VI SA/Wa 2472/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-09
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Andrzej Wieczorek, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, gdy kierowca został ukarany mandatem za to samo naruszenie, stanowi naruszenie zakazu nakładania więcej niż jednej kary za to samo naruszenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego oraz mandatu karnego na kierowcę za to samo naruszenie przepisów dotyczących tachografów nie stanowi naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przepis ten zakazuje nakładania więcej niż jednej kary za to samo naruszenie na ten sam podmiot, a nie na różne podmioty ponoszące odrębną odpowiedzialność.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę przedsiębiorcy transportowego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za nierejestrowanie przez kierowcę wskazań tachografu. Przedsiębiorca zarzucił, że za ten sam stan faktyczny (brak rejestracji aktywności kierowcy) nałożono karę pieniężną na firmę oraz grzywnę w drodze mandatu na kierowcę, co jego zdaniem naruszało zakaz podwójnego karania za to samo naruszenie. Organy administracji uznały, że kary nałożono na dwa różne podmioty ponoszące odrębną odpowiedzialność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z "(...)"października 2017 r. nr "(...)", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z "(...)" sierpnia 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 19 czerwca 2017 r. zatrzymano do kontroli drogowej ciągnik samochodowy marki M.o nr rej. "(...)"oraz naczepy marki S. o nr rej. "(...)"w miejscowości "(...)"na drodze krajowej nr "(...)". Pojazdem kierował W. P.. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu Strony. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr "(...)"z "(...)" czerwca 2017 r. Stwierdzone naruszenie stanowi nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, za co organ I instancji, decyzją z "(...)" sierpnia 2017 r., nr "(...)", na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5000 zł.
GITD wskazał, że analiza danych zawartych na karcie kierowcy pozwoliła na stwierdzenie, że nie rejestrował on okresów swojej aktywności od godz. 05:14 w dniu 18 czerwca 2017 r. do godz. 11:13 w dniu 19 czerwca 2017 r. Fakt ten potwierdził przesłuchany w charakterze świadka kierowca W. P., który wskazał, że wyjmował kartę kierowcy z urządzenia rejestrującego, jadąc pomiędzy "(...)" a "(...)"oraz po rozładunku od "(...)"do miejsca kontroli.
GITD uznał zatem, że organ I instancji prawidłowo stwierdził zaistnienie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, tym samym nałożona kara jest zasadna.
Organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 19 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, nie nałożono na Stronę kary pieniężnej dwukrotnie za to samo naruszenie. GITD wyjaśnił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują trzy rodzaje podmiotów, które ponoszą niezależną od siebie odpowiedzialność za naruszenia przepisów. Kierowcy oraz zarządzający transportem w przedsiębiorstwie ponoszą odpowiedzialność w tzw. "trybie mandatowym", a rodzaje naruszeń oraz wysokość kar za nie nakładanych określone są odpowiednio w załączniku nr 1 i 2 do u.t.d. Podmiot wykonujący przewóz ponosi natomiast odpowiedzialność w trybie administracyjnym, a rodzaje naruszeń i wysokość nakładanych kar pieniężnych określona jest w załączniku nr 3 do u.t.d. W omawianej sprawie mandat karny oraz karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej nałożono na dwa różne podmioty.
GITD stwierdził również, że w sprawie nie zaistniały okoliczności z art. 92c u.t.d., które mogłyby zwolnić Stronę z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
W skardze z 30 października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję GITD z "(...)" października 2017 r. w całości, Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, poprzez niezastosowanie w sprawie przejawiające się nałożeniem dwóch kar, za ten sam stan faktyczny, wynikających z tego samego naruszenia przepisów rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
2) art. 7a K.p.a., poprzez niezastosowanie w sprawie.
W uzasadnienie skargi, Skarżący wskazał, że została na niego nałożona kara pieniężna, ale za ten sam stan faktyczny kierowca – W. P., został ukarany grzywną w kwocie 2000 zł nałożoną w drodze mandatu karnego kredytowanego. Zatem jeden stan faktyczny polegający na prowadzeniu pojazdu bez zalogowanej w tachografie karty kierowcy, został ukarany karą administracyjną nałożoną na przedsiębiorstwo wykonujące przejazd jak i grzywną nałożoną na kierującego. W konsekwencji osiągnięty stan sprawy jest sprzeczny z zapisem art. 19 ust. 1 rozporządzenia 561/2006.
Skarżący wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy spór dotyczy w istocie wykładni art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, która przeprowadzana jest odmiennie przez organy administracji i odmiennie przez Stronę. Zachodzą zatem daleko idące wątpliwości w zakresie znaczenia normy zapisanej w interpretowanym przepisie. Wykorzystując więc regułę kolizyjną zapisaną w art. 7a K.p.a., zdaniem Skarżącego, organy administracji winny więc umorzyć postępowanie administracyjne wobec Strony.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Na podstawie art. 92a ust. 6 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., ustawodawca uregulował naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, za które przewidział karę pieniężną w wysokości 5000 zł.
Powyższa regulacja odpowiada wymogom wynikającym z unijnej regulacji prawnej.
Zasady użytkowania kart kierowcy i wykresówek reguluje art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1). Zgodnie z art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia: "Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona".
Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 46 tego rozporządzenia, w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo- do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu- przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia. Jak natomiast wynika z lp. 2.005 rozdziału II załącznika IB rozporządzenia nr 3821/1985, urządzenie rejestrujące realizuje m.in. następujące funkcje: monitorowanie wkładania i wyjmowania kart, pomiar prędkości i odległości, pomiar czasu, monitorowanie czynności wykonywanych przez kierowcę, monitorowanie stanu prowadzenia pojazdu.
W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego ustalenia stanu faktycznego, dotyczące okoliczności nierejestrowania przez kierowcę skontrolowanego w niniejszej sprawie pojazdu swojej aktywności w okresie od godz. 05:14 – 18 czerwca 2017 r. do godz. 11:13 – 19 czerwca 2017 r., co potwierdza analiza danych zawartych na karcie kierowcy, jak i sam kierowca – W.P., który przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że wyjmował kartę kierowcy z urządzenia rejestrującego jadąc pomiędzy "(...)", a "(...)"oraz po rozładunku, od "(...)"do miejsca kontroli. Nie budzi też wobec tego wątpliwości, stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Skarżący nie kwestionuje powyższych ustaleń faktycznych, podnosi natomiast w skardze, podobnie jak w postępowaniu administracyjnym, że w niniejszej sprawie doszło do podwójnego ukarania za ten sam stan faktyczny, wynikających z tego samego naruszenia przepisów, powołując się przy tym na treść art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z tym przepisem: "Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz podejmą wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o przyjętych środkach oraz przepisach dotyczących kar w terminie określonym w art. 29 akapit drugi. Komisja informuje o nich Państwa Członkowskie".
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że ze sformułowania: "Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania" wynika, że jeżeli za dane naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, została wymierzona kara na dany podmiot ponoszący odpowiedzialność za to naruszenie, nie może być wymierzona kara na inny podmiot, który również ponosi odpowiedzialność za to naruszenie. W ocenie Sądu z powyższego sformułowania wynika zakaz nakładania więcej niż jednej kary za to samo naruszenie na ten sam podmiot. W przeciwnym razie, w sytuacji w której kara pieniężna nałożona na dany podmiot ponoszący odpowiedzialność za to naruszenie, wykluczałaby możliwość nałożenia innej kary na inny podmiot, który również ponosi odpowiedzialność za to naruszenie, omawiany przepis zawierałby wewnętrzną sprzeczność. Wymierzenie kary za dane naruszenie tylko na jeden podmiot, w sytuacji, gdy odpowiedzialność za nie ponosi również inny podmiot, nie spełniałoby funkcji wskazanych w zdaniu drugim omawianego przepisu: "Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące". Niewymierzenie kary za dokonanie naruszenia, na podmiot, który ponosi za nie odpowiedzialność zaprzeczałoby tej zasadzie.
Sąd stwierdza zatem, że GITD słusznie uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do nałożenia kary pieniężnej dwukrotnie za to samo naruszenie, ponieważ mandat oraz karę pieniężną nałożono na dwa różne podmioty. W przedmiotowej sprawie kierowca został ukarany karą grzywny nałożoną w drodze mandatu oraz Skarżący administracyjną karą pieniężną nałożoną w drodze decyzji administracyjnej. Oba podmioty ponoszą odrębną odpowiedzialność za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Kierujący pojazdem ponosi tę odpowiedzialność na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz ponosi tę odpowiedzialność na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za wykonywanie przewozu drogowego przez zatrudnionych przez siebie kierowców, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną na Skarżącego za stwierdzone naruszenie, a GITD prawidłowo utrzymał w mocy decyzją I instancji. Organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w tym art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że przepis ten budzi wątpliwości interpretacyjne, co do możliwości wymierzenia kary na wszystkie podmioty, które ponoszą odpowiedzialność za wykonywanie danego przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Nie można uznać za wątpliwości interpretacyjne odmiennego stanowiska Skarżącego w niniejszej sprawie. Dlatego też nie miał zastosowania w niniejszej sprawie art. 7a § 1 K.p.a., zgodnie z którym: "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ".
Omawiany przepis – art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, analizowany całościowo prowadzi do, nie budzących wątpliwości wniosków, iż skoro kara ma być skuteczna, proporcjonalna, odstraszająca oraz niedyskryminująca, powinna być nałożona na każdy podmiot, który ponosi odpowiedzialność za dane naruszenie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło