planowanego przedsięwzięcia przedstawionej przez Skarżącą we wniosku o wydanie pszw (zgodnie z art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy), podczas gdy literalne brzmienie przepisu art. 27b ust. 1 b ustawy o obszarach morskich nakłada na Organ obowiązek obliczenia tej wartości na potrzeby obliczenia opłaty, o której mowa w art. 27b ust. 1 (a nie na potrzeby walidacji formalnej wniosku o pszw), a więc siłą rzeczy na potrzeby obliczenia opłaty Organ nie tylko nie jest związany wnioskiem podmiotu wnioskującego o pszw, ale sam musi dokonać szacowania tej wartości właśnie na potrzeby obliczenia opłaty dodatkowej, zaś w przypadku zaistnienia wątpliwości Organ jest zobowiązany do zebrania materiału dowodowego (na przykład poprzez pozyskanie opinii biegłego) co do szacunkowych cen rynkowych urządzeń i usług niezbędnych do całkowitej realizacji przedsięwzięcia, na dzień składania wniosku o wydanie pszw, a następnie do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;
4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27b ust. 1d ustawy o obszarach morskich, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wyinterpretowaniu za pomocą wnioskowania a contrario z przepisu nakazującego określenie przez Organ w drodze decyzji administracyjnej wysokości trzeciej i czwartej raty opłaty dodatkowej, normy sprzecznej z art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych statuującej rzekomy obowiązek ustalenia przez podmiot wnioskujący o pszw (w tym wypadku - Skarżącą) wysokości pierwszej i drugiej raty opłaty dodatkowej, pomimo że wnioskowanie a contrario w tym zakresie jest nieuprawnione, jako że nie istnieje luka normatywna a wręcz przeciwnie - stosować należy przepis generalny ustawy o finansach publicznych, który wyraźnie nakazuje Organowi pobór pierwszej i drugiej raty opłaty dodatkowej w drodze decyzji administracyjnej;
5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, która polega na twierdzeniu Organu o wyłączeniu możliwości stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych w celu ustalenia zasad wnoszenia i ponoszenia poszczególnych rat opłaty dodatkowej z uwagi na fakt, że ustawa o obszarach morskich ma rzekomo regulować opisywaną materię w sposób kompleksowy, podczas gdy opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobieraną na podstawie odrębnych ustaw przez państwową jednostkę budżetową a więc konieczne jest pobranie pierwszej, drugiej, trzeciej i czwartej raty opłaty dodatkowej na podstawie odrębnych decyzji administracyjnych wydanych przez Organ;
6. naruszenie art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 47 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że hipotezy tych artykułów nie obejmują opłaty dodatkowej, a więc nie istnieje żadna regulacja dotycząca momentu powstania zobowiązania do wniesienia tej opłaty ani terminu jego płatności, mimo że nie istnieje żadne szczególne unormowanie tych kwestii w sytuacji, w której dana rata opłaty dodatkowej wymierzana jest na podstawie decyzji administracyjnej;
7. naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i przyjęcie niekorzystnej dla Skarżącego interpretacji art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich w zakresie określenia terminu płatności pierwszej raty opłaty dodatkowej określonej w tym przepisie w sytuacji, w której innemu beneficjentowi pszw, które uzyskano w 2013 r. (szczegółowo określone zostało ono w uzasadnieniu) Organ umożliwił płatność pierwszej raty opłaty dodatkowej w roku 2019, co oznacza, że w postępowaniach prowadzonych przed Organem występują w tym zakresie wątpliwości co do treści normy prawnej, które powinny były i powinny być interpretowane na korzyść Skarżącej;
8. naruszenie art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy zaskarżonej decyzji wykładni prawa niezgodnej z dotychczas stosowaną przez Organ praktyką wysyłania ww. wezwań do zapłaty, co miało wpływ na zaskarżoną decyzję w taki sposób, że zaskarżona decyzja stanowi niekorzystne rozstrzygnięcie sprawy z wniosku Skarżącego, zaś gdyby rozstrzygnąć sprawę zgodnie z utrwaloną praktyką Organu - rozstrzygnięcie sprawy byłoby pozytywne;
9. naruszenie art. 15 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez zmianę stanowiska przez Organ i przyjęcie, że termin płatności pierwszej raty opłaty dodatkowej upłynął 90 dni po dniu uostatecznienia się [...] i [...], tj. po dniu 8 maja 2013 r., podczas gdy w 2017 r. Organ stał na stanowisku, że w stosunku do [...] i [...] termin na wniesienie pierwszej raty opłaty dodatkowej nie rozpoczął biegu, co stanowi naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
10. naruszenie art. 66a ust. 1 ustawy o obszarach morskich poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak powstania obowiązku zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej na dzień 1 czerwca 2019 r. powinien skutkować gorszym potraktowaniem adresatów decyzji, co do których nie zaistniał obowiązek zapłaty z decyzjami, od których pobrano pierwszą ratę opłaty dodatkowej.
Na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., Spółka wniosła o zobowiązanie Organu przez Sąd, na podstawie art. 248 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., do przedstawienia pod rygorem skutków przewidzianych w art. 233 § 2 k.p.c. dokumentów w postaci wezwania przez Organ do zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej wymienionych w pkt a) do z) oraz pkt aa) do hh) na str. 5-11 skargi, a następnie dopuszczenie dowodu z ww. dokumentów na okoliczność treści ww. wezwań do zapłaty, w szczególności wskazania organu, adresata, rozstrzygnięcia (wskazania kwoty do zapłaty) oraz podpisu osoby upoważnionej oraz daty wysyłki i doręczenia tychże wezwań do zapłaty;
ii) pisemnej odpowiedzi Organu na wnioski o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej statusu ostateczności wydanych pszw, które to odpowiedzi Organ wydawał w okresie od dnia [...] maja 2014 roku do dnia [...] września 2014 r.;
jj) wezwania do zapłaty pierwszej raty opłaty dodatkowej doręczonego przez Organ podmiotowi, na rzecz którego wydano [...];
kk) dokumentów urzędowych (decyzji, postanowień, wniosków lub pism), na podstawie których pierwsza rata opłaty dodatkowej za [...] została wpłacona, a następnie dopuszczenie dowodu z ich treści na okoliczność ostateczności [...] wskazywanej przez Organ w 2014 r. w odpowiedziach na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, faktu, że Organ przyjął od [...] pierwszą ratę opłaty dodatkowej w 2019 r. i nie stwierdził utraty ważności [...], mimo tego, że samo [...] było ostateczne w 2014 r., co skutkuje nierównym traktowaniem przez Organ uczestników postępowań o wydanie pszw - a znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej - poprzez niejednolitą praktykę Organu w zakresie określania terminów, przyjmowania płatności i wyciągania konsekwencji z tych faktów i w konsekwencji naruszenia przez Organ art. 11 ust. 1, art. 14 i art. 15 ustawy Prawo przedsiębiorców, tj. zasad: przyjaznej interpretacji przepisów, pogłębiania zaufania i równego traktowania, pewności prawa i informowania stron w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła:
1) na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. - o uwzględnienie skargi w całości przez Organ w trybie autokontroli poprzez uchylenie przez Organ zaskarżonej decyzji w całości oraz wydanie przez Organ decyzji uznającej za prawidłowe w całości stanowisko Skarżącej zaprezentowane we wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r. o wydanie interpretacji indywidualnej
ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku przez Organ,
2) na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie interpretacji indywidualnej w całości;
3) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Wniesiony przez Skarżącą wniosek wszczynający postępowanie (pismo z dnia [...] czerwca 2020 r.) dotyczył udzielenia interpretacji indywidualnej przepisów ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Dz.U. z 2015 r., poz. 1642), z których to przepisów wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej we wskazanych we wniosku okolicznościach stanu faktycznego.
Jako podstawę rozpoznania wniosku Spółka wskazała art. 34 i nast. ustawy Prawo przedsiębiorców. Ten wniosek określił tryb postępowania w tej sprawie oraz wyznaczył jej zakres. Treść wniosku, w tym przedstawiony we wniosku stan faktyczny, zakreśliły bowiem ramy postępowania wiążące dla organów, a w konsekwencji i dla sądu administracyjnego.
Resumując, przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest wyłącznie stan faktyczny przedstawiony przez Stronę we wniosku, w kontekście zadanych pytań oraz powołanych przez Stronę przepisów prawa. Dlatego dla rozstrzygnięcia sprawy nie zachodziła potrzeba występowania przez Sąd do Ministra o nadesłanie dokumentów wnioskowanych przez Skarżącą. Realizacja tych wniosków dowodowych nie mogła wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Zasadniczą w sprawie okolicznością jest odpowiedź na pytanie, czy warunkiem rozpoczęcia biegu terminu na uiszczenie pierwszej raty opłaty, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich, było wezwanie wnioskodawcy do jej uiszczenia. Zdaniem Skarżącej organ miał taki obowiązek, a nadto realizacja tego obowiązku powinna przybrać formę decyzji administracyjnej.
Sąd uznał zaś, że Minister nie miał obowiązku wzywać strony do uiszczenia pierwszej raty opłaty, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich. Wezwanie takie nie było warunkiem powstania obowiązku uiszczenia tej opłaty. Obowiązek ten powstawał z mocy prawa, ustawodawca określił również moment końcowy uiszczenia tej opłaty (tj. upływ 90 dni, od kiedy decyzja stała się ostateczna).
Należy wskazać, że w tym zakresie wypowiedział się już tut. Sąd w wyrokach o sygn. akt IV SA/Wa 2215/20 oraz IV SA/Wa 2216/20 wydanych w sprawach dotyczących:
- utraty ważności [...] (tj. decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lipca 2020 r., [...], którą Minister utrzymał swoją własną decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., [...]. stwierdzającą utratę ważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...],[...] o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń na polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]", wydanej na rzecz [...] S.A. S.K.A. z siedzibą w G. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...],[...].) oraz
- utraty ważności [...] (tj. decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lipca 2020 r., [...], którą Minister utrzymał swoją własną decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., [...]. stwierdzającą utratę ważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...],[...] o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń na polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]", wydanej na rzecz [...] S.A. S.K.A. z siedzibą w G. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...],[...].).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w ww. wyrokach. Rozstrzygnięcia te dotyczyły w istocie tych samych kwestii, które są przedmiotem niniejszej sprawy, a zatem w dalszych rozważaniach Sąd posłuży się zawartą w nich argumentacją.
I tak, na gruncie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt ostateczności decyzji Ministra o pozwoleniu na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej ([...] i [...]).
Warunkiem prawnym wejścia takiej decyzji do obrotu jest jednak jej doręczenie stronie (art. 16 § 1 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a.; por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 25 listopada 2013 r., I OPS 6/13, CBOSA).
Jeżeli bowiem ustawodawca wyznacza stronie określony termin na dokonanie czynności liczony od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, to w przypadku decyzji organu II instancji termin ten należy liczyć od dnia doręczenia tej decyzji, a nie od dnia jej wydania (art. 8 § 1 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a.).
W realiach niniejszej sprawy decyzje II instancji dotyczące [...] i [...] zostały doręczone Skarżącej w dniu [...] maja 2013 r. i od tego dnia należało liczyć termin 90 - dniowy na uiszczenie opłaty, o której mowa w art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy o obszarach morskich.
Poza sporem pozostaje, że Skarżąca przedmiotowej opłaty w terminie 30-dniowym nie wpłaciła. Podobnie nie jest sporne, że Minister nie wystosował wezwania do Skarżącej w sprawie tej opłaty.
Argumentacja Skarżącej zasadza się na twierdzeniu, że warunkiem powstania obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty było wydanie i doręczenie stronie decyzji administracyjnej określającej wysokość tej opłaty.
Sąd nie podziela tego stanowiska Skarżącej.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Dz.U. z 2015 r., poz. 1642), za wydanie pozwoleń, o których mowa w art. 23, art. 23a i art. 26, organ wydający pozwolenia pobiera opłaty w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych, określonych w art. 55, a jeżeli wydane pozwolenie przewiduje zajęcie wyłącznej strefy ekonomicznej pod sztuczną wyspę, konstrukcję i urządzenie, pobiera się dodatkową opłatę w wysokości stanowiącej 1% wartości planowanego przedsięwzięcia, określonej zgodnie z ust. 1b. Opłatę w wysokości stanowiącej równowartość 300 jednostek obliczeniowych pobiera się przed wydaniem pozwolenia, a dodatkową opłatę pobiera się w następujący sposób:
1) 10% pełnej kwoty opłaty w ciągu 90 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 ust. 1, stała się ostateczna;
2) 30% pełnej kwoty w ciągu 30 dni od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę przedsięwzięcia stała się ostateczna, a w przypadku gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest wymagana w ciągu 30 dni od dnia, w którym rozpoczęto budowę przedsięwzięcia;
3) 30% pełnej kwoty w ciągu 30 dni od dnia, w którym rozpoczęto wykorzystanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń;
4) 30% pełnej kwoty po 3 latach od dnia dokonania wpłaty, o której mowa w pkt 3.
Należy dodać, że w odniesieniu do rat trzeciej i czwartej opłaty dodatkowej przewidziano tryb jej ustalania decyzją. Zgodnie bowiem z art. 27b ust. 1d, organ, który wydał pozwolenie, o którym mowa w art. 23 ust. 1, określa, w drodze decyzji, wysokość opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, biorąc pod uwagę różnicę pomiędzy faktyczną wartością zrealizowanego przedsięwzięcia oraz wysokością opłat wniesionych zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1 pkt 1 i 2.
Zdaniem Sądu, wprowadzenie trybu określania wysokości trzeciej i czwartej raty opłaty decyzją administracyjną jest celowym działaniem ustawodawcy, zdeterminowanym sposobem ustalania wyższości tych rat opłaty dodatkowej. Stwierdzenie to ma istotne znaczenie w aspekcie bezzasadności twierdzeń Skarżącej co do niedopuszczalności odwołania się przez Ministra w realiach niniejszej sprawy do wnioskowania a contrario oraz postulatu racjonalnego prawodawcy. Otóż, w odniesieniu do ustalenia raty trzeciej i czwartej opłaty dodatkowej zachodzi konieczność uwzględnienia różnicy pomiędzy faktyczną wartością zrealizowanego przedsięwzięcia oraz wysokością opłat wniesionych zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1 pkt 1 i 2. W tym właśnie celu, w art. 27b ust. 1c ustawy o obszarach morskich, nałożono na wnioskodawcę obowiązek przedstawia organowi, który wydał pozwolenie, informacji o rzeczywistej wartości zrealizowanego przedsięwzięcia.
Zatem względy wykładni językowej oraz systemowej nie pozwalają na przyjęcie, że również w odniesieniu pierwszej raty opłaty dodatkowej powinna być wydana decyzja określająca wysokość tej opłaty. Takie podejście ustawodawcy nie może dziwić, skoro wysokość tej opłaty jest znana już na dzień złożenia wniosku, którego obligatoryjnym elementem jest m.in. podanie wartości planowanego przedsięwzięcia (art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy o obszarach morskich).
Zasadnie wskazał Minister, że to wnioskodawca winien samodzielnie zweryfikować, czy ustalona we wniosku wartość planowanego przedsięwzięcia uwzględniała ceny rynkowe urządzeń i usług niezbędnych do całkowitej realizacji przedsięwzięcia na dzień złożenia wniosku. Raz jeszcze wypada podkreślić, że termin wpłaty pierwszej i drugiej raty opłaty został ściśle określony licząc od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna. Ustawodawca nie wprowadził tu rozwiązania, w którym termin ten należałoby liczyć od wezwania do uiszczenia zapłaty przez Ministra, podobnie zresztą jak i w ogóle ustawodawca nie przewidział obowiązku kierowania przez Ministra do inwestorów wezwań do uiszczenia pierwszej i drugiej opłaty. Obowiązek ten powstawał z mocy samego prawa - z chwilą, kiedy decyzja stała się ostateczna.
Obowiązku wezwania do uiszczenia pierwszej raty opłaty nie można również wywodzić z użycia przez ustawodawcę czasownika "pobierać". Otóż w języku polskim czasownik "pobierać", zwłaszcza w kontekście języka urzędowego, oznacza m.in. "odebrać od kogoś należność, jakąś opłatę" (zob. https://sjp.pwn.pl/sjp/pobrac;2501606.html) ewentualnie m.in. "wziąć, przyjąć, odebrać (często w czyimś imieniu) jakąś należność, opłatę, zainkasować" (zob. Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 2002, s. 680). Dodać należy, że nowelizacja ustawy o obszarach dokonana ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1642) nie zmieniała zasady, że to zainteresowany inwestor w terminie określonym w ustawie ma wpłacić pierwszą i drugą ratę opłaty bez potrzeby wzywania do uiszczenia tej opłaty przez Ministra, a tym bardziej bez potrzeby wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie takiego wezwania. Otóż celem wspominanej nowelizacji art. 27b ust. 1 było jedynie doprecyzowanie obowiązku pobierania opłaty stałej za wydanie pozwolenia. Zdaniem projektodawcy: "Zmiana spowoduje, że niemożliwe stanie się blokowanie przez inwestorów akwenów morskich określonych w wydanych Pozwoleniach. W obecnym brzmieniu wskazanego przepisu nie jest przewidziany żaden termin na dokonanie przedmiotowej opłaty, mimo wystawienia wezwania do zapłaty. Na podstawie projektu ustawy wprowadzony zostanie 14-dniowy termin, po którego upływie, w razie niedokonania opłaty, organ wydający pozwolenie będzie uprawniony do stwierdzenia utraty jego ważności, zgodnie z art. 27b ust. 1f Ustawy" (uzasadnienie rządowego projektu ustawy - druk sejmowy nr 3661/VII kadencja). Jak wynika z powyższego, celem zmiany było przede wszystkim usunięcie dysfunkcjonalnego postanowienia dotyczącego opłaty stałej za wydanie pozwolenia.
W odniesieniu do opłaty dodatkowej, podobnie jak w odniesieniu do opłaty stałej, zwrot "organ pobiera" zastąpiono zwrotem "podmiot uiszcza", co jednak, w świetle powołanych wyżej reguł języka polskiego, nie mogło być uznane za istotną zmianę znaczeniową (jakościową).
Dalej należy wskazać, że nie tylko z użycia przez ustawodawcę terminu "pobiera" nie można wywodzić, że Minister winien wydać decyzję administracyjną w tej kwestii. Niezależnie od niedopuszczalności takiej wykładni w aspekcie argumentów natury językowej oraz wykładni systemowej, tj. treści przywołanego wyżej art. 27b ust.1d ustawy o obszarach morskich, trzeba zauważyć, że w świetle zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.) nie można domniemywać podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest kwalifikowaną czynnością konwencjonalną, toteż kompetencja do jej wydania powinna być wyraźnie przewidziana. Zatem w sytuacji, gdy nie obowiązuje żaden przepis prawa materialnego uprawniający do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, czyli brak jest wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy do ukształtowania stosunku prawnego w drodze decyzji administracyjnej, nie można domniemywać, że możliwe jest wydanie tego rodzaju aktu przez organ administracji publicznej. Innymi słowy, po to, aby wydać decyzję administracyjną, trzeba dysponować wyraźną podstawą prawną, i to w niewątpliwy sposób wynikającą z ustawy, a nie wyinterpretowaną w drodze wykładni (np. wyrok NSA z dnia 4 września 2019 r., sygn.. akt I OSK 2268/18).
Wezwania do zapłaty wysyłane przez Ministra nie mogły zatem mieć charakteru decyzji administracyjnej, były to wyłącznie pisma o charakterze informacyjnym, przypominające o obowiązku realizacji obowiązków płatniczych wynikających z przepisów prawa w kontekście uzyskania zezwolenia na wznoszenie sztucznych wysp. Samo wysłanie tych wezwań przez Ministra do inwestorów nie stanowiło naruszenia prawa - były to działania o charakterze niewładczym realizowane w interesie budżetu Państwa. Przypomnieć bowiem należy, że ewentualny brak wpłaty przez inwestora nie uprawniał Ministra do żądania wszczęcia egzekucji administracyjnej, ale wyłącznie do stwierdzenia utraty ważności zezwolenia na wznoszenie sztucznych wysp.
Skoro przepisy ustawy o obszarach morskich nie przewidywały w ogóle wzywania inwestora do uiszczenia opłaty, a w odniesieniu do pierwszej raty opłaty dodatkowej nie przewidziano rozstrzygania o jej wysokości przez organ, to bezzasadne jest odwoływanie się przez Skarżącą do konstrukcji zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa oraz w ustawie o finansach publicznych. Zasadnie stwierdził Minister, że regulacja ustawy o obszarach morskich dotycząca opłat z tytułu wydania zezwolenia na zajęcie wyłącznej strefy ekonomicznej pod sztuczną wyspę ma charakter regulacji szczególnej wobec powoływanych przez skarżącą ustaw.
Dodać należy, że Skarżąca swoje odwołanie do art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 47 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych buduje na założeniu, że organ winien wezwać inwestora do zapłaty pierwszej raty opłaty. Tymczasem, jak już była o tym wyżej mowa, brak jest ku temu podstaw prawnych.
Pierwsza rata opłaty dodatkowej jest należnością, której obowiązek zapłaty przez inwestora powstaje z mocy prawa z chwilą, kiedy pozwolenie na wznoszenie sztucznych wysp stało się ostateczne. Ustawodawca wskazał również termin końcowy na uiszczenie przez inwestora tej opłaty, a także podstawę obliczenia tej opłaty przez inwestora (tj. jeżeli inwestor rzetelnie podał we wniosku wartości planowanego przedsięwzięcia, wysokość tej opłaty stanowi wynik prostej operacji arytmetycznej).
Odmienność przedmiotowej opłaty od innych opłat publicznoprawnych przejawia się również w tym, że skutkiem jej nieuiszczenia nie jest jej ściągniecie w drodze egzekucji administracyjnej, ale stwierdzenie przez Ministra w drodze decyzji utraty ważności pozwolenia wydanego na rzecz inwestora. Jest to dodatkowy argument na rzecz tezy o braku podstaw do wydawania decyzji w przedmiocie określenia wysokości tej opłaty.
Przyjętej przez Ministra wykładni art. 27b ustawy o obszarach morskich nie może zmienić odwołanie się przez Skarżącą do zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 7a § 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, art. 8 § 2 i art. 9 k.p.a. Przede wszystkim, uchodzi uwadze Skarżącej, że w systemie postępowania administracyjnego podstawowe znaczenie dla istnienia państwa prawa i prawidłowego funkcjonowania administracji publicznej ma zasada legalizmu (art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP). W razie kolizji tej zasady z innymi zasadami ogólnymi k.p.a. pierwszeństwo należy dać zasadzie legalizmu (zob. np. J. Zimmermann, Glosa do wyroku SN z 23 marca 1992 r., III ARN 40/92, PiP 1993, Nr 8, s. 120; wyr. NSA z 23 lipca 2010 r., II FSK 563/09, Legalis).
Wyżej już wskazano, że w świetle zasady legalizmu nie jest dopuszczalne rozszerzanie kompetencji organów administracji publicznej, w tym przyjmowanie kompetencji do wydania decyzji lub podjęcia innych czynności władczych (np. obowiązku skierowania do strony wezwania do uiszczenia opłaty), jeżeli przepisy prawa takich kompetencji wprost nie przewidują.
Bezzasadne jest w szczególności odwołanie się przez Skarżącą do zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (7a § 1 w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że w przepisach tych nie chodzi o pojawienie się w ogóle wątpliwości interpretacyjnych, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu, czyli tzw. pat interpretacyjny (por. np. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r., III OSK 3286/21; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2020 r., I OSK 1140/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r., IV SA/Wa 2956/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2019 r., IV SA/Wa 1081/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2014 r., IV SA/Wa 2794/18).
W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja, tj. przypadek pata interpretacyjnego, nie zachodzi. W szczególności, argumenty natury językowej i systemowej pozwoliły ustalić prawidłową wykładnię relewantnych w sprawie przepisów prawa, a argumenty podnoszone przez Skarżącą nie podważają wyników wykładni przeprowadzonej przez Sąd, a wcześniej przez Ministra. To, że wykładania ta nie jest zgodna z interesem strony skarżącej, nie oznacza, że w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, które nie dają się usunąć przy wykorzystaniu powszechnie uznanych metod wykładni. W tym kontekście należy aprobująco przywołać wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 314/20, w którym stwierdzono: "Wątpliwości o jakich mowa w art. 7a § 1 k.p.a. muszą bowiem wystąpić po stronie organu, względnie sądu administracyjnego, a nie u adresata rozstrzygnięcia".
Podobnie, bezzasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 14 p.p.). Zgodnie z tym przepisem k.p.a., organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Strona skarżącą zdaje się opierać ten zarzut na nieprawdziwych przesłankach związanych z przyjęciem, że obowiązkiem Ministra było wystosowanie do Skarżącej wezwania do zapłaty i to w formie decyzji administracyjnej.
Wyżej już wskazano, że brak jest podstaw prawnych do formułowania tego rodzaju obowiązku po stronie Ministra w odniesieniu do pierwszej i drugiej raty opłaty dodatkowej. Innymi słowy, z faktu, że Minister wysyłał do innych wnioskodawców wezwania do zapłaty opłaty nie jest równoznaczne z rozstrzyganiem sprawy (zob. art. 104 k.p.a.). Już zatem z tego powodu nie można mówić o utrwalonej praktyce "rozstrzygania spraw". Należy nadmienić, że celem art. 8 § 2 k.p.a. jest przede wszystkim unikanie sytuacji, w których organ rozpoznając sprawę opartą na uznaniu administracyjnym w sposób dowolny rozstrzyga tego rodzaju sprawy w odniesieniu do różnych podmiotów.
Odwołanie się do zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań nie może również prowadzić, w świetle zasady legalizmu, do modyfikacji regulacji ustawowych, w tym kreowania po stronie organów administracji obowiązków nie przewidzianych w ustawie. Bezzasadne jest również zarzucanie Ministrowi naruszenia zasady informowania (art. 9 k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązek uiszczenia pierwszej i drugiej raty opłaty został przewidziany wprost w przepisach prawa, podobnie jak podstawa ustalenia przez stronę wysokości tej opłaty oraz termin jej uiszczenia. Nie jest to obowiązek, którego realizacja przez stronę winna być poprzedzona przeprowadzeniem jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego (inaczej niż w przypadku trzeciej i czwartej raty opłaty). Innymi słowy, zapłata pierwszej i drugiej raty opłaty nie jest w ogóle przedmiotem postępowania administracyjnego.
Oczywistym przy tym jest, że nie można traktować nieopłaconej decyzji tak, jakby była opłacona w zakresie, o którym mowa w art. 27b ust. 1 ustawy o obszarach morskich w brzmieniu obowiązującym w sprawie.
W przypadku, w którym wnioskodawca nie wniósł opłat, o których mowa w ust. 1, we wskazanych terminach, od wydanych na jego rzecz pozwoleń, organ jest zobowiązany - na podstawie art. 27b ust. 1f ustawy o obszarach morskich - stwierdzić, w drodze decyzji, utratę ważności takich pozwoleń.
Przepis art. 66a ust. 1 i 2 ww. ustawy nie ma zaś w sprawie zastosowania. Sąd w całości podziela w tym zakresie stanowisko Organu wynikające z zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3 i ew. art. 10 § 1 k.p.a. należy mieć na względzie charakter postępowania, w którym wydano zaskarżony akt (interpretację indywidualną). W tym postępowaniu źródłem wiedzy dla organu mógł być wyłącznie stan sprawy przedstawiony przez Stronę we wniosku. Niedopuszczalne było zatem prowadzenie przez Organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym ocena dowodów złożonych przez Stronę. W trybie jaki ma zastosowanie w niniejszej sprawie, organ - mimo że orzeka w formie decyzji - to wydane przez niego rozstrzygnięcie nadal jest interpretacją przepisów prawa, a nie wiążącym rozstrzygnięciem w sprawie. Niedopuszczalne zatem byłoby wydanie decyzji przez organ interpretujący w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, bowiem takie działania organ może podejmować dopiero w postępowaniu administracyjnym.
Tym samym nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące rzekomego naruszenia przez Ministra art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych Skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło