VI SA/Wa 244/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na czynność Urzędu Dozoru Technicznego w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłaty za czynność dozoru technicznego postanowił : odrzucić skargę Pismem z dnia 5 października 2007 r. M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. – dalej zwana skarżącą, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Urzędu Dozoru Technicznego wzywające ją do uregulowania opłat za czynności jednostek dozoru technicznego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż dotychczas zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776.) była zwolniona przez Urząd Dozoru Technicznego z obowiązku uiszczania opłat za czynności dozoru technicznego wykonywane na podstawie Ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. Dozór techniczny (Dz. U. 2000 r., Nr 122, poz. 1321). W jej ocenie zmiana stanowiska organu w tym zakresie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Przy piśmie z dnia 17 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przesłał akta sprawy do Urzędu Dozoru Technicznego. Urząd Dozoru Technicznego w dniu 22 listopada 2007 r. działając w trybie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana p.p.s.a.) przesłał do Sądu akta sprawy wraz z odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu organ wniósł o odrzucenie skargi ze względu na to, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r. stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia miejscowo właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej. Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a.), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 p.p.s.a. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Artykuł 2 powołanej ustawy stanowi, iż do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Przedmiotem rozpatrywanej skargi jest czynność organu - Urzędu Dozoru Technicznego polegająca na ustaleniu w trybie art. 34 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. Dozór techniczny – dalej zwana udt, opłaty za czynności jednostek dozoru technicznego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 udt urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym mogą być eksploatowane na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatacje. Przed wydaniem decyzji organ właściwej jednostki dozoru technicznego przeprowadza badania i wykonuje czynności sprawdzające. Za czynności te zgodnie z treścią art. 34 ustawy pobierane są opłaty, których wysokość określona jest rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2001 r. w sprawie wysokości opłat za czynności jednostek dozoru technicznego (Dz. U. Nr 153, poz. 1762 z późn. zm.). Należności za czynności jednostek dozoru technicznego regulowane są na podstawie faktur. Z punktu widzenia rozpatrywanej skargi istotnym jest określenie charakteru stosunku prawnego łączącego właściwą jednostkę dozoru wykonującą wstępne badania i czynności sprawdzające na podstawie art. 14 ust. 2 udt. z podmiotem starającym się o uzyskanie decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego podlegającego obowiązkowi badania. Stosunek ten determinuje bowiem charakter związanych z powyższymi czynnościami opłat ustalanych w trybie art. 34 udt. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii będzie miało kluczowe znaczenia dla oceny dopuszczalności drogi sądowej do rozpoznania przedmiotowej skargi. Analiza treści art. 14 ust. 1 udt. prowadzi do wniosku, iż zezwolenie na eksploatację urządzeń technicznych wymaga decyzji, a więc bez wątpienia ma charakter administracyjno – prawny. Rozstrzygnięcie powyższe zapada po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. W zakresie zatem wydania tej decyzji znajdą zastosowanie przepisy postępowania administracyjnego i w konsekwencji właściwa i dopuszczalna będzie droga postępowania sądowoadministracyjnego. Odmiennie jednak należy ocenić charakter czynności przeprowadzanych przez jednostki nadzoru technicznego w oparciu o art. 14 ust. 2 udt. Należy podkreślić, iż kwestia ta była już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 30 czerwca 2005 r. Sygn. akt IV CK 771/04 oraz w jego uzasadnieniu wyraził pogląd, że stosunek prawny łączący właściwą jednostkę dozoru wykonującą wstępne badania i czynności sprawdzające na podstawie art. 14 ust. 2 udt. z podmiotem starającym się o uzyskanie decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego podlegającego obowiązkowi badania ma charakter cywilnoprawny. W dalszej części wywodów Sąd Najwyższy stwierdził, iż rodzaj i sposób wykonywanych czynności sprawdzających przez jednostkę dozoru administracyjnego nie uzasadnia stanowiska, że mieszczą się one w ramach postępowania administracyjnego, a brak jest także podstaw prawnych do dochodzenia należnych za nie opłat w trybie administracyjnym. Zwrócić należy uwagę, na to, że czynności te nie mają charakteru władczego, gdyż opłaty za wykonywanie dozoru pobierane są po zgłoszeniu przez stronę posiadającą urządzenia znajdujące się w wykazie urządzeń podlegających kontroli dozoru, a wysokość należnej opłaty określona jest na podstawie faktury, wystawionej przez jednostkę dozoru technicznego, a nie przez wydanie stosownej decyzji. Według Sądu Najwyższego okoliczności powyższe potwierdzają, że przedmiotowy stosunek ma charakter umowny, którego przedmiotem jest przeprowadzenie badań urządzeń technicznych oraz wykonanie czynności sprawdzających. Zdaniem Sądu na gruncie niniejszej sprawy argumentacja powyższa zasługuje na pełną akceptację. Pismem z dnia 3 lipca 2007 r. Urząd Dozoru Technicznego wezwał skarżącą do zapłaty należności za nieuregulowane faktury z tytułu wykonanych na jej rzecz badań i czynności sprawdzających wykonanych przez jednostki dozoru technicznego. Pismem z dnia 5 października 2007 r. strona skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą o ustalenie stanu prawnego w przedmiocie obowiązku wnoszenia opłat za czynności dozoru technicznego przez zakłady pracy chronionej i jednostki aktywizacji zawodowej. W uzasadnieniu podniosła argumenty, przemawiające w jej ocenie za zwolnieniem zakładu pracy chronionej, jakim jest skarżąca, z obowiązku ponoszenia ww. opłat. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż w momencie zawarcia umowy o przeprowadzenie badań urządzeń technicznych i wykonanie czynności sprawdzających, pomiędzy skarżącą a jednostką dozoru technicznego zawiązał się stosunek o charakterze cywilno-prawnym. W konsekwencji powstający po stronie strony skarżącej, w efekcie wykonania przez jednostkę dozoru czynności sprawdzających, obowiązek uiszczenia za te czynności opłaty również objęty został powyższym stosunkiem cywilno-prawnym. Stosunki o takim charakterze regulowane są przepisami Kodeksu Cywilnego oraz Kodeksu Postępowania Cywilnego, zaś wynikłe na tym tle spory rozpatrywane są przez sądy powszechne, a nie administracyjne. W tym stanie rzeczy uznać należy wniesienie przez skarżącą do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargi w przedmiocie obowiązku wnoszenia opłat za czynność nadzoru technicznego za niedopuszczalną. Jak bowiem wskazano powyżej w granicach właściwości sądownictwa administracyjnego nie znajduje się rozstrzyganie sporów wynikłych na tle łączących strony stosunków o charakterze cywilno-prawnym. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił.