VI SA/Wa 2420/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. "J." S.A. w J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S. "J." S.A. w J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania świadectwa homologacji postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 4 listopada 2008 r. M. R. S. "J.Z" Spółka Akcyjna, nazywany dalej skarżącym, na podstawie art. 87 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu stałego w kwocie 500 złotych od skargi z dnia 21 października 2008 r. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r. Nr [...]. Skarżący podał, że w dniu 21 października 2008 r. udzielił radcy prawnemu D. B. pełnomocnictwa do reprezentowania go przed sądami administracyjnymi we wszystkich instancjach, w tym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r. Skarga z dnia 21 października 2008 r. została podpisana przez radcę prawnego. Skarżący zaakceptował przedstawione przez radcę prawnego opłaty związane z wniesieniem skargi do Sądu, tj. opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz kwotę 500 złotych tytułem wpisu stałego od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury, która miała być wpłacona na konto bankowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, nr 9610101010 0078102231000000 (z dopiskiem wpis stały od skargi S. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r. Nr [...]). W dniu 20 października 2008 r. numery i nazwy kont, na które miały być dokonane wpłaty otrzymała główna księgowa Spółki T. Z.. W dniu 21 października 2008 r. główna księgowa wykonała przelewu tytułem wpisu sądowego od skargi na konto Ministerstwa Infrastruktury. Przelew został załączony do skargi podpisanej przez radcę prawnego. Dokumenty zostały złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Infrastruktury w dniu 22 października 2008 r. W dniu 28 października 2008 r. radca prawny reprezentujący skarżącego został powiadomiony telefonicznie przez pracownika Ministerstwa Infrastruktury, że wpłacona na konto Ministerstwa kwota 500 złotych zostanie przekazana na konto opłat skarbowych, o ile skarżący nie wystosuje wniosku o zwrot powyższej kwoty, podając numer konta bankowego, na który zwrot ma nastąpić. Moment otrzymania informacji odpowiadał chwili, w której radca prawny powziął wiadomość o niewłaściwej czynności księgowej. Istotnych dla sprawy wyjaśnień zażądano od głównej księgowej Spółki, która natychmiast po otrzymaniu informacji o zaistniałej pomyłce dokonała wpłaty wpisu sądowego na konto Sądu. Mając na uwadze, podane powyżej okoliczności sprawy, skarżący podkreślił, że omyłkowe przesłanie wpisu sądowego na niewłaściwe konto bankowe nie wiązało się z niewłaściwą organizacją pracy w Spółce czy też błędami w jej zarządzaniu. Winy zaniedbania nie można także przypisać głównej księgowej. Jedynej przyczyny zaistniałej sytuacji należy upatrywać w podobieństwie numerów kont bankowych obydwu wymienianych instytucji, które różnią się jedynie pięcioma cyframi z dwudzieści sześciu wchodzących w skład całego numeru konta. Ta drobna różnica spowodowała przeoczenie pomyłki także przez radcę prawnego podpisującego skargę. Równocześnie skarżący podkreślił, że zarówno konto Sądu jak i konto Ministerstwa Infrastruktury są kontami, które poprzez kwoty wpłacane przez obywateli, zasilają budżet państwa. A to pozwala przyjąć, że skarżący dopełnił obowiązku uiszczenia wpisu, gdyż wpłacona kwota zasiliła de facto konto budżetu państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu, gdy strona lub uczestnik postępowania nie ponoszą winy w uchybieniu. Przywrócenie uchybionego terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej, brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczy się od chwili, w której pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Natomiast dla obliczania tego terminu bez znaczenia pozostaje data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Wskazana przez stronę przyczyna uchybienia terminu, tj. przelew dokonany na konto niewłaściwej instytucji, ustała z chwilą poinformowania telefonicznie radcę prawnego o popełnionym błędzie. Wpis z na właściwe konto został dokonany w dniu uzyskania informacji o zaistniałej pomyłce, a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. Taka sytuacja pozwala na merytoryczną ocenę wniosku poprzez ustalenie czy w sprawie zaistniała przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13.04) Przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, iż nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, których pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dni 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl.). W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takich jak: choroba, powódź, pożar, przerwa w komunikacji. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02)). W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niewywiązaniem się z obowiązku przez pracownika, bez wyraźnych przeszkód obiektywnych wskazanych powyżej. Pracownik – główna księgowa skarżącej Spółki - nie dołożyła szczególnej staranności przy dokonywaniu przelewu tytułem wpisu sądowego, gdyż przy uważnym i starannym wpisaniu numeru konta, czynność mogła być dokonana prawidłowo. Popełniony błąd nie ograniczył się wyłącznie do kilku niewłaściwych cyfr. Polegał na przesłaniu wpisu sądowego na rzecz niewłaściwej instytucji. W związku z tym, Sąd nie może przychylić się do stanowiska skarżącego, który winą za zaistniałą sytuację obciąża podobieństwo numerów kont bankowych obydwu instytucji. Jednakże zdaniem Sądu winy należy upatrywać w niezachowaniu należytej staranności w trakcie wykonywania powierzonych obowiązków przez pracownika. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowym zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona w pełni ją obciążają. Innymi słowy, skarżący, który powierza dokonanie określonej czynności osobie, która z racji wykonywanego zawodu (zajęcia), powinna bezbłędnie wywiązywać się ze zleconego zadania, bierze pełną odpowiedzialność za jej ewentualne zaniedbania. Udzielając takiej osobie upoważnienia (w niniejszej sprawie chodzi o główną księgową) strona zakłada, że właśnie ona wywiąże się z niego w profesjonalny sposób (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 1999 r., sygn. akt III SA 7201/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 1009/95). Stąd żądanie przywrócenia terminu w przytoczonych okoliczność nie może być uznane za uzasadnione, gdyż skutki zaniedbania popełnionego przez pracownika obciążają osobę zlecającą określoną czynność temu właśnie pracownikowi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarżący uchybił terminowi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.