VI SA/Wa 243/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-23
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na fundację za niedopełnienie obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu jest adekwatna do jej możliwości finansowych, mimo stwierdzenia ewidentnych i bezspornych naruszeń przepisów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż Minister Finansów prawidłowo ustalił możliwości finansowe Fundacji i obniżył karę pieniężną, to stwierdzone naruszenia przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu były ewidentne i bezsporne. Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary lub jej zmniejszenia z uwagi na podjęcie działań naprawczych, a jedynie uwzględnienie możliwości finansowych instytucji.Stan faktyczny
Fundacja została ukarana karą pieniężną za niedopełnienie obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym za brak analizy ryzyka, stosowania środków bezpieczeństwa finansowego oraz przechowywania dokumentów. Minister Finansów, rozpatrując odwołanie, obniżył pierwotnie nałożoną karę, uwzględniając sytuację finansową Fundacji, która wykazywała straty. Fundacja zaskarżyła decyzję, podnosząc, że wypełniała obowiązki i że kara jest nadal niewspółmiernie wysoka. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego oddala skargę
Minister Finansów (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] listopada 2012 roku nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi F. we W. (zwanej dalej Fundacją/skarżącą) od decyzji Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (zwanego dalej Generalnym Inspektorem) z dnia z dnia [...] czerwca 2012 roku, o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 52000 zł. uchylił decyzję Generalnego Inspektora z dnia [...] czerwca 2012 r. w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i orzekł karę pieniężną w wysokości i 5.000 zł.
Organ działał na podstawie art. 138 §1 pkt 2, w związku z art. 104 i art. 107 §1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm, - zwanej dalej Kpa), w związku z art. 34c ist. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2010 r., Nr 46 poz. 276 z późn. zm), zwanej dalej ustawą), oraz art. 8b ust. 1 i 3, art. 8a ust. 1 i 2, art. 10 a ust. 4 ustawy, w związku z art. 21 ust. 3 pkt 7 i ust. 3 a ustawy.
Organ ustalił, że do Generalnego Inspektora wpłynęło pismo Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., zawierające wyniki kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt: 7 ustawy. Kontrolę w Fundacji przeprowadzono w dniu [...] kwietnia 2010 r.. Kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowości polegające na niedopełnieniu obowiązku: przeprowadzania analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego, stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, przechowywania przez wymagany okres udokumentowanych wyników analizy oraz zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym.
Generalny Inspektor postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie wyżej wymienionych obowiązków.
Uznał, że zgodnie z art. 8b ust. 1 ustawy, instytucje obwiązane stosują wobec swoich klientów środki bezpieczeństwa finansowego. Zakres stosowania jest określany na podstawie oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, dokonanej w wyniku analizy, z uwzględnieniem w szczególności rodzaju klienta, stosunków gospodarczych, produktów lub transakcji. Niedopełnienie obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego określonych w art. 8b ust. 3 ustawy polegających na 1) identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości na podstawie dokumentów lub informacji publicznie dostępnych, 2) podejmowaniu czynności z zachowaniem należytej staranności, w celu identyfikacji beneficjenta rzeczywistego i stosowaniu uzależnionych od oceny ryzyka odpowiednich środków weryfikacji jego tożsamości w celu uzyskania przez instytucję obowiązaną danych dotyczących tożsamości beneficjenta rzeczywistego, w tym ustalaniu struktury własności i zależności klienta; 3) uzyskiwaniu informacji dotyczących celu i zamierzonego prze;: klienta charakteru stosunków gospodarczych; 4) bieżącym monitorowaniu stosunków gospodarczych z klientem, w tym badaniu przeprowadzanych transakcji w celu zapewnienia, że przeprowadzane transakcje są zgodne z wiedzą instytucji obowiązanej o kliencie i profilu jego działalności oraz z ryzykiem, a także, w miarę możliwości, badaniu źródła pochodzenia wartości majątkowych oraz bieżącym aktualizowaniu posiadanych dokumentów i informacji.
Wskazał, że za niedopełnienie obowiązków: przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego, stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, przechowywania przez wymagany okres udokumentowanych wyników analizy oraz zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym kara pieniężna może być nałożona w wysokości nie większej niż 750.000 zł, a w razie naruszenia, o którym mowa w art. 34a pkt 5 - w wysokości nie większa niż 100.000 zł.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Generalny inspektor wskazał, że rodzaj i zakres naruszenia w sprawie nie budzą wątpliwości i nałożył na F. karę pieniężną w wysokości 52.000 zł.
Strona złożyła odwołanie od decyzji Generalnego Inspektora z dnia [...] czerwca 2012 r. zarzucając jej: po pierwsze bezzasadność wskazanych naruszeń. Zdaniem Fundacji wszystkie wymienione w decyzji obowiązki są przez nią wykonywane na bieżąco. Wszystkie transakcje, w których Fundacja uczestniczy są dokonywane przez instytucje sektora Finansów publicznych. Pochodzą one z dotacji samorządowych, rządowych oraz wynikają z realizacji programów unijnych. Jej zdaniem w działalności żadna osoba prywatna nie przelała pieniędzy jednorazowo lub w kilku operacjach kwoty chociażby zbliżonej do 15.000 euro. Wszystkie przelewane dotacje były rozliczane z instytucją, która dotacje przekazuje, a dokumenty z tych rozliczeń przechowujemy przez okres trwałości projektu. Sporządzane są bilanse, w którym uwidocznione są efekty działań oraz w jaki sposób wydatkowane są kwoty pochodzące z dotacji. Oznacza to, że wypełniane są obowiązki, które określono w decyzji jako niedopełnione. Fundacja nie zapewnieniła udziału pracowników w programie szkoleniowym. Ponadto odniosła się do swoich możliwości finansowych i przedłożyła sprawozdania finansowe, które mają zobrazować poniesioną w 2010 r. stratę w wysokości 54 979,92 zł. Fundacja wskazała również, że nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka do jej możliwości finansowych. Wskazała na charakter prowadzonej działalności oraz źródła finansowania stwierdzając, że środki otrzymywane na realizację umów dotacyjnych nie pozwalają na ich wykorzystanie niezgodnie z celem na jaki zostały przeznaczone. Podniosła, że dochody, które uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej pozwalają na pokrycie dodatkowych kosztów, generowanych w czasie wykonywania działalności statutowej.
Minister Finansów wskazał, że na czas wydania decyzji organ I instancji dysponując dowodami w postaci pisma Urzędu Kontroli Skarbowej zawierającego wyniki kontroli przeprowadzonej w F. posiada dostateczną wiedzę, na podstawie której mógł wydać przedmiotową decyzję o nałożeniu kary. Jego zdaniem obowiązek rejestracji transakcji występuje zawsze w odniesieniu do transakcji wykonywanych w formie gotówkowej lub w formie przekazanych wartości majątkowych w przypadku, gdy fundacja jest podmiotem przyjmującym, jak i gdy jest podmiotem przekazującym gotówkę lub wartości majątkowe. Stwierdził, że na Fundacji (poza rejestracją transakcji) w związku z realizacją przepisów ustawy ciążą jeszcze inne obowiązki, takie jak:
1) wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za realizację obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,
2) wprowadzenie w formie pisemnej wewnętrznej procedury,
3) przeprowadzenie analizy ryzyka w stosunku do wszystkich klientów z uwzględnieniem zapisów art. 8b ust 1 i art. 10 a ust. 3 ustawy,
4) stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków związanych z identyfikację beneficjenta rzeczywistego,
5) analiza transakcji - bieżąca analiza transakcji służy typowaniu transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 3 i 3a oraz art. 16 i 17 ustawy, powinna być dokonywana w formie papierowej lub elektronicznej i powinna być przechowywana przez okres 5 lat licząc od pierwszego dnia roku następującego po upływie roku, w którym zostały przeprowadzone,
6) przekazywanie do Generalnego Inspektora informacji o transakcjach, o których mowa w art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 3 i 3a oraz art. 16 i 17 ustawy,
7) przechowywanie dokumentów i informacji dotyczących wyników analiz, informacji uzyskanych w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego,
8) zapewnienie udziału pracownikom, wykonującym obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w programach szkoleniowych dotyczących tych obowiązków,
9) stosowanie szczególnych środków ograniczających przeciwko osobom, grupom i podmiotom,
10) weryfikowanie, czy klient jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, a w przypadku gdy klient jest taką osobą, stosowanie art. 9e ust. 4 ustawy.
W związku z powyższym Minister Finansów nie zgodził się z twierdzeniem Fundacji.
Odnosząc się do kwestii przechowywania dokumentów, uznał, że ustawa czytelnie wyjaśnia tę kwestię, a wskazując m.in. w art. 8a okres 5 lat, liczony od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym dane zdarzenie miało miejsce. Jego zdaniem określenie przez Fundację okresu przechowywania dokumentów do okresu "trwałości projektu" nie ma uzasadnienia w przepisach ustawy, jest z nią niezgodne.
Odnosząc się do niewspółmierności kary do możliwości finansowych skarżącej wskazał, że zarówno organ I instancji jak i II instancji wymierzając karę pieniężną mogą brać pod uwagę dochody instytucji osiągnięte w związku z prowadzoną działalnością jako instytucji obowiązanej, ustawa w art. 34c ust. 2 mówi bowiem o możliwościach finansowych instytucji obowiązanej. Instytucją, wobec której toczy się przedmiotowe postępowanie, jest Fundacja, a nie jej biuro podróży. Jego zdaniem od dochodu wskazanego przez Fundację w zeznaniu podatkowym należy odjąć dochód uzyskany z tytułu prowadzenia biura podróży.
Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącej na podstawie: zeznania CIT - 8 o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych z 2009 i 2010 r. wraz z załącznikami CIT - 8/0, sprawozdań finansowych za 2009, 2010 i 2011 r. wraz z wyjaśnieniami (Uchwala Zgromadzenia Wspólników w sprawie zatwierdzenia bilansu, rachunku zysków i strat i pokryciu straty, informacja dodatkowa z wprowadzeniem oraz dodatkowymi objaśnieniami do sprawozdania; bilans, rachunek zysków i strat) ustalił, że Fundacja mimo, iż we wskazanych powyżej latach wykazywała dość wysokie przychody, oscylujące w granicach 500.000,00 - 600.000,00 złotych jednocześnie generowała wysokie koszty, które przewyższały przychody, w związku z czym dochód w końcowym rozrachunku stanowił stratę. Powyższe wynikało ze specyfiki działania Fundacji, która wszystkie uzyskane przez siebie środki musi przeznaczyć w całości na realizację celów statutowych. ( Zgodnie z § 6 Statutu Fundacji)
W związku ze stwierdzoną na nowo sytuacją finansową Fundacji, określoną w związku z prowadzoną również przez nią działalnością jako biuro podróży, uznał, że nałożona na Fundację kara pieniężna jest nieadekwatna do jej aktualnych możliwości finansowych i jednocześnie zgodził się z twierdzeniem Strony zawartym w odwołaniu, że "Nie posiadamy obecnie żadnych innych źródeł finansowania jak i oszczędności". Jego zdaniem dla wysokości kary bez znaczenia winny być dochody uzyskiwane przez Fundację z innych źródeł.
Biorąc pod uwagę powyższe postanowił zmniejszyć orzeczoną wobec Odwołującego się karę pieniężną, potwierdzając jednocześnie fakt, iż orzeczona kara ma stanowić dla podmiotu dolegliwość, sankcję za niepodporządkowanie się normom prawa administracyjnego. Ta dolegliwość nie może być "nieadekwatna lub nieracjonalna albo niewspółmiernie dolegliwa, oderwana od stopnia naganności zachowania jednostki w stosowaniu obowiązującego prawa" (wyrok TK z 30 listopada 2004 r. sygn. 31/04 OTK).
Wskazał na fakt nie kwestionowania przez Fundację ustaleń dokonywanych przez kontrolerów Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w trakcie czynności kontrolnych jak również Fundacja nie skorzystała z prawa wniesienia zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu pokontrolnego. Jego zdaniem brak śladu podjęcia jakiejkolwiek dyskusji z organem kontrolującym może dodatkowo świadczyć o uznaniu przez podmiot jako zasadnych wskazanych naruszeń. Wskazał także, że Fundacja nie brała czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji, czego skutkiem było brak jakichkolwiek wyjaśnień Strony. Oceniając całokształt okoliczności na podstawie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, podjął decyzję o zmianie wysokości kary pieniężnej nałożonej na Stronę decyzją Generalnego Inspektora. Zmiana wysokości podyktowana była wyłącznie względami materialnymi Strony. Jednocześnie podtrzymał zarzuty wskazane w decyzji organu I instancji, dotyczące stwierdzonych naruszeń ustawy.
Wskazał, że Fundacja będąc instytucją od [...] maja 2004 r. nie miała wiedzy o powyżej opisywanych obowiązkach aż do dnia przeprowadzenia kontroli, czyli do [...] kwietnia 2010 r. Brak realizacji obowiązków nałożonych ustawą był zatem całkowity, co oznacza, że stwierdzone naruszenia były ewidentne i bezsporne.
Mając powyższe na uwadze Minister Finansów postanowił uchylić decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. wydaną przez Generalnego Inspektora w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i przychylając się do wniosku Strony orzekł niższą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Skargę na powyższą decyzję złożono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary. Zdaniem Skarżącej wszystkie wymienione w decyzji obowiązki są przez nią wykonywane na bieżąco. Podniosła, że wszystkie transakcje, w których uczestniczy są dokonywane przez instytucje sektora Finansów publicznych. Pochodzą one z dotacji samorządowych, rządowych oraz wynikają z realizacji programów unijnych. Wszystkie przelewane dotacje były rozliczane z instytucją, która dotacje przekazuje, a dokumenty z tych rozliczeń przechowujemy przez okres trwałości projektu. Sporządzane są bilanse, w którym uwidocznione są efekty działań oraz w jaki sposób wydatkowane są kwoty pochodzące z dotacji. Jej zdaniem wypełniane są obowiązki, które określono w decyzji jako niedopełnione. Wskazała, że faktycznie nie zapewnieniła udziału pracowników w programie szkoleniowym. Odnosiła się do swoich możliwości finansowych i przedłożyła sprawozdania finansowe, które mają zobrazować poniesioną w 2010 r. stratę w wysokości 54 979,92 zł. Wskazała, że nałożona decyzją organu kara jest nadal niewspółmiernie dolegliwa do jej możliwości finansowych.
Wobec powyższego wnosi jak na wstępie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Minister Finansów z dnia [...] listopada 2012 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia [...] czerwca 2012 roku, o nałożeniu kary pieniężnej.
Zgodnie z przepisami z art. 34c ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 276 z późn. zm) art. 8b ust. 1 i 3, art. 8a ust. 1 i 2, art. 8a ust. 2, art. 10a ust. 4, art. 34a pkt 2, art. 34a pkt 3, art. 34a pkt 4, art. 34a pkt 5 oraz art. 34c ust. 1 i ust. 2 ustawy, w związku z art. 21 ust. 3 pkt 7 i ust. 3a instytucje obwiązane stosują wobec swoich klientów środki bezpieczeństwa finansowego.
Artykuł 8b ustawy obliguje instytucję zobowiązaną do stosowania wobec swoich klientów środków bezpieczeństwa finansowego. Zakres stosowania tych środków jest określany na podstawie oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowani i terroryzmu dokonanej w wyniku analizy, z uwzględnieniem w szczególności rodzaju klienta, stosunków gospodarczych, produktów lub transakcji.
Środki bezpieczeństwa finansowego polegają na:
1. identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości na podstawie dokumentów lub informacji publicznie dostępnych;
2. podejmowaniu czynności, z zachowaniem należytej staranności, w celu identyfikacji beneficjenta rzeczywistego i stosowaniu uzależnionych od oceny ryzyka odpowiednich środków weryfikacji jego tożsamości w celu uzyskania przez instytucję obowiązaną danych dotyczących tożsamości beneficjenta rzeczywistego, w tym ustalaniu struktury własności i zależności klienta;
3. uzyskiwaniu informacji dotyczących celu zamierzonego przez klienta charakteru stosunków gospodarczych;
4. bieżącym monitorowaniu stosunków gospodarczych z klientem, w tym badaniu przeprowadzanych transakcji w celu zapewnienia, że przeprowadzane transakcje są zgodne z wiedzą instytucji obowiązanej o kliencie i profilu jego działalności oraz z ryzykiem, a także, w miarę możliwości, badaniu źródła pochodzenia wartości majątkowych oraz bieżącym aktualizowaniu posiadanych dokumentów i informacji.
Zgodnie z postanowieniami art. 8b ust. 4 środki bezpieczeństwa finansowego są stosowane w szczególności:
1. przy zawieraniu umowy z klientem;
2. przy przeprowadzaniu transakcji z klientem, z którym instytucja obowiązana nie zawarła uprzednio umowy, której równowartość przekracza 15.000 EUR, bez względu na to czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja czy kilka operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane;
3. gdy istnieje podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu bez względu na wartość transakcji, formę organizacyjną oraz rodzaj klienta;
4. gdy zachodzi wątpliwość czy otrzymane wcześniej dane identyfikacyjne, o których mowa w art. 9 ustawy są prawdziwe lub pełne.
O szczególnym znaczeniu stosowania środków bezpieczeństwa finansowego w działalności instytucji obowiązanej świadczy art. 8b ust. 5 ustawy, który stanowi, że w przypadku gdy instytucja obowiązana nie może wykonać obowiązków, o których mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1-3 ustawy, nie przeprowadza transakcji, nie podpisuje umowy z klientem lub rozwiązuje zawarte umowy oraz przekazuje Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej, według ustalonego wzoru, w uzasadnionych przypadkach z uwzględnieniem możliwości prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, informacje o danym kliencie wraz z posiadanymi informacjami o planowanej przez niego transakcji.
Przepis art. 8a ust. 2 i art. 9k - dotyczące przechowywania określonych dokumentów i informacji przez wymagany okres - Fundacja nie przechowywała dokumentów i informacji. Artykuł 8a ustawy stanowi, że instytucja obowiązana prowadzi bieżącą analizę przeprowadzanych transakcji, a wyniki analiz powinny być udokumentowane w formie papierowej lub elektronicznej. Ustęp 2 ww. artykułu zobowiązuje instytucję obowiązaną do przechowywania wyników analiz transakcji przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym zostały przeprowadzone. W przypadku likwidacji, połączenia, podziału oraz przekształcenia instytucji obowiązanej do przechowywania dokumentacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 76 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Tożsamy obowiązek przechowywania informacji przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym przeprowadzono transakcję z klientem, dotyczy informacji uzyskanych w toku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, o czym stanowi art. 9k ustawy.
Przepis art. 10 a ust. 4 - dotyczący zapewnienia pracownikom, wykonującym obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, udziału w programach szkoleniowych dotyczących tych obowiązków - Fundacja nie zapewniła pracownikom udziału w ww. szkoleniach. Artykuł 10 a ust. 4 jednoznacznie obliguje instytucję obowiązaną do zapewnienia jej pracownikom udziału w programach szkoleniowych na temat obowiązków wynikających z przepisów ustawy.
Wskazane wyżej zaniechania wyczerpują znamiona czynów określonych w art. 34a pkt 2, 3,4 i 5 ustawy, które stanowią, że instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego, która nie dopełnia określonych w przepisach ustawy obowiązków podlega karze pieniężnej.
Stosownie do postanowień art. 34c ust. 1 ustawy karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor Informacji Finansowej w drodze decyzji administracyjnej w wysokości nie większej niż 750.000 zł, a w razie naruszenia, o którym mowa w art. 34a pkt 5 ustawy - w wysokości nie większej niż 100.000 zł.
Tak więc zakres stosowania jest określany na podstawie oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, dokonanej w wyniku analizy, z uwzględnieniem w szczególności rodzaju klienta, stosunków gospodarczych, produktów lub transakcji. Za niedopełnienie obowiązków: przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego, stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, przechowywania przez wymagany okres udokumentowanych wyników analizy oraz zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym może być nałożona wskazana wyżej kara pieniężna.
Biorąc pod uwagę fakt, że Fundacja będąc instytucją od [...] maja 2004 r. nie miała wiedzy o nałożonych obowiązkach, aż do dnia przeprowadzenia kontroli, czyli do [...] kwietnia 2010 r. a więc brak realizacji obowiązków nałożonych ustawą był całkowity, co oznacza, że stwierdzone naruszenia były ewidentne i bezsporne. Biorąc pod uwagę zaistniały stan faktyczny nie można podważyć w tym zakresie ustaleń Generalnego Inspektora i dokonanej przez Ministra Finansów ponownej analizy co do stanu faktycznego. Zdaniem Sądu powyższe kryteria pozwoliły na właściwą ocenę zakresu naruszeń. W ramach podejmowanych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, do czego zobowiązuje art. 77 § 1 Kpa, w trakcie prowadzonego postępowania organ wydający zaskarżoną decyzję umożliwił Stronie m.in. składanie wyjaśnień i nadsyłanie dokumentów, z czego Fundacja nie skorzystała. Uzyskiwanie przychodów od instytucji państwowych i samorządowych przez Fundację nic ma najmniejszego wpływu na fakt istnienia realnej możliwości wykorzystania danej instytucji w procederze prania pieniędzy. Tym samym nie można zgodzić się z argumentacją przytoczoną przez Stronę odnoszącą się do oceny wagi stwierdzonego przez kontrolujących naruszenia z art. 8b ustawy.
Nie można podzielić stanowiska Skarżącej, że w jej ocenie wszystkie obowiązki, które określone są w kolejnych decyzjach jako niedopełnione, poza zapewnieniem udziału pracowników w programie szkoleniowym, należy uznać za wypełnione. Ustawa nakładając m.in. na fundacje obowiązek realizacji określonych w niej obowiązków położyła nacisk na równoczesny obowiązek ich dokumentowania. Potwierdzeniem realizacji zatem powinno być przedłożenie stosownych dokumentów. Należy zatem uznać za prawidłowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że Fundacja będąc instytucją obowiązaną od [...] maja 2004 r. nie miała o tym wiedzy aż do dnia wszczęcia kontroli, czyli do dnia [...] kwietnia 2010 r. Brak realizacji obowiązków nałożonych na Skarżącą w ustawie był zatem całkowity. Powoływanie się przez Fundację na czynności przez nią dokonywane w związku z prowadzoną działalnością jako nienazwane wypełnienie dyspozycji zawartej w przepisach ustawy jest czynnością która nie wypełnia dyspozycji ustawy. Samo prowadzenie działalności w formie fundacji nie warunkuje jednoczesnej realizacji obowiązków zawartych w ustawie.
Zdaniem Sądu, w opisanym stanie faktycznym Minister Finansów prawidłowo ustalił możliwości finansowe Skarżącej. Przepisy dające podstawę do nałożenia kary pieniężnej z tytułu niedopełnia obowiązku: przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego, stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, przechowywania przez wymagany okres udokumentowanych wyników analiz oraz zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym, o których mowa w art. 8b ust. 1 i 3, art. 8a ust. 1 i 2, art. 10 a ust. 4 ustawy weszły w życie z dniem 22 października 2009 r. (art. 8a, art. 10 a ust. 4 ustawy); z dniem 22 kwietnia 2010 r. ( stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego - art. 8b ustawy) oraz z dniem 22 października 2010 r. ( analiza oceny ryzyka w stosunku do dotychczasowych klientów - art. 8b ustawy). W związku z powyższym zdaniem Sądu była podstawa prawna do nałożenia na Fundację kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia ww. obowiązków w całym okresie ich obowiązywania do dnia [...] kwietnia 2010 r., tj. ostatniego dnia okresu objętego kontrolą. Dokonując na nowo zgromadzenia i przeanalizowania całego materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej sprawy organ prawidłowo uznał, że orzeczona kara ma stanowić dla podmiotu dolegliwość, sankcję za niepodporządkowanie się normom prawa administracyjnego. Organ rozpatrując cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym, uprawniony był i zobowiązany do dokonania na nowo jego oceny, przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 34c ust. 2 ustawy. Należy podkreślić, że z uwagi na przesłanki, którymi powinien kierować się organ nakładający karę pieniężną, bez znaczenia pozostaje zakres faktycznie wykonywanej działalności.
Zdaniem Sądu ocena możliwości finansowych została prawidłowo przeprowadzona. Przyjęta konstrukcja przepisów rozdziału 7a ustawy nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary, czy też zmniejszenia jej wymiaru, od tego, czy instytucja obowiązana podjęła działania naprawcze. Minister Finansów poszerzył zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy o dodatkowe informacje finansowe uzyskane z Urzędu Skarbowego w W.. Informacje te pozwoliły w szerszy sposób spojrzeć na sytuację finansową Strony, nie tylko przez pryzmat zysków, ale także strat, jakie Fundacja generuje. Wartość tych informacji nie została zakwestionowana w związku z możliwością zapoznania się Skarżącej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, czego Strona nie dokonała w toku całego postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu możliwości finansowe Strony zostały wszechstronnie zbadane, i uwzględnione na dzień wydania decyzji.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ dokonał prawidłowej kontroli instancyjnej decyzji wydanej przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło