VI SA/Wa 2426/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant apl. prok. Dorota Pstrzoch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. D. i M. J. wspólników spółki cywilnej "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu 31 marca 2005 roku inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w G. przeprowadzili kontrolę pojazdu pomocy drogowej marki [...] należącego do "[...]" s. c. M. D. i M. J. Pojazdem kierował J. P.. Podczas kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W dniu [...] kwietnia 2005 roku spółka "[...]" otrzymała licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy. W oparciu o protokół kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku nałożył karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek i 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pismem z dnia 3 sierpnia 2005 roku pełnomocnik skarżącej spółki zaskarżył powyższą decyzję do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o jej uchylenie, stojąc na stanowisku, że ustawa o transporcie drogowym nie ma zastosowania do pojazdów specjalnych w rozumieniu art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1.1 i 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 4 ust. 1 i 2, § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania opłat przez przedsiębiorców za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) decyzją z dnia [...] września 2005 roku utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji podniósł między innymi, że zlecenie obejmowało przetransportowanie uszkodzonego pojazdu do miejsca złomowania, a więc nie był to przewóz związany z usuwaniem skutków wypadku drogowego lub uszkodzonego pojazdu z miejsca gdzie zagrażał bezpieczeństwu w ruchu drogowym. W związku z powyższym organ I instancji zasadnie nałożył karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pełnomocnik spółki zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzanie kosztów postępowania. Zarzucił decyzji: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 4 ust. 1 i 2, § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania opłat przez przedsiębiorców za przejazd po drogach krajowych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że zlecona usługa przewożenia rozbitego samochodu pojazdem pomocy drogowej wymaga licencji w myśl przepisów ustawy o transporcie drogowym; - naruszenie przepisów procedury, tj. art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny ustalonego stanu faktycznego oraz naruszenie zasady oceny dowodów, przez pominięcie przy rozstrzygnięciu stanowisk właściwych organów, uzyskanych w odpowiedzi na zapytanie skarżących w sprawie, brak ustosunkowania się do tych dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej spółki dowodził, że ustawa o transporcie drogowym nie ma zastosowania do pojazdów specjalnych w tym do zaliczanej do tej kategorii pojazdu pomocy drogowej, w związku z tym na spółce nie ciążył obowiązek posiadania licencji jak również obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), określanej dalej skrótem p.p.s.a.) Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że pojazd poddany kontroli należy do kategorii pojazdów specjalnych w rozumieniu art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako pojazd pomocy drogowej. Na wstępie wymaga rozstrzygnięcia zarzut skargi kwestionujący zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym do skontrolowanego przejazdu. Ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w art. 3 ust. 1 wylicza rodzaje przewozów drogowych, do których nie stosuje się przepisów ustawy; przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: 1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. Natomiast ust. 2 wyżej cytowanego artykułu wylicza rodzaje przewozów drogowych do, których stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Do tej grupy ustawodawca zaliczył przewozy drogowe wykonywane: 1) w ramach powszechnych usług pocztowych; 2) w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych; 3) przez podmioty nie będące przedsiębiorcami. Jak z powyższego wynika spod działania ustawy nie są wyłączone pojazdy pomocy drogowej, jak również w dacie wydania decyzji do tego rodzaju przewozu drogowego nie stosowało się przepisów ustawy dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego. Powyższa sytuacja prawna została zmieniona poprzez dodanie do art.3 ust.2 punktu 4 o następującym brzmieniu: "w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej" (Dz. U z 2005 r. Nr 180, poz. 1497). Przepis ten wszedł w życie w dniu 21 października 2005 roku. Konsekwencją poddania przewozu regulacji ustawy o transporcie drogowym. jest podleganie karom pieniężnym za naruszenie jej przepisów, określonym w załączniku do ustawy. Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z jej przepisów podlega karze pieniężnej. Zgodnie z dyspozycją lp. 1.1.1 i 1.4.1. załącznika do wyżej cytowanej ustawy, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji zagrożonej jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł, a za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty karą pieniężną 3.000 zł. Art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że "Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji..." obligował skarżącą spółkę do uzyskania takiej licencji, a art. 42 ust. 1 nakładał na podmioty wykonujące przewóz drogowy obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Sąd również podzielił stanowisko organu, że w chwili przeprowadzania kontroli świadczona była usługa polegająca na przewozie rzeczy, bowiem należy odróżnić usługę pomocy drogowej od przewożenia rzeczy pojazdami specjalistycznymi, w tym pojazdów uszkodzonych lub zepsutych. Usługa w ramach pomocy drogowej świadczona przez pojazd specjalistyczny obejmuje usuwanie skutków wypadku drogowego, awarii oraz usuwanie pojazdów zagrażających bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Pan J. B. zlecił przewóz niesprawnego samochodu marki [...] celem złomowania. Tak więc trudno tej usłudze przypisać cechy pomocy drogowej. Jest to natomiast klasyczny przykład przewozu rzeczy z jednego miejsca na drugie, w tym przypadku niesprawnego samochodu z jego miejsca parkowania do miejsca złomowania. Powyższe ustalenia dały organowi podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej spółki, że w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone przepisy proceduralne w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się by organ nie zgromadził wyczerpująco dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów oraz by ich nie rozpatrzył. Organ dokładnie wyjaśniając stan faktyczny nie naruszył tym samym zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w treści art. 7 kpa. Ocenił w sposób wszechstronny i prawidłowy całokształt materiału dowodowego zgodnie z wymogami wskazanymi w dyspozycji art. 80 i 107 § 3 kpa. Nie do zaakceptowania jest także stanowisko skarżącej spółki dotyczące obrazy art. 9 kpa. Powyższy artykuł faktycznie nakłada na organy administracji państwowej obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w toku całego postępowania tj. od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Jednak obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania, co w konsekwencji czyniłoby z organu pełnomocnika strony. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że nadal istnieje po stronie obywateli powinność co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych regulujących niektóre sfery życia gospodarczego. Tak więc osoba przystępująca do prowadzenia działalności gospodarczej powinna być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do poprawnego prowadzenia tej działalności, a tym bardziej osoba z długoletnim doświadczeniem zawodowym, jakimi niewątpliwie są skarżący. Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w orzeczeniu z dnia 9 czerwca 1999 r. III RN 12/99 OSNAPiUS 2000/10 poz. 375 uznał, że obowiązek należytego oraz wyczerpującego informowania stron przez organ administracyjny o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących wpływać na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 kpa) nie zwalnia przedsiębiorcy prowadzącego profesjonalną działalność gospodarczą z obowiązku znajomości przepisów prawnych i dołożenia należytej staranności w zakresie jej prowadzenia. Reasumując należy uznać, że w toku całego postępowania nie została naruszona zasada informacji w rozumieniu art. 9 kpa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.