VI SA/Wa 2487/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201), Ip. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32, art. 33, art. 34 ust. 5a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE.L.2014.60.1), oraz art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz.Urz.UE.L.2020.249.1) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania S. S. (Skarżący) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2023 r. nr [...] o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w Ip. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14 (lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Powyższe naruszenie zostało stwierdzone w dniu 25 lipca 2023 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P., pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem kierował D. P., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na rzecz i w imieniu Skarżącego. Kierowca okazał wykresówkę z urządzenia rejestrującego z dnia kontroli. Na podstawie zapisu wykresówki stwierdzono niezgodny czas rejestracji czynności kierowcy za pomocą urządzenia rejestrującego z urzędowym czasem kraju rejestracji kontrolowanego pojazdu. Zatrzymanie pojazdu nastąpiło o godz. 12:50, a z okazanej wykresówki wynika, że zatrzymania dokonano o godz. 18:50, zatem czas rejestracji jest niezgodny o sześć godzin. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z [...] lipca 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z [...] września 2023 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podniósł, że nie ma możliwości kontrolowania kierowcy, który jest w trasie. W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów i okoliczności, mogących obalić ustalenia Organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Postępowanie przed Organem I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że jako właściciel firmy transportowej nie odpowiada i nie jest w stanie na odległość kontrolować, czy kierowca dobrze rejestruje czas pracy. Dlatego nałożona w tej sprawie kara pieniężna powinna zostać umorzona. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną decyzję na podstawie powołanego kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Organ wyjaśnił motywy wydanej decyzji, co znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przywołanych przepisach. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie stwierdzone w toku kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2023 r. Stosownie do treści art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie (...). Zgodnie z treścią art. 92a ust. 3 powołanej ustawy suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. W powołanych przepisach wyrażono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara za to naruszenie jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w powołanym przepisie, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 tej ustawy). Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów. Z kolei w myśl art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 tej ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z tej ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym zastosowanego w tej sprawie przez Organ rozporządzenia nr 165/2014. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Zgodnie zaś z treścią art. 33 ust. 1 powołanego rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. W myśl zaś art. 34 ust. 5 lit. a) rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężna w wysokości 2.000 zł sankcjonuje niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w Ip. 6.3.1 -6.3.10 i 6.3.14. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym oraz załącznika nr 3 do tej ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu, stan faktyczny ustalony przez Organy administracji w zakresie stwierdzonego podczas kontroli drogowej naruszenia określonego w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie budzi wątpliwości. Znajduje on potwierdzenie w protokole kontroli wraz z załącznikami i dokumentacji fotograficznej. Dowody te zostały w sposób prawidłowy ocenione. Skarżący wykonywał bowiem kontrolowany przewóz, w trakcie którego na podstawie zapisu wykresówki stwierdzono niezgodny czas rejestracji czynności kierowcy za pomocą urządzenia rejestrującego o sześć godzin. Ustalenia faktyczne poczynione w trakcie kontroli potwierdzają więc zaistnienie naruszenia określonego w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Kara pieniężna za te naruszenia została więc wymierzona Skarżącemu prawidłowo. Skarżący w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze nie podjął nawet próby podważenia tych ustaleń. Zarzucał natomiast, że nie miał wpływu na prawidłowe wypełnienie wykresówki przez kierującego kontrolowanym pojazdem. Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z kolei art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W świetle przytoczonych regulacji ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowców, którymi przedsiębiorca się posługuje przy wykonywaniu przewozu, spoczywa na przedsiębiorcy. Z materiału dowodowego nie wynika, by Skarżący przedłożył dowody mogące wskazywać, że na powstałe naruszenia nie miał wpływu, bądź nastąpiły one w skutek zdarzeń, czy okoliczności niemożliwych do przewidzenia. Stanowiące podstawę wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, mogą stanowić wyłącznie sytuacje powstałe w warunkach od niego niezależnych. Konieczne jest przy tym udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął on wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, co w rozpoznawanej sprawie – jak trafnie stwierdził Organ – nie miało miejsca. Należy przy tym podkreślić, że wyższy standard "staranności" wymagany od przedsiębiorcy - podmiotu wykonującego przejazd powoduje, że odpowiada on nie tylko za własne działania, ale także za działania kierujących pojazdami, których zatrudnia. Stanowisko to jest konsekwentnie wyrażane w orzecznictwie (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1019/21, 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17 i 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 361/19). W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał, aby zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy w swoim przedsiębiorstwie, dlatego Organy administracji prawidłowo odmówiły zastosowania art. 92b i art. 92c stawy o transporcie drogowym i wymierzyły Skarżącemu karę pieniężną za naruszenie stwierdzone w toku kontroli. Organ nie naruszył również innych przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgromadził bowiem w sprawie dowody konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia i prawidłowo je ocenił, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.