VI SA/Wa 2431/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na pismo P. S.A. z dnia [...] września 2018 r. oraz upomnienie z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego postanawia: odrzucić skargę A. J. (dalej "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2018 r. oraz upomnienie z dnia [...] marca 2018 r., w przedmiocie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej "Dyrektor PP") wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniał to tym, że zawiadomienie o nadaniu skarżącemu numeru indywidualnego numeru identyfikacyjnego nr [...] zostało przygotowane w dniu [...] lipca 2008 r., o czym skarżący z pewnością dowiedział się 3 kwietnia 2018 r., odbierając upomnienie do zapłaty należności z tytułu opłat abonamentowych. Opisane zawiadomienie nie jest decyzją, gdyż nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, gdy podjęty jest on w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. OSK 247/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił zawiadomienie Poczty Polskiej o nadaniu mu, jako użytkownikowi odbiorników rtv, indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zatem najpierw Sąd musi ustalić, czy ów przedmiot – zawiadomienie należy do jego kognicji. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym w § 2 ustawodawca wskazał, że kontrola tej działalności - administracji publicznej, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających oraz akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, jak również akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto zgodnie z § 2a art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Dla ustalenia, czy zawiadomienie, które skarżący uczynił przedmiotem swojej skargi, jest jednym z aktów lub czynności wskazanych w ww. art. 3 p.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych należy odwołać się do przepisów dotyczących opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (dalej u.o.a.) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik rtv w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv (ust. 3). Przepis art. 5 ust. 1 u.o.a. stanowi natomiast, że odbiorniki rtv podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. W świetle przedstawionych regulacji obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Skarżący nie podważył wykazanej przez organ okoliczności dokonania przez niego rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiowego w dniu [...] sierpnia 1989 r. w Urzędzie Pocztowym w [...], co potwierdza nadesłana przez organ kopia podpisanego przez skarżącego wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z tej daty oraz otrzymania książeczki o nr [...]. Jednocześnie należy zauważyć, że § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników. Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, § 5 ust. 1 tego aktu stanowił, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu miał nadawać posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zatem osoby posiadające w dniu wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. imienną książeczkę opłat abonamentowych, a więc również skarżący, powinny były kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników rtv. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Z treści analizowanych wyżej przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu miał obowiązek nadać posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Z obowiązku tego operator się wywiązał (vide: kopia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikom odbiorników rtv z [...] lipca 2008 r.) Należy podkreślić, prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana była z urzędu, a organ nie był zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie było konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest obowiązkiem wynikający z mocy prawa – ustawy o opłatach abonamentowych. Powstaje on z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv. Zatem powstanie tego obowiązku, dla osoby posiadającej któryś z ww. odbiorników, jest następstwem działania tej osoby, polegającego na zarejestrowaniu odbiornika u operatora. Dopiero w następstwie takiej rejestracji operator – w terminie 14 dni od dnia przyjęcia wniosku, zawiadamia użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wg wzór określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 2 ust. 4 rozporządzenia z 25 września 2007 r.). Wobec tego dla powstania omawianego, ustawowego obowiązku nie jest wymagane żadne działanie Poczty Polskiej. Obowiązek, jaki Poczta Polska ma, to egzekwowanie opłat abonamentowych, celem czego pierwotnie wydawała ona osobą rejestrującym odbiorniki rtv tzw. książeczki opłaty abonamentowej, które w związku z wejściem w życie rozporządzenia z 25 września 2007 r., zostały zastąpione indywidualnymi numerami identyfikacyjnymi. W ocenie Sądu nadanie takiego numeru, jakkolwiek służyło realizacji ustawowego obowiązku – było pochodną rejestracji odbiornika rtv, czyli nie czynnością samą z siebie rodzącą po stronie osoby, której ów numer nadano, jakiekolwiek obowiązki czy uprawnienia. Numer ten – jego nadanie, potwierdzał fakt uprzedniego dokonania rejestracji odbiornika rtv przez posiadacza takiego odbiornika. Reasumując Sąd uznał, że kwestionowane przez skarżącego zawiadomienie nie wykazuje takich cech, aby można było je zaliczyć do którejś z form działania administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Zawiadomienie to nie podlega też zaskarżeniu z mocy przepisów szczególnych. Zawiadomienie o nadaniu numeru jest w istocie informacją o jego nadaniu oraz wskazuje ów numer. Jako takie nie stanowi ono aktu administracyjnego, gdyż nie jest władczym przejawem woli organu administracji publicznej - władczym rozstrzygnięciem, nie kreuje ono żadnych praw, czy obowiązków po stronie skarżącego, gdyż dotyczy ono obowiązku ustawowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił jako niedopuszczalną.