VI SA/Wa 2481/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-02
Skład orzekający: Andrzej Nogal, Dorota Pawłowska, Maciej Borychowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rzecznik Finansowy był zobowiązany do zastosowania przepisów ustawy COVID-19 dotyczących przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację, mimo że uchybienie terminu nastąpiło przed wejściem w życie tych przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przywrócenia terminu nie mają zastosowania w sytuacji, gdy uchybienie terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację nastąpiło przed wejściem w życie tych przepisów oraz przed ogłoszeniem stanu epidemii. Kara pieniężna została nałożona za naruszenie art. 6 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji, które miało miejsce w 2019 roku, a przepisy ustawy COVID-19 weszły w życie w grudniu 2020 roku. Sąd podzielił stanowisko organu, że Rzecznik nie był zobowiązany do zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.Stan faktyczny
Spółka S. [...] S.A. została ukarana karą pieniężną w wysokości 3.000 zł przez Rzecznika Finansowego za naruszenie obowiązku terminowego udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta. Odpowiedź została udzielona z 28-dniowym opóźnieniem, tj. 28 października 2019 r., podczas gdy termin upływał 28 września 2019 r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że organ powinien zastosować przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przywrócenia terminu. Rzecznik Finansowy utrzymał w mocy swoją decyzję. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie ustawy COVID-19.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Rzecznika Finansowego z dnia 16 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r., nr [...], Rzecznik Finansowy (dalej: "Organ", "Rzecznik"), na podstawie art. 32 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1809 z późn. zm., dalej: "ustawa"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2023 r., nr [...], którą nałożył na S. [...]S.A. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 3.000 zł w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 6 ustawy oraz umorzył postępowanie administracyjne w części, tj. w zakresie podejrzenia przez Spółkę art. 31 ustawy (dalej: "zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja zapadła w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] marca 2024 r., wydaną w postępowaniu o sygn. akt [...], Organ nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 3 000 zł, w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 6 ustawy. Decyzja ta została wydana na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego obejmującego dokumenty dołączone do akt sprawy, które pozwoliły Rzecznikowi na ustalenie, że Strona w odpowiedzi na reklamację klienta ustosunkowała się z opóźnieniem wynoszącym 28 dni tj. w dniu 28 października 2019 r. Przewidziany art. 6 ustawy 30-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na reklamację klienta z dnia 20 sierpnia 2019 r. (data wpływu reklamacji do podmiotu 29 sierpnia 2019 r.) upłynął w dniu 28 września 2019 r.
Z decyzją nie zgodziła się Strona, która złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Rzecznika w zakresie jej pkt 1. Strona w przedmiotowym piśmie stała na stanowisku, że Organ naruszył art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: "ustawa COVID"), w zw. z art. 6 i art. 32 ust. 1 ustawy oraz art. 7, art. 8 § 1 art. 9 k.p.a. - polegające na błędnym niewyznaczeniu Spółce, przed nałożeniem kary przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację z dnia z dnia 29 sierpnia 2019 r., w sytuacji gdy przywrócenie wskazanego terminu spowodowałoby, że Spółce nie można byłoby zarzucić naruszenia art. 6 ustawy i w konsekwencji nie byłoby podstaw do nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Rzecznik utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2024 r. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie w szczególności w postępowaniu interwencyjnym o sygn. [...] wynika, iż ustosunkowanie się do reklamacji klienta z dnia [...] sierpnia 2019 r. nastąpiło z opóźnieniem wynoszącym 28 dni (odpowiedź została udzielona w dniu 28 października 2019 r.), co było sprzecznie z dyspozycją art. 6 ustawy. Przewidziany art. 6 ustawy 30 - dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na reklamację klienta z dnia 20 sierpnia 2019 r. (data wpływu reklamacji do Spółki 29 sierpnia 2019 r.) upłynął w dniu 28 września 2019 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 6 ustawy, odpowiedzi na reklamację klienta, należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Do zachowania terminu wystarczy wysianie odpowiedzi przed jego upływem. Rzecznik podkreślił, że powyższy przepis reguluje termin rozpatrzenia reklamacji. Organ wskazał ponadto, że regulacje przewidziane w ustawie nie przewidują bezskuteczności odpowiedzi na reklamację w razie złożenia jej przez podmiot rynku finansowego z uchybieniem terminu wskazanego w art. 6 ustawy. W tym zakresie uchybienie powyższemu obowiązkowi sprawia, że podmiot rynku finansowego pozostaje w opóźnieniu w stosunku do klienta i dopiero stwierdzenie tego uchybienia przez klienta daje możliwość Rzecznikowi przeprowadzenia postępowania interwencyjnego, czy też w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Organ dodatkowo wskazał, że również pojęcie reklamacji nie jest instytucją ani pojęciem definiowanym przez przepisy prawa administracyjnego. Definicja pojęcia reklamacji, do której odnosi się termin wskazany w art. 6 ustawy, zawiera art. 2 pkt. 2 ustawy, zgodnie z którym za reklamację należy rozumieć wystąpienie skierowane do podmiotu rynku finansowego przez jego klienta, w którym klient zgłasza zastrzeżenia dotyczące usług świadczonych przez podmiot rynku finansowego. W ocenie Organu, art. 6 ustawy reguluje obowiązek podmiotu rynku finansowego wobec jego klienta w zakresie udzielenia odpowiedzi na reklamację w określonym terminie, zatem dotyczy relacji pomiędzy klientem, a podmiotem rynku finansowego co do którego działalności klient wnosi zastrzeżenia w ramach postępowania reklamacyjnego wszczętego na skutek reklamacji zgłoszonej przez klienta, stąd też nie reguluje obowiązku podmiotu rynku finansowego wobec Rzecznika. Dopiero stwierdzenie uchybienia przez klienta terminu przewidzianego w art. 6 podczas przeprowadzonej procedury reklamacyjnej inicjuje podjęcie przez Rzecznika postępowania interwencyjnego w jego sprawie na podstawie skierowanego wniosku. Wobec tego do momentu, w którym takie uchybienie nie zostanie stwierdzone przez klienta i nie powiadomi on o nim Rzecznika, Organ nie ma świadomości, że doszło do naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 6 ustawy.
Wskazując na powyższe Organ nie podzielił stanowiska Spółki w zakresie obowiązku zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy COVID. Zdaniem Rzecznika nie doszło również do naruszenia, wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów k.p.a.
Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodziła się Spółka wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rzecznika z dnia 16 maja 2024 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), polegające na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu Decyzji utrzymującej w mocy decyzję l-instancyjną Rzecznika Finansowego z dnia [...] marca 2024, w sytuacji gdy decyzja l-instancyjna Rzecznika Finansowego w zakresie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł, wydana została z naruszeniem art. 15zzzzzn ze zn. 2 ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy COVID, polegającym na niewyznaczeniu Skarżącej - przed nałożeniem kary przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy - 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowodowałoby, że Skarżącej nie można byłoby przypisać naruszenia art. 6 ustawy i w konsekwencji nie byłoby podstaw do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy, które to naruszenie uzasadniało uchylenie stosownie do dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. zaskarżonej decyzji l-instancyjnej w zaskarżonym zakresie i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości,
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu Decyzji utrzymującej w mocy decyzję l-instancyjną, w sytuacji gdy decyzja l-instancyjna w zaskarżonym zakresie wydana została z naruszeniem art. 189d k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż naruszenie nie ma charakteru znikomego i utrzymanie w mocy kary nałożonej decyzją l-instancyjną, w sytuacji, gdyby Rzecznik Finansowy prawidłowo zastosował dyrektywy kary określone w art. 189d k.p.a. powinien był dojść do wniosku, że naruszenie terminu miało charakter znikomy i powinien był zaniechać ukarania Skarżącej karą pieniężną;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy COVID w zw. z art. 6 i art. 32 ust. 1 ustawy oraz art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niewyznaczenie Skarżącej - przed nałożeniem kary przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym - 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację pełnomocnika klienta z dnia z dnia 29 sierpnia 2019 r., w sytuacji gdy przywrócenie wskazanego terminu spowodowałoby, że Spółce nie można byłoby zarzucić naruszenia art. 6 ustawy COVID i w konsekwencji nie byłoby podstaw do nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej.
Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I-instancyjnej w zakresie w jakim decyzja l-instancyjna nakłada na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Wniosła również o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi rozwinęła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2024 r. pełnomocnik Skarżącej poparł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Rzecznika z dnia 21 marca 2024 r., nie naruszają prawa.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 31 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, na podmiot rynku finansowego, który narusza obowiązki nałożone w art. 4, art. 6-10, art. 30 i art. 31, Rzecznik może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł (ust. 1 ). Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się stopień naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowe podmiotu, który dokonał naruszenia.
W niniejszej sprawie kara na Spółkę została nałożona w związku z naruszeniem dyspozycji art. 6 ustawy, który definiuje termin udzielenia odpowiedzi na reklamację. I tak, odpowiedzi, o której mowa w art. 5 ust. 1, należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie odpowiedzi przed jego upływem. Natomiast art. 7 ustawy daje podmiotom rynku finansowego możliwość przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi na reklamację. I tak w szczególnie skomplikowanych przypadkach, uniemożliwiających rozpatrzenie reklamacji i udzielenie odpowiedzi w terminie, o którym mowa w art. 6, podmiot rynku finansowego w informacji przekazywanej klientowi, który wystąpił z reklamacją:
1) wyjaśnia przyczynę opóźnienia,
2) wskazuje okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy,
3) określa przewidywany termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, do zadań Rzecznika należy podejmowanie działań w zakresie ochrony klientów podmiotów rynku finansowego, których interesy reprezentuje. Podjęcie czynności przez Rzecznika następuje z urzędu lub na wniosek klienta podmiotu rynku finansowego (art. 24 ustawy), tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, przy czym jak wynika z art. 25 ustawy, Rzecznik lub upoważniony przez niego pracownik Biura Rzecznika może występować do podmiotów rynku finansowego oraz innych podmiotów, których działalność wiąże się z rozpatrywaną sprawą, o udzielenie informacji lub wyjaśnień, udostępnienie akt oraz dokumentów.
Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że pismem z 5 lutego 2020 r. klientka zwróciła się do Rzecznika z prośbą o podjęcie interwencji ze Spółką w związku z nieuwzględnieniem roszczeń w trybie reklamacyjnym, dotyczącego urazu jakiego doznała w dniu 17 października 2018 r. Do wniosku dołączyła korespondencję prowadzoną ze Skarżącą, w tym zgłoszoną do tego podmiotu reklamację oraz udzieloną na nią odpowiedzią.
Rzecznik pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Rzecznik poinformował klientkę, iż pismami z dnia 20 i 22 maja 2020 r. Spółka udzieliła odpowiedzi na wezwanie Organu. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Rzecznik uznał, że Spółka naruszyła art. 6 ustawy.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela ustalenia Rzecznika w przedmiotowej sprawie oraz podjęte decyzje. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy COVID, który wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. na mocy ustawy z dnia z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2255, dalej: "ustawa nowelizująca"), w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z ust. 2, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie zaś do ust. 3, w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Sąd ma świadomość, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jest prezentowany pogląd szerokiego stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID do regulacji zawartych w prawie administracyjnym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1507/23, że "(...) w związku z powyższym kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną przyjąć należy, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. Poza sporem winno pozostawać, że intencją ustawodawcy było bowiem objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem (a także przedsiębiorcą) a organami państwa, aby obywatel (czy też przedsiębiorca) nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków.". Podobne stanowisko dotyczące konieczności zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID zostało zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 821/22, a także w wyroku z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 645/23.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, pomimo akceptacji stanowiska dotyczącego potrzeby stosowania przez organy art. 15zzzzzn2 ustawy COVID stwierdza, że w niniejszej sprawie nie znajduje on zastosowania. Taki wniosek Sąd wywodzi z brzmienia ust. 1 tego artykułu, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów (...) organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Tym samym, nie powinna budzić wątpliwości, że aby zastosować ten przepis uchybienie strony winno nastąpić w stanie epidemii. Wspomniany wyżej przepis ustawy COVID wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. na mocy ustawy nowelizujące. Wyjaśnić również należy, że stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Zatem uchybienie, które podpada pod dyspozycję przedmiotowego przepisu winno mieć miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.
W przedmiotowej sprawie natomiast nałożona kara pieniężna na Spółkę dotyczyła uchybienia (opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na reklamację), które zostało stwierdzone w październiku 2019 r. i dotyczyło reklamacji klientki z dnia 20 sierpnia 2019 r. (wpływ do Skarżącej w dniu 29 sierpnia 2019 r.). Uwzględniając zatem normę z art. 6 ustawy, przewidziany 30-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na reklamację klientki upłynął w dniu 28 września 2019 r. Natomiast Strona na reklamację ustosunkował się w dniu 28 października 2019 r., tj. z opóźnieniem wynoszącym 28 dni. Jednocześnie, co stanowi spór niniejszej sprawy, stwierdzenie naruszenia ustawowego terminu nastąpiło przed ogłoszeniem na terenie polski stanu epidemii COVID-19, tj. przed dniem 20 marca 2020 r.
Sąd wskazuje zatem, że skoro termin z art. 6 ustawy wyekspirował w 2019 r., to Rzecznik nie był obligowany, przed wydaniem decyzji, do zastosowania dyspozycji art. 15zzzzzn2 ust. 2 w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy COVID.
Sąd w tym zakresie podziela stanowisko Organu, iż przedmiotem decyzji w obu instancjach było wymierzenie kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 6 ustawy – uchybienia ustawowego terminu udzielenia odpowiedzi na reklamację klientki. Przedmiotem postępowania przed Rzecznikiem, pomimo wymienienia w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie była art. 31 ustawy i ewentualne uchybienia Spółki w terminowym przekazywaniu Rzecznikowi wyjaśnień. Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone. W związku z powyższym nie zasługują na uwzględnienie argumenty Spółki, że Rzecznik przed wydaniem decyzji, w tym zaskarżonej, winien zawiadomić Skarżącą o uchybieniu terminu i wyznaczyć termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Postępowanie w niniejszej sprawie było wynikiem realizacji ustawowych kompetencji Rzecznika (art. 17 ustawy) i dotyczyło uchybienia z art. 6 ustawy, które to uchybienie bezspornie zaistniało w dniu 29 września 2019 r., tj. pierwszego dnia po bezskutecznym upływie 30 dniu na udzielenie odpowiedzi na reklamację.
Sąd w niniejszym składzie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że art. 7 ustawy pozostaje w bezpośrednim związku treściowym z poprzedzającym go art. 6 ww. ustawy (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1860/22; 31 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2798/22). Wobec tego należy uznać, że w każdej ze spraw, w której podmiot rynku finansowego nie udzielił odpowiedzi na reklamację w terminie określonym w art. 6 ustawy, powinien zgodnie z art. 7 ww. ustawy poinformować klienta o przyczynie opóźnienia, wskazać okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz termin rozpoznania reklamacji, a tym samym przedłużyć termin na udzielenie odpowiedzi na reklamacje wniesioną przez klienta. Klient ma bowiem uprawnienie do uzyskania informacji o terminie i sposobie rozpoznania reklamacji oraz przyczynie opóźnienia w jej rozpoznaniu. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że art. 7 ustawy pozostaje w bezpośrednim związku treściowym z art. 6 tej ustawy. Tym samym należało uznać, że skoro Spółka nie wyjaśniła klientowi przyczyn opóźnienia oraz nie wskazała okoliczności, które musiały być ustalone dla rozpatrzenia sprawy i nie określiła przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji, a także udzielenia odpowiedzi, naruszyła obowiązki wynikające z treści art. 7 ustawy. Sąd wskazuje, że przestrzeganie terminów wskazanych w art. 6 oraz art. 7 ustawy jest obowiązkiem podmiotów rynku finansowego, ponieważ realizuje podstawowe cele wskazane w tej ustawie – poprzez jednoznaczne ustawowe wskazanie trybu i terminów rozpatrywania przez podmioty rynku finansowego reklamacji klientów, w ramach procedur skargowych. Innymi słowy, skoro Spółka mając narzędzie prawne pod postacią art. 7 ustawy, mając świadomość, że nie udzieli odpowiedzi w terminie, to mogła skorzystać z instytucji przedłużenia terminu, czego nie uczyniła. Zatem nie sposób zgodzić się z argumentacją Skarżącej, że Organ przed wydaniem decyzji powinien zastosować normę z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID. Przede wszystkim należy podkreślić, że taki obowiązek Organ powinien brać pod uwagę, gdyby uchybienie udzielenia odpowiedzi na reklamację nastąpiło w okresie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Natomiast w sprawie niniejszej jest bezsporne, że uchybienie terminu z art. 6 ustawy nastąpiło przed wprowadzenie wspomnianego stanu epidemii. Sąd zgadza się w tym zakresie ze stanowiskiem Rzecznika, że postępowanie w niniejszej sprawie i nałożona kara jest reakcją na zdarzenie, które miało miejsce wcześniej i zanim został wprowadzony stan epidemii COVID-19.
Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Spółki naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID, jak też zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy COVID w zw. z art. 6 i art. 32 ust. 1 ustawy oraz art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 189d k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż naruszenie nie ma znikomego charakteru. Sąd nie podziela stanowiska Spółki o znikomej wadze naruszonego przez Spółkę prawa z uwagi na zaprzestanie naruszania prawa i brak negatywnych konsekwencji dla klienta. Biorąc pod uwagę, że sposób postępowania Spółki polegający na braku terminowego udzielenia odpowiedzi na reklamację, wywołał negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych klienta, to waga naruszenia nie może być traktowana jako znikoma. Skoro zasadniczym celem regulacji zawartej w art. 6 ustawy jest terminowe udzielanie odpowiedzi na reklamację, to brak takiej odpowiedzi nie może być kwalifikowany jako znikomy. Ratio legis tego przepisu sprowadza się właśnie do gwarancji, że klient podmiotu rynku finansowego otrzyma odpowiedź w terminie. Ustawodawca przewidział również, że w niektórych przypadkach termin 30 dni na udzielenie odpowiedzi może być za krótki, stąd regulacja, jak w art. 7 ustawy. Z tych względów nie zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 6 w zw. z art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym i art. 189f § 1 k.p.a.
Sąd wskazuje, że przesłanki wymiaru kary zostały określone w przepisie szczególnym, jakim jest art. 32 ust. 2 ustawy (zob. art. 189a § 2 pkt 1 kpa). Z akt sprawy wynika, że Organ ustalając wysokość nałożonej na Stronę kary pieniężnej dokonywał jej analizy przez pryzmat art. 32 ust. 2 ustawy, stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 189d k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło