VI SA/Wa 2442/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2442/11 odrzucił skargę B. W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej: także Komisja) z dnia [...] października 2011 r. nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W dniu 9 marca 2011 r. B. W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powołaną uchwałę Komisji z dnia [...] października 2011 r. Uzasadniając zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wskazała, że w dniu 2 marca 2012 r., przeglądając akta niniejszej sprawy w Sądzie, powzięła wiadomość o odrzuceniu jej skargi, a tym samym o uchybieniu przez nią terminu do dokonania powołanej czynności. Ponadto B. W. podała, że składając w dniu 25 listopada 2011 r. skargę za pośrednictwem Komisji na adres Al. U. [...] w W. pozostawała w przekonaniu, że jest to adres właściwy dla siedziby tej Komisji. Wywodziła, że wniosek, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości ma swoją siedzibę pod tym samym adresem co Minister Sprawiedliwości nie jest oczywisty. Wskazała, że wątpliwości co do powyższego nasuwa fakt, że Komisja Egzaminacyjna przy Ministrze Sprawiedliwości miała swoją siedzibę w tym samym miejscu co siedziba Okręgowej Rady Adwokackiej, tj. Al. U. [...], W.. Dodała, że sama Komisja Egzaminacyjna przy Ministrze Sprawiedliwości wskazywała adres Al. U. [...], czyli adres siedziby Okręgowej Rady Adwokackiej, na dowód czego załączyła do wniosku stosowną kopertę. Ponadto podkreśliła, że z przepisów nie wynika, gdzie znajduje się siedziba Komisji, na kopercie, jak również w uchwale nie został podany adres siedziby Komisji, uchwała Komisji nie zawierała jej adresu w pouczeniu o możliwości złożenia skargi, adres Departamentu Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi to: ul. Z. [...], W., z telefonicznej informacji uzyskanej od pracownika Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi wynikało, że skargę należy złożyć pod adresem Al. U. [...], a osoba przyjmująca skargę w siedzibie ORA potwierdziła prawidłowy adres siedziby Komisji. Mając powyższe na uwadze, B. W. wniosła o uznanie, że złożyła skargę na uchwałę Komisji na niewłaściwy adres bez swojej winy, w wyniku czego doszło do uchybienia terminowi do jej złożenia oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie doszło do uchybienia 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, ponieważ zaskarżona uchwała Komisji z dnia [...] października 2011 r. została doręczona B. W. w dniu 27 października 2011 r., a skarga na nią została przekazana do Komisji w dniu 1 grudnia 2011 r. Z tego powodu, postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2442/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. W. na uchwałę Komisji. Tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez B. W. w terminie wynikającym z art. 87 § 1 p.p.s.a., ponieważ o powodach odrzucenia skargi dowiedziała się w dniu 2 marca 2011 r., tj. podczas przeglądania akt sprawy o sygn. VI SA/Wa 2442/11 w tut. Sądzie, a wniosek złożyła w dniu 9 marca 2012 r. - co umożliwia jego merytoryczną ocenę. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi wynikającą z jej złożenia za pośrednictwem niewłaściwego organu – B. W. wskazała na wątpliwości co do adresu siedziby Komisji, błędną informację uzyskaną od pracownika Ministerstwa Sprawiedliwości odnośnie adresu siedziby Komisji, a także potwierdzenie przez pracownika Okręgowej Rady Adwokackiej w W., który przyjmując jej skargę złożoną osobiście, potwierdził prawidłowość adresu Komisji. Wskazała również na nieuzasadnioną opieszałość Rady w przekazaniu jej skargi do Komisji, która to czynność, gdyby została dokonana w jej ocenie niezwłocznie – to mimo jej złożenia pod złym adresem, byłaby wniesiona w terminie. Zdaniem skarżącej, pomimo dochowania przez nią należytej staranności, w jej sprawie wystąpiły niezależnie od niej okoliczności, którym nie była w stanie przeciwdziałać. W ocenie Sądu, przedstawione przez B. W. okoliczności nie stanowią przesłanki przemawiającej za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na uchwałę Komisji. W szczególności nie można przyjąć, że zaistniałe po stronie skarżącej wątpliwości co do adresu siedziby Komisji odwoławczej, za pośrednictwem której należało wnieść skargę do Sądu były niemożliwe do przezwyciężenia. Opieranie się przez nią, jak wywodzi w swym wniosku na informacjach pozyskanych najpierw od anonimowego pracownika Ministerstwa Sprawiedliwości, później w Okręgowej Radzie Adwokackiej od pracownika przyjmującego korespondencję zdaniem Sądu nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca w sposób szczególnie staranny dążyła do uzyskania rzetelnej informacji odnośnie adresu komisji odwoławczej. Potwierdzenie przyjętej przez nią procedury wniesienia skargi na adres Okręgowej Rady Adwokackiej przez pracownika tej Rady (vide: pieczęć na 1-ej stronie skargi, k. 3 akt sądowych) nie nosi takich cech. Skarżąca do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi załączyła kopertę oraz wywiodła, że Komisja Egzaminacyjna przy Ministrze Sprawiedliwości sama wskazywała Al. U. [...] jako adres swojej siedziby. Zważyć jednak należy, że na kopercie tej jako nadawca została określona Komisja Egzaminacyjna nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2011 r. przy Ministrze Sprawiedliwości, a nie Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości powołana do rozpoznawania odwołań od uchwał Komisji Egzaminacyjnych o wyniku egzaminu adwokackiego. Bez wątpienia skarżąca wskazane organy musi rozróżniać, a założenie, że mogłyby one funkcjonować pod tym samym adresem należy uznać za chybione, dowodzące, że skarżąca wbrew własnym twierdzeniom, nie dochowała należytej staranności w ustaleniu adresu siedziby organu za pośrednictwem, którego należało złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podkreślić również należy, że zaskarżona uchwała zawiera pełne pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. określające zarówno tryb jej wniesienia (za pośrednictwem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego) oraz termin jej wniesienia (30 dni od dnia doręczenia uchwały). Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.