VI SA/Wa 2437/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [..] listopada 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji syndyka p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący Z. J. pismem z dnia [...] listopada 2011 r. złożył skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji syndyka. Skarżący złożył w dniu [...] lutego 2012 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z przedmiotowej skargi. Z informacji podanych w formularzu wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku ani oszczędności. Skarżący w rubryce 9 formularza podniósł, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi żadnego dochodu. Liczne zajęcia komornicze powodują, że nawet najdrobniejszy wpływ na jego rachunek rozdysponowany jest pomiędzy wierzycielami. Dodatkowo posiada zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie ponad 10.000 zł. Wskazał że na poświadczenie tego faktu przesyła kserokopie pisma z ZUS. Podniósł także, że utrzymuje się z kwot pożyczonych od znajomych i rodziny, które oscylują w granicach 100-150 zł Wbrew sugestiom skarżącego wo wniosku nie załączono ww. kserokopii pisma z ZUS. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] marca 2012 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia w terminie 14 dni braków wniosku poprzez przedłożenie: 1. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), 2. informacji o formie opodatkowania skarżącego wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższą okoliczność: - w przypadku opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – przedłożenie kopii zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych złożonego do dnia 31 stycznia 2012 r., - w przypadku opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej – przedłożenie kopii ostatniej decyzji naczelnika urzędu skarbowego ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej, - w przypadku opłacania podatku na zasadach ogólnych: - przedłożenie dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego w 2011 roku – np. kopii ostatniej deklaracji na zaliczkę na podatek dochodowy - jeżeli skarżący powyższą deklarację złożył, lub kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec 2011 r. 3. dokumentu potwierdzającego wskazaną w Rubryce 9 Formularza PPF wysokość zaległości, która ciąży na skarżącym z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz potwierdzających fakt ciążących na skarżącym zobowiązań, brak było możliwości ustalenia, czy Z. J. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.