VI SA/Wa 2485/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia biegu przedawnienia do złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wynalazek oddala skargę. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – skarżąca w niniejszej sprawie spółka (dalej także jako zgłaszający), pismem z [...] listopada 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, UP RP) z [...] września 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu z [...] listopada 2015 r. odmawiające zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej do złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wynalazek pt.: "Zbrojenie belki stropowej" nr [...]. Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. UP RP decyzją z [...] lutego 2015 r. odmówił spółce udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Zbrojenie belki stropowej". Spółka w dniu [...] września 2015 r. złożyła wniosek o stwierdzenie zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku o udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy z powodu nadzwyczajnych okoliczności. W uzasadnieniu wniosku wskazała na kradzież teczki należącej do głównego twórcy, w której znajdowały się między innymi dokumenty wynalazku. Utrata tych dokumentów spowodowała, zdaniem spółki, że nie złożyła w terminie wniosku o udzielenie prawa ochronnego na dwa wzory użytkowe. Jak podała, niezwłocznie po uświadomieniu, że minął termin na dokonanie konwersji zgłoszenia, zleciła pełnomocnikowi przygotowanie wniosku o stwierdzenie zawieszenia biegu przedawnienia do złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy. Do wniosku załączyła między innymi potwierdzenie uiszczenia opłaty za wniosek dotyczący uchybienia terminu oraz wniosek o udzielenie prawa ochronnego na wynalazek. UP RP postanowieniem z [...] listopada 2015 r., działając w oparciu o przepis art. 243 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej "p.w.p.") odmówił zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej do złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na ww. wynalazek, stwierdzając, że brak jest podstaw do jego pozytywnego rozpatrzenia. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.) dotyczące przywracania terminów, a nie art. 243 ust. 6 p.w.p., dotyczący wyłącznie terminów, które nie podlegają przywróceniu. Wówczas, jak podał organ, w przypadku uchybienia terminu z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Tymczasem termin na złożenie wniosku o przejście na wzór użytkowy jest terminem przywracalnym, nie jest wyznaczany przez organ i wynika z ustawy. Zgodnie z art. 38 p.w.p. w toku rozpatrywania zgłoszenia wynalazku lub w okresie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji o odmowie udzielenia patentu zgłaszający może złożyć wniosek o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy. UP RP wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 Kpa. w związku z art. 252 p.w.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu jest zatem, jak podał organ, uwarunkowane od łącznego wystąpienia czterech przesłanek, a mianowicie, wniesienia przez zgłaszającego prośby o przywrócenie terminu, dochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia powyższego wniosku, dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był termin - złożenie wniosku o udzielenie prawa ochronnego na zgłoszony wynalazek oraz uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Organ administracji publicznej przywraca termin, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie ww. przesłanki. Jak podał organ, o upływie terminu do złożenia wniosku o udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony wcześniej wynalazek, spółka dowiedziała się 20 sierpnia 2015 r., o czym świadczy data uiszczenia opłaty od wniosku o uwzględnienie uchybienia terminu z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Należy zatem uznać, na co zwrócił uwagę organ, że w tym momencie ustała przyczyna uchybienia terminu (brak wiedzy o upływie terminu) i rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na złożenie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu. Organ podkreślił, że wniosek o stwierdzenie zawieszenia biegu terminu został złożony w dniu 1 września 2015 r., a więc już po siedmiodniowym terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa., który upłynął 27 sierpnia 2015 r. Spółka pismem z [...] kwietnia 2016 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdziła, że obiektywnie nie zawiniła przy niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o tzw. konwersję. Jej zdaniem, zaistniała sytuacja jest następstwem okoliczności wywołanych albo przez czynniki zewnętrzne, albo przez dotychczasowego rzecznika patentowego. Spółka uznała, że skoro działając przez rzecznika patentowego podjęła czynność sprowadzającą się do twierdzenia o działaniu w terminie, to obiektywnie nie mogła złożyć wniosku, którego istota jest z tym stanowiskiem sprzeczna. Zdaniem spółki, złożenie w dniu 27 sierpnia 2015 r. wniosku o przywrócenie terminu z jednoczesnym wnioskiem o stwierdzenie zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku o tzw. konwersję, sprowadzałoby się do twierdzenia zgłaszającego, że dokonuje czynności w terminie i po terminie. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] września 2016 r. UP RP utrzymał swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w mocy. Podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację i dodał, że termin 20 sierpnia 2015 r. winien być uznany za moment ustąpienia przyczyny uchybienia terminu na złożenie wniosku o stwierdzenie zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku o konwersję, gdyż w tej dacie zapadła zarówno decyzja spółki o konwertowaniu wynalazku na wzory użytkowe, jak i w tym samym dniu spółka upoważniła pełnomocnika do sporządzenia dwóch konwertowanych wzorów użytkowych. Skoro więc, jak podał organ, zgłaszający w tej dacie mógł podjąć powyższe czynności, to mógł również z zachowaniem stosownego siedmiodniowego terminu złożyć wniosek o stwierdzenie zawieszenie biegu terminu do złożenia wniosku o konwersję. Nadto organ wyjaśnił, że w celu skutecznego złożenia wniosku na podstawie art. 38 p.w.p. wystarczy jedynie złożyć podanie – wniosek o konwersję z zachowaniem stosownego terminu. Natomiast pozostałe dokumenty, w tym między innymi dostosowany opis wzoru użytkowego, na który powołuje się spółka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, można uzupełnić w terminie późniejszym. Wobec powyższego UP RP nie podzielił poglądu spółki jakoby 26 sierpnia 2015 r., a więc dzień, w którym pełnomocnik przedłożył zgłaszającemu projekt konwertowanych wzorów użytkowych, a które zgłaszający zaakceptował, stanowił dzień, w którym ustały przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie zawieszenie biegu terminu do złożenia wniosku o konwersję. UP RP nadmienił, że błąd profesjonalnego pełnomocnika w zakresie stosowania prawa nie może stanowić podstawy do żądania przywrócenia terminu. W skardze na wskazane na wstępie postanowienie UP RP z [...] września 2016 r. skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia następujących przepisów, a mianowicie: 1. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa., poprzez brak podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie oraz uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej, w świetle tego, że organ: a) nie ustalił rzeczywistych intencji zgłaszającego, które były oczywiste w zaistniałym stanie sprawy, b) poprzestał na przyjęciu, że błędnie wskazana przez pełnomocnika zgłaszającego podstawa prawna, której zastosowanie prowadziłoby do pominięcia działań zmierzających do kontynuowania procedury zgłoszeniowej – jest wiążąca, nieodwracalna i zgodna z wolą zgłaszającego; 2. art. 38 w związku z art. 243 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wskutek braku jego zastosowania. Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wyjaśniła, że jej celem było przekształcenie zgłoszenia wynalazku w zgłoszenie wzoru użytkowego. Wskazała, że jak wynika z akt sprawy decyzja odmawiająca udzielenia patentu na wynalazek została doręczona jej w dniu 4 marca 2015 r. Termin na złożenie wniosku o konwersję zgłoszenia upływał po upływie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji odmawiającej udzielenia patentu, w tym przypadku w dniu 6 lipca 2015 r. Z tym, że termin ten podlegał przywróceniu na zasadach określonych w art. 243 p.w.p. i zgodnie z regułą wyrażoną w art. 243 ust. 2 pkt 2 – wniosek o przywrócenie terminu złożony przed upływem 6 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin do dokonania czynności, tj. złożony przed dniem 6 listopada 2015 r., powinien zostać przez UP RP uwzględniony. Skarżąca stanęła na stanowisku, że przed dniem 6 listopada 2015 r. podjęła działania, które zmierzały do przywrócenia terminu do skutecznego dokonania konwersji wynalazku w rozumieniu art. 243 ust. 2 pkt 2 p.w.p.. Skarżąca w kontekście postawionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazała, że organ nie uzasadnił, dlaczego dysponując pełną wiedzą dotyczącą czytelnych intencji zgłaszającego, nie wyjaśnił rzeczywistego jego stanowiska, poprzestając na bezkrytycznym i fatalnym w skutkach przyjęciu przepisu niefortunnie wskazanego przez pełnomocnika zgłaszającego, którego to bezkrytyczne zastosowanie nie mogło prowadzić do uwzględnienia rzeczywistego wniosku skarżącej spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że złożony w dniu 1 września 2015 r. wniosek dotyczył stwierdzenia zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy z powodu nadzwyczajnych okoliczności i tak sformułowanym wnioskiem organ był związany procedując w niniejszej sprawie. Wniosek ten nie mógł być zatem zmieniany w toku prowadzonego przez organ postępowania. Stosownie do art. 38 ust. 1 p.w.p., skarżącej spółce przysługiwało w toku rozpatrywania zgłoszenia wynalazku lub w okresie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji o odmowie udzielenia patentu, prawo złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy. Jak wynika z akt sprawy, decyzja odmawiająca udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Zbrojenie belki stropowej" nr [...], została skutecznie doręczona w dniu 4 marca 2015 r., wobec czego termin na złożenie wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy upływał w dniu 4 lipca 2015 r., jednakże z uwagi na to, że dzień ten przypadł w sobotę, ostatnim dniem terminu, o którym mowa w art. 38 ust. 1 p.w.p., był dzień 6 lipca 2015 r. Natomiast podanie o przekształcenie zgłoszenia (konwersję) zostało nadane w dniu 1 września 2015 r., a zatem po upływie wskazanego wyżej terminu. Podkreślenia wymaga, że termin dwumiesięczny na złożenie wniosku o konwersję ma charakter materialnoprawny (zob. tak K. Celińska-Grzegorczyk, Postępowanie..., s. 265; P. Kostański (w:) Komentarz, s. 253-254; A. Szajkowski (w:) Komentarz, s. 179; A. Tischner (w:) Komentarz, 2014, s. 649). Znajduje jednak do niego zastosowanie art. 243 ust. 6 p.w.p. Stosownie do art. 243 ust. 1 p.w.p. jeżeli w toku rozpatrywania sprawy uchybiono terminowi do dokonania czynności warunkującej, zgodnie z ustawą, bieg postępowania, UP RP może na wniosek strony, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przywrócić termin, o ile strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Zgodnie natomiast z treścią art. 243 ust. 6 do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. Mając na uwadze powyższą regulację prawną (art. 243 ust. 6 p.w.p.), wskazać należy, że aby można było ją zastosować postępowanie powinno być w toku. Tymczasem postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku zostało zakończone decyzją z [...] lutego 2015 r. o odmowie jego udzielenia, która uzyskała walor ostateczności z uwagi na brak odwołania się od niej w administracyjnym toku instancji. W związku z tym w chwili podjętego przez organ postanowienia z [...] listopada 2015 r. nie istniało już postępowanie obejmujące swoim zakresem możliwość złożenia wniosku o konwersję. Postępowanie, w którym skarżąca spółka przy dochowaniu określonych warunków mogłaby uzyskać zawieszenie biegu przedawnienia z powodu siły wyższej do złożenia powyższego wniosku. Jednocześnie zauważyć należy, że przepis art. 243 p.w.p. nie określa formy rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia uchybionego terminu i dlatego też zgodnie z treścią przepisu art. 252 p.w.p. należy w tym zakresie zastosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli art. 59 Kpa. UP RP zaskarżonym do Sądu postanowieniem, działając na podstawie art. 245 ust. 1 i ust. 3 p.w.p., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie dotyczące odmowy zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej do złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na wynalazek, wskazując na okoliczności uchybienia terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku o konwersję. Ustalił, że w niniejszej sprawie przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. nie ma zastosowania do terminów podlegających przywróceniu, a następnie stwierdził, że termin nie może być przywrócony we właściwym dla tego typu spraw trybie, tj. w oparciu o przepis art. 58 i art. 59 Kpa., ze względu na przekroczenie siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku. Tak przedstawiona argumentacja, co prawda mająca swoją podstawę w zgromadzonym w niniejszej sprawie materialne dowodowym, nie koreluje z podjętym rozstrzygnięciem, którego treść uzasadniona jest upływem terminu określonego przepisem art. 38 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej. W ocenie Sądu, dostrzeżony w powyższym zakresie mankament uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie postanowienia, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, nie może jednak rzutować na prawidłowość samego rozstrzygnięcia organu, który nie mógł postanowić inaczej, jak odmówić zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej do złożenia wniosku o konwersję, z uwagi na fakt, co słusznie podniósł organ w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, że art. 243 ust. 6 p.w.p. będący podstawą wniosku skarżącej spółki, stosuje się tylko do terminów, które nie podlegają przywróceniu z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Reasumując stwierdzić należy, że UP RP procedując w przedmiocie wniosku skarżącej spółki nie naruszył prawa i w konsekwencji zasadnie rozstrzygnął wydając zaskarżone postanowienie. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. ,