VI SA/Wa 2482/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-18
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz emulsji bitumicznej pojazdem specjalnym – skrapiarką – wymaga uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, czy też emulsja ta stanowi część składową pojazdu zwalniającą z opłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że emulsja bitumiczna, choć związana z funkcją pojazdu specjalnego – skrapiarki, nie stanowi jego części składowej. W związku z tym przewóz tej emulsji wymaga uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a brak takiej opłaty skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Dnia maja 2010 r. na drodze krajowej skontrolowano pojazd specjalny – skrapiarkę należącą do P. S.A., przewożącą emulsję bitumiczną. Kierowca nie okazał karty opłaty za przejazd, tłumacząc się brakiem dokumentu od pracodawcy. Organ nałożył na spółkę karę pieniężną za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę P. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia września 2010 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako WITD) z [...] czerwca 2010 r., nadkładającą na P. SA z siedzibą w T. (dalej jako skarżąca) karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.
Decyzje zostały wydane w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] maja 2010 r. w miejscowości B., na drodze krajowej nr [...] skontrolowano pojazd ciężarowy – skrapiarkę, o dmc powyżej 12 ton (zarejestrowany jako pojazd specjalny – vide dowód rejestracyjny), marki M., o nr rejestracyjnym [...] należący do skarżącej. Z kontroli sporządzono protokół, podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez zastrzeżeń, z którego wynikało, że:
1. wykonywany przewóz drogowy był przewozem na potrzeby własne emulsji bitumicznej, w ilości 5.000 kg, z T. na budowę drogi w miejscowości U.;
2. kierowca do kontroli okazał kontrolującym m.in. raport dzienny oraz nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż jak wyjaśnił nie otrzymał takiego dokumentu od skarżącej - pracodawcy.
Wobec powyższego WITD wszczął wobec skarżącej postępowanie administracyjne, po przeprowadzeniu którego nałożył na nią karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawą działania WITD były: art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej jako r.d. oraz do art. 4 pkt 4, art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej jako u.t.d.; a także do art. 4 lit. a Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że przewożona pojazdem emulsja bitumiczna, nie stanowiła jego integralnej części, zatem skarżąca winna była za przejazd z tym ładunkiem uiścić wymaganą opłatę. Wobec tego, że nie zadośćuczyniła temu obowiązkowi, to tym samym naruszyła obowiązek wynikający z art. 42 ust. 1 u.t.d., a to skutkowało koniecznością nałożenia na nią przedmiotowej kary pieniężnej.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 7; art. 76; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i art. 4 pkt 4 u.t.d. oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 42 u.t.d. Jej zdaniem stan sprawy został wyjaśniony błędnie, gdyż w przypadku skontrolowanego pojazdu – skrapiarki, nie można było przyjąć za właściwe uznanie przez organ, że emulsja bitumiczna nie była częścią składową tego pojazdu specjalnego. Wskazała, że pojazd będący skrapiarką, jest zbudowany ze zbiornika na emulsję bitumiczną z rurami do skrapiania nawierzchni lub podbudowy drogi. Emulsja ta jest ściśle związana ze skrapiarką – z funkcją takiego pojazdu. Nadto wnosząca odwołanie podała, że zgodnie z interpretacją Ministerstwa Infrastruktury Departamentu Transportu Samochodowego z 11 czerwca 2002 r. znak TD-8/M/024-163-1/247/2002, na przedsiębiorcach posiadających pojazdy specjalne nie ciąży obowiązek uiszczania opłat za przejazd takimi pojazdami po drogach krajowych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez WITD w zgodzie z postanowieniami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o transporcie drogowym. Stan faktyczny został wyjaśniony i nie pozostawiał wątpliwości, iż skarżąca w chwili kontroli wykonywała przewóz drogowy rzeczy – emulsji bitumicznej, po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty za ten przejazd. Podał, że przewóz ten był przewozem na potrzeby własne emulsji bitumicznej, która po podgrzaniu i wymieszaniu miała zostać użyta do skropienia pod masę na terenie budowy (vide raport dzienny okazany do kontroli przez kierowcę). Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej, że emulsja bitumiczna była częścią składową pojazdu specjalnego – skrapiarki. Uznał, że pojazd ten nie podlegał wyłączeniom przytoczonym w art. 42 i 42a u.t.d., zatem skarżąca była obowiązana uiścić za przejazd tym pojazdem po drodze krajowej wymaganą opłatę. Odnosząc się do przywołanej w odwołaniu interpretacji Ministerstwa Infrastruktury, GITD wskazał, że nie mogła ona stanowić podstawy do zmiany rozstrzygnięcia WITD bowiem po pierwsze dotyczyła ona rozumienia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 150, poz. 1684) w zw. z obowiązująca w 2002 r. treścią art. 42 u.t.d., a po drugie interpretacja ta, jako interpretacja organu administracji publicznej nie była wiążącą wykładnią, a tylko wskazówką.
W skardze na powyższą decyzję GITD skarżąca, wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenie: art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 4 pkt 4; art. 42 ust. 1; art. 87 ust. 1 i ust. 3; art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.t.d., a także § 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 86, poz. 721), dalej jako rozporządzenie z 5 marca 2009 r. W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu i raz jeszcze podkreśliła, że stan sprawy nie został wyjaśniony w sposób należyty i wyczerpujący, gdyż organy obu instancji błędnie przyjęły, że emulsja bitumiczna nie była częścią składową skontrolowanego pojazdu – skrapiarki. Wskazała, że substancja ta – emulsja bitumiczna, jest ściśle związana z funkcją tego pojazdu specjalnego. Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu raportu dziennego (tego okazanego w chwili kontroli przez kierowcę), ale uzupełnionego już po przeprowadzeniu kontroli w związku z wykonaniem przez skrapiarkę swojej funkcji na budowie.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, prezentując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej przez Sąd na 18 lutego 2011 r., podając jako powód swojego żądania fakt przebywania jej pełnomocnika na zwolnieniu lekarskim, obejmującym okres od [...] do 21 lutego 2011 r.
Sąd na rozprawie 18 lutego 2011 r. postanowił oddalić wniosek dowodowy skarżącej zawarty w skardze oraz wniosek o odroczenie rozprawy (vide protokół z rozprawy z 18 lutego 2011 r.), uznając go za niezasadny z uwagi na możliwość skorzystania przez pełnomocnika z instytucji substytucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając przedmiotową skargę według tych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, uzasadniającego uwzględnienie skargi, zatem skarga podlega oddaleniu.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 oraz przepisy rozporządzenia z 5 czerwca 2009 r. – tj. § 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4. Sąd obowiązany jest zatem rozważyć, czy te przepisy miały zastosowanie do przedmiotowego przewozu i czy organy właściwie, zgodnie z prawem wydały swoje rozstrzygnięcia w ich oparciu.
Przepis art. 42 ust. 1 u.t.d. nakłada na przedsiębiorców, a zatem także na skarżącą obowiązek uiszczania opłat za przejazd pojazdem samochodowym po drogach krajowych. Dowód takiej opłaty w myśl art. 87 ust. 1 u.t.d. kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego do kontroli. Brak uiszczenia takiej opłaty jest sankcjonowany w art. 92 u.t.d. poprzez zobligowanie właściwego organu do nałożenia kary pieniężnej.
W sprawie podstawową kwestią jest wyjaśnienie, czy skontrolowany pojazd – skrapiarka, zgodnie z art. 2 pkt 36 r.d. posiada status pojazdu specjalnego, mogącego poruszać się po drogach krajowych bez konieczności uiszczenia opłaty za przejazd po tych drogach.
Według art. 2 pkt 36 r.d. pojazd specjalny oznacza pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Według skarżącej, idzie tu o przewóz samodzielny, nie związany z funkcją pojazdu – zarówno osób, jak i ładunku - rzeczy, zaś według organów przewozy takie dotyczą – zgodnie z definicją przyjętą w art. 2 pkt 36 r.d. – zarówno osób, jak i rzeczy związanych z funkcją pojazdu. W tym przypadku chodzi o przewóz rzeczy - emulsji bitumicznej, pojazdem samochodowym skrapiarką, która to emulsja związana jest z wykonywaniem funkcji tego pojazdu. W ocenie Sądu bliższe przytoczonej wyżej definicji pojazdu specjalnego jest rozumienie organów. Emulsja bitumiczna niewątpliwie jest rzeczą związaną z wykonywaniem funkcji, dla jakiej stworzona została skrapiarka, jednakże nie można przyjąć, że jest ona częścią składową tego pojazdu. A skoro tak to przewożenie skrapiarką emulsji bitumicznej należy uznać za przewóz rzeczy pojazdem specjalnym, za który winna zostać uiszczona wymagana opłata. Sąd stwierdza także, że przedmiotowy przewóz nie podlegał wyłączeniom wskazanym w art. 3 u.t.d, a także w art. 42 i art. 42a u.t.d.
W ocenie Sądu z powyższego wynika, iż skarżąca podlegała obowiązkowi ustanowionemu w art. 42 ust. 1 u.t.d. Okoliczność, iż kontrolowany przewóz był wykonywany pojazdem specjalnym niczego w powyższej ocenie nie zmieniał. Z punktu widzenia art. 42 ust. 1 u.t.d. nie jest istotne, że przewożona emulsja bitumiczna jest związana z pracą pojazdu specjalnego. Istotnym jest to, że emulsja ta nie jest częścią składową skrapiarki.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać, że nie są one zasadne. Organ w sposób zgodny z rygorami procedury administracyjnej zgromadził materiał dowodowy, dokonując następnie jego oceny i ustaleń faktycznych, bez naruszenia granic swobodnej oceny dowodów, a następnie subsumcji wskazanych w decyzji przepisów prawa materialnego do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Skoro skarżąca podlegała obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a dowodu jej uiszczenia bezspornie w czasie kontroli nie okazała, to organy zasadnie uznały, iż doszło do naruszenia wskazanych przepisów, co w świetle art. 92 ust. 1, ust. 4 i lp. 4.1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym musiało skutkować karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Takie też stanowisko zostało przedstawione przez GITD w zaskarżonej decyzji, a sposób wskazania motywów rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło