VI SA/Wa 2423/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-28

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś - Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podanie pacjentom szpitala produktu seropodobnego zamiast deklarowanego w jadłospisie sera żółtego, w sytuacji gdy umowa ze szpitalem zakazywała stosowania produktów seropodobnych, stanowi zafałszowanie artykułu rolno-spożywczego, a nałożona kara pieniężna jest adekwatna do czynu?
Ratio decidendi
Podanie pacjentom szpitala produktu seropodobnego zamiast sera żółtego, wbrew postanowieniom umowy ze szpitalem, stanowi zafałszowanie artykułu rolno-spożywczego. Odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego produktu ma charakter obiektywny i automatyczny, a kara pieniężna jest obligatoryjna, chyba że zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca ze względu na istotny stopień szkodliwości czynu i naruszenia interesów konsumentów.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa UOKiK utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Kontrola wykazała, że przedsiębiorca serwował pacjentom szpitala produkt seropodobny zamiast sera żółtego, mimo że umowa ze szpitalem zakazywała stosowania produktów seropodobnych. Przedsiębiorca twierdził, że nie było zamiaru wprowadzenia w błąd, a zdarzenie było wypadkiem przy pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego oddala skargę W dniach od 30 marca do 4 kwietnia 2016 r. inspektorzy reprezentujący S. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K., prowadzili kontrolę działalności przedsiębiorcy A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., w zakresie prawidłowości świadczenia usług cateringowych w zakładzie S. Szpitala Miejskiego w S. przy ul. Z. W toku kontroli ustalono, że kontrolowany przedsiębiorca miał zawartą m.in. umowę z S. Szpitalem Miejskim Sp. z o.o. z siedzibą w S., na podstawie której przygotowywał posiłki dla pacjentów szpitala. Kontrolowany przedsiębiorca okazał jadłospis dekadowy szpitala obowiązujący w dniach od 28 marca do 6 kwietnia 2016 r., z którego wynikało, że na dzień 4 kwietnia 2016 r. w ramach diety podstawowej na kolację przewidziano m.in. "ser żółty". S. WIIH ustalił w toku kontroli, że w ww. zakładzie nie było sera żółtego, ponadto kontrolowany przedsiębiorca nie okazał dokumentów dostawy na zakup sera żółtego. S. WIIH stwierdził, że w magazynie kontrolowanego zakładu znajdował się produkt oznaczony na opakowaniu nazwą "J." w łącznej ilości 19,5 kg, produkcji S., oznaczony datą minimalnej trwałości "05.06.2016", opisany w dokumentach dostawy jako "J." S. WIIH ustalił, że w umowie zawartej między kontrolowanym przedsiębiorcą a szpitalem widnieje zapis, iż zamawiający (tj. szpital) nie wyraża zgody na zastosowanie w posiłkach produktów seropodobnych (załącznik nr 1 do umowy nr [...], część II pkt 21). Kopia ww. umowy została włączona do akt kontroli. W toku kontroli, 4 kwietnia 2016 r. przyjęto wyjaśnienia od kierownika kontrolowanego obiektu, z których wynikało m.in., że kontrolowany przedsiębiorca opracowuje jadłospisy dekadowe, które oddaje do akceptacji dietetyków oddziałowych, którzy je weryfikują, a ponadto na poszczególne oddziały wysyłane są codziennie tzw. jadłospisy dzienne, w których uwzględniane są substancje alergenne i gramatury potraw. Jadłospisy dzienne, według wiedzy kierownika obiektu, udostępnia się pacjentom. Następnie kierownik obiektu wyjaśnił, że nie wiedział o zapisie w umowie, zakazującym stosowania w posiłkach produktów seropodobnych i tylko produkty seropodobne były oferowane pacjentom szpitala. Przebieg kontroli udokumentowano w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2016r., nr akt [...]. Kierownik kontrolowanego obiektu przekazał pismo (pismo niedatowane, data wpływu do S. WIIH: 27 kwietnia 2016 r.), z którego wynikało, że zastąpienie uwidocznionego w jadłospisie sera żółtego produktem seropodobnym miało miejsce nie tylko 4 kwietnia 2016 r. (jak ustaliła kontrola S. WIIH), ale także wcześniej, tj. 21 marca 2016 r. Łącznie zastąpienie dotyczyło 451 porcji a 60 g (214 porcji 21 marca 2016 r. i 237 porcji 4 kwietnia 2016 r.). W tym samym piśmie kierownik oświadczył, że od 11 kwietnia 2016 r. na dietę podstawową podawany jest ser żółty. W piśmie z 23 czerwca 2016 r., na wezwanie S. WIIH, strona przekazała informację o wysokości przychodów i obrotów w ostatnim roku rozliczeniowym. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. (nr akt: [...]), [...] WIIH wymierzył przedsiębiorcy A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii ww. artykułu zafałszowanego. Pismem z 4 sierpnia 2016 r., strona złożyła odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej również "Prezesem UOKiK wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania w oparciu o regulację odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej, względnie orzeczenie co do istoty sprawy tj. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wymiarze 1 000 zł na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, rozpoznanie odwołania po przeprowadzeniu rozprawy. Pismem z 23 sierpnia 2016 r., Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Postanowieniem z [...] września 2016 r. Prezes UOKiK odmówił wyznaczenia rozprawy, o której przeprowadzenie strona wniosła w ww. odwołaniu. Decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1059, ze zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes UOKiK wskazał, że ustawa o jakości handlowej w art. 40a ust. 1 pkt 4 wprowadza mechanizm polegający na tym, że każdy, w stosunku do kogo zostanie ustalone, że wprowadził do obrotu (niezależnie czy świadomie czy nieświadomie) produkt zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, podlega każe pieniężnej określonej w tym przepisie. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i automatyczny, a przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna i powód dokonania zafałszowania. Odstąpienie od wymierzenia tej kary pieniężnej możliwe jest jedynie na warunkach określonych w art. 40a ust. 5c ww. ustawy, tj. w sytuacji: niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o odstąpieniu od zastosowania ww. sankcji zależy od uznania organu, tj. S. WIIH mógł teoretycznie odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej, ale nie był do tego zobligowany, nawet w przypadku spełnienia wszystkich warunków wymienionych w art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej. Zdaniem Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uprawniające organ do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W szczególności ustalony stan faktyczny nie dawał podstawy do uznania niskiego stopnia szkodliwości czynu. Podawanie konsumentom - pacjentom szpitala, składników innych, tańszych, od deklarowanych niewątpliwie naruszało ich interesy i stało w rażącej sprzeczności z zasadami wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych. Ponadto, biorąc pod uwagę ustalenia kontroli, że szpital zastrzegł w umowie, że nie zgadza się na stosowanie w posiłkach przygotowywanych przez stronę produktów seropodobnych, oraz że skład jadłospisów był każdorazowo zatwierdzany przez personel szpitala, otrzymanie przez pacjentów produktu innego niż zaakceptowany przez szpital, mogło mieć negatywny wpływ na kurację pacjentów. Organ wskazał, że na podstawie przedstawionych w toku kontroli trzech ww. dowodów dostaw ustalono, że odwołujący się zakupił w celu serwowania pacjentom 10,5 kg produktu seropodobnego. Co więcej, jak wynika z oświadczenia upoważnionego przedstawiciela strony - kierownika kontrolowanego obiektu z 4 kwietnia 2016 r., strona nigdy nie podawała pacjentom sera, ale zamiast niego serwowała produkt seropodobny. Mając na uwadze, że według umowy nr [...] z 25 lipca 2013 r., strona na rzecz szpitala świadczy usługi od 1 sierpnia 2013 r., można założyć z dużym prawdopodobieństwem, że faktyczny zakres naruszenia był znacznie większy, niż ustalony w toku kontroli. Potwierdzenie tego przypuszczenia znaleźć można w piśmie ww. kierownika obiektu (pismo niedatowane, data wpływu do [...] WIIH: 27 kwietnia 2016 r.), z którego wynikało, że zastąpienie uwidocznionego w jadłospisie sera żółtego produktem seropodobny miało miejsce nie tylko 4 kwietnia 2016 r. (jak ustaliła kontrola [...] WIIH), ale także 21 marca 2016 r. Łącznie podmiana dotyczyła 451 porcji á 60 g, co w przeliczeniu wskazuje na zużycie 27,1 kg zafałszowanego surowca - tj. ilości większej niż 19,5 kg wskazana w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W związku z powyższym Prezes UOKiK stwierdził, że organ pierwszej instancji nie mógł postąpić w sposób wskazany w odwołaniu, tj. poprzestać na pouczeniu strony bez zastosowania sankcji administracyjnej. Do wymierzenia stronie kary pieniężnej obligował [...] WIIH przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. W ocenie organu na uwzględnienie nie zasługują również argumenty prezentowane w odwołaniu mające na celu wykazanie, że zakwestionowany wyrób seropodobny nie był zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej (pkt 4, 5, 6 odwołania). Zgodnie z definicją ustaloną w ww. przepisie, artykuł rolno-spożywczy produkt zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych. Powyższe okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie, ponieważ produkt wprowadzony do obrotu jako "ser żółty" nie był produktem mlecznym i zawierał tłuszcz palmowy (jak wynikało z oznakowania na opakowaniu), co naruszało przepisy rozporządzenia nr 1308/2013 zawarte w określone w części III pkt 2, 5, 6 załącznika VII. W opinii organu drugiej instancji, nie mogą odnieść zamierzonego skutku wywody strony mające wskazywać na brak zamiaru po stronie pracowników odwołującego się wprowadzenia w błąd konsumentów i ich niewiedzę w zakresie prawidłowego oznakowania produktów. Organ w toku postępowania nie bada bowiem intencji, zamiaru czy stopnia umyślności po stronie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany, ponieważ nałożenie kary jest niezależne od tych okoliczności. Ponadto Prezes UOKiK stwierdził, że strona była sprzedawcą przygotowywanych we własnym zakresie posiłków. Co istotne, produkt seropodobny użyty przez stronę w celu podmiany sera żółtego był oznakowany zarówno na opakowaniu, jak i w dokumentach sprzedaży, właściwą nazwą, która jednoznacznie wskazywała, że był to produkt seropodobny, a nie ser - czego dowodzi materiał dowodowy zgromadzony przez [...] WIIH. Strona, zgodnie z cytowanymi wyżej regulacjami art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 i art. 8 ust. 1, 2, 4 rozporządzenia 1169/2011 (por. str. 4 niniejszej decyzji), była odpowiedzialna za zapewnienie zgodności przygotowywanych posiłków z przepisami prawa żywnościowego i nie mogła zmieniać informacji na temat żywności w sposób wprowadzający w błąd konsumenta finalnego. W tym kontekście wyjaśnienia strony, iż podmiana sera na wyrób seropodobny nastąpiła w wyniku nieumyślnego błędu personelu, czy "wypadku przy pracy", nie zasługują na uwzględnienie, a wręcz świadczą na niekorzyść strony. Na stronie bowiem spoczywała odpowiedzialność za przeszkolenie personelu z zakresu prawidłowego nazewnictwa środków spożywczych, tak aby nazwy ser i wyrób seropodobny nie były ze sobą mylone i aby produkty seropodobne nie były podawane pacjentom szpitala. Zdaniem organu nie jest jednak prawdą, że strona została obciążona wyjątkowo wysoką karą w porównaniu do innych podmiotów, np. w 2013 roku [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył karę pieniężną na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w wysokości 178 762,60 zł (słownie: sto siedemdziesiąt osiem tysięcy siedemset sześćdziesiąt dwa złote 60/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanego sera - tj. za tego samego rodzaju nieprawidłowość co w rozpatrywanej sprawie. Organ zauważył, że kwoty wymienionych w zestawieniu kar pieniężnych - każda po 500 zł - wskazują na inną niż w niniejszej sprawie podstawę wydania decyzji i inny charakter niezgodności, ponieważ kara pieniężna z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego nie może być, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, niższa niż 1 000 zł. Organ drugiej instancji stwierdził, że wysokość wymierzonej stronie kary pieniężnej odpowiada warunkom określonym w art. 40a ust. 1 pkt 4 oraz przesłankom wynikającym z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Według pisemnego oświadczenia strony z 23 czerwca 2016 r. w ostatnim roku obrotowym jej przychód wyniósł [...] zł. Zatem maksymalna kara wobec odwołującej się, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 w w. ustawy, mogła wynieść [...] zł (10 % kwoty [...] zł). W tym świetle trudno wymierzoną karę w wysokości 5 000 zł uznać za niewspółmierną lub zbyt wysoką. Zdaniem Prezesa UOKiK, kara pieniężna dla strony nie mogła być również minimalna (1 000 zł), o co wnioskowała strona w odwołaniu, ponieważ zafałszowanie dotyczyło produktu dostarczanego grupie konsumentów o szczególnych potrzebach żywieniowych - pacjentom szpitala, a przedsiębiorca A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w sposób rażący nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z przepisów prawa żywnościowego. Pismem z dnia 21 października 2016 r. A. spółka z o.o. w K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej organ powinien uchylić decyzję organ u pierwszej instancji i w oparciu o regulację odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej, względnie orzeczenie co do istoty sprawy tj. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wymiarze 1 000 zł na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, rozpoznanie odwołania po przeprowadzeniu rozprawy. Zdaniem strony, S. WIIH po stwierdzeniu naruszenia powinien pouczyć o tym fakcie stronę, a następnie odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej opierając się na regulacji art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej . Strona podniosła, że realizując fundamentalne wartości określone w art. 6, art. 8, art. 11 i art. 13 Kpa, organ pierwszej instancji osiągnąłby cele ustawy o jakości handlowej bez konieczności sięgania po instrument kary pieniężnej. Odnosząc się do przypisanego jej czynu wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, strona podniosła, że jej pracownicy nie mieli zamiaru wprowadzać nikogo w błąd i nie wiedzieli, że posłużenie się określeniem "ser żółty" zamiast "produkt seropodobny" może nieść za sobą tak poważne konsekwencje, a w związku z tym, zdaniem strony, nie zostało dokonane zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej. Ponadto, strona nie zgodziła się z organem pierwszej instancji, że pacjenci szpitala mogli zostać wprowadzeni w błąd w niniejszej sprawie, skoro nie mieli w ogóle możliwości wyboru posiłków. W odwołaniu strona wskazała również na okoliczność, że nie była karana w przeszłości, zaś fakty, które stały się przyczyną nałożenia kary to przykład tzw. wypadku przy pracy oraz na to, że uchybienia dotyczyły nierentownego obiektu, który z powodu wymierzonej kary pieniężnej może zostać zamknięty. Ponadto strona przedstawiła zestawienie kar pieniężnych wymierzonych na podstawie art. 40a ustawy o jakości handlowej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W., wywodząc z tego przykładu, że wymierzona jej kara pieniężna była zbyt wysoka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -- Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem skargi jest Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, utrzymująca w mocy decyzję [...] WIIH, który wymierzył przedsiębiorcy A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii ww. artykułu zafałszowanego. Podstawę wydania decyzji stanowiły ustalenia kontroli poczynione przez [...] WIIH który stwierdził, że w magazynie kontrolowanego zakładu znajdował się produkt oznaczony na opakowaniu nazwą "J." w łącznej ilości 19,5 kg, produkcji S., oznaczony datą minimalnej trwałości "05.06.2016", opisany w dokumentach dostawy jako "J.". W toku kontroli ustalono ponadto, że kontrolowany przedsiębiorca miał zawartą m.in. umowę z [...] Szpitalem Miejskim Sp. z o.o. z siedzibą w S., na podstawie której przygotowywał posiłki dla pacjentów szpitala. Kontrolowany przedsiębiorca okazał jadłospis dekadowy szpitala obowiązujący w dniach od 28 marca do 6 kwietnia 2016 r., z którego wynikało, że na dzień 4 kwietnia 2016 r. w ramach diety podstawowej na kolację przewidziano m.in. "ser żółty". Kierownik kontrolowanego obiektu przekazał pismo (pismo niedatowane, data wpływu do [...] WIIH: 27 kwietnia 2016 r.), z którego wynikało, że zastąpienie uwidocznionego w jadłospisie sera żółtego produktem seropodobnym miało miejsce nie tylko 4 kwietnia 2016 r. (jak ustaliła kontrola [...] WIIH), ale także wcześniej, tj. 21 marca 2016 r. Łącznie zastąpienie dotyczyło 451 porcji a 60 g (214 porcji 21 marca 2016 r. i 237 porcji 4 kwietnia 2016 r.). W tym samym piśmie kierownik oświadczył, że od 11 kwietnia 2016 r. na dietę podstawową podawany jest ser żółty. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678, ze zm.), wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Definicja jakości handlowej zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej obejmuje cechy artykułu rolno-spożywczego w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania artykułów rolno-spożywczych, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, oznacza produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych. Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 40a ust. 5 tej ustawy, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. W przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia ww. kary pieniężnej (por. art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej). Jak wynika z akt sprawy przedsiębiorca A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., w ramach diety podstawowej na dzień 4 kwietnia 2016 r. dla pacjentów szpitala przygotował do wprowadzenia do obrotu produkt seropodobny zamiast sera żółtego, co było niezgodne z deklaracją (jadłospisem oraz umową) uzgodnioną z odbiorcą tej diety, tj. szpitalem, i naruszało przepisy zawarte w art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011. Wbrew zarzutom skargi [...] WIIH po stwierdzeniu naruszenia nie mógł pouczyć o tym fakcie strony, a następnie odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej opierając się na regulacji art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej (pkt 2 odwołania). W świetle postanowień art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej każdy, w stosunku do kogo zostanie ustalone, że wprowadził do obrotu (niezależnie czy świadomie czy nieświadomie) produkt zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, podlega każe pieniężnej określonej w tym przepisie. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i automatyczny, a przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Jak słusznie zauważył organ nie ma przy tym znaczenia przyczyna i powód dokonania zafałszowania. Odstąpienie od wymierzenia tej kary pieniężnej możliwe jest jedynie na warunkach określonych w art. 40a ust. 5c ww. ustawy, tj. w sytuacji: niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o odstąpieniu od zastosowania ww. sankcji zależy od uznania organu, tj. [...] WIIH mógł teoretycznie odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej, ale nie był do tego zobligowany, nawet w przypadku spełnienia wszystkich warunków wymienionych w art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej. Zdaniem Sądu, Prezes UOKiK, zasadnie uznał że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uprawniające organ do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W szczególności ustalony stan faktyczny nie dawał podstawy do uznania niskiego stopnia szkodliwości czynu. Podawanie konsumentom - pacjentom szpitala, składników innych, tańszych, od deklarowanych niewątpliwie naruszało ich interesy i stało w rażącej sprzeczności z zasadami wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych. Ponadto, biorąc pod uwagę ustalenia kontroli, że szpital zastrzegł w umowie, że nie zgadza się na stosowanie w posiłkach przygotowywanych przez stronę produktów seropodobnych, oraz że skład jadłospisów był każdorazowo zatwierdzany przez personel szpitala, otrzymanie przez pacjentów produktu innego niż zaakceptowany przez szpital, mogło mieć negatywny wpływ na kurację pacjentów. Nie została spełniona także przesłanka niewielkiego zakresu naruszenia. Na podstawie przedstawionych w toku kontroli trzech ww. dowodów dostaw ustalono, że odwołujący się zakupił w celu serwowania pacjentom 10,5 kg produktu seropodobnego. Co więcej, jak wynika z oświadczenia upoważnionego przedstawiciela strony - kierownika kontrolowanego obiektu z 4 kwietnia 2016 r., strona nigdy nie podawała pacjentom sera, ale zamiast niego serwowała produkt seropodobny. Organ ustalając wysokość kary szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło