VI SA/Wa 249/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz K. S. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP, Organ") decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013, poz. 1410, z późn. zm), dalej: "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku K.S. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] czerwca 2015 r. o dokonaniu wpisu do rejestru wzorów użytkowych pod nr [...] zmiany uprawnionego przez wykreślenie "M." i wpisanie: "B.", umorzył postępowanie. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: UP decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. dokonał zmiany uprawnionego do prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] przez wykreślenie: "M." i wpisanie: "B.". K.S. wierzyciel M.M., tj. zbywcy prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa z uwagi na zajęcie w dniu [...] czerwca 2013 r. przedmiotowego prawa przez komornika sądowego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wniosku Wnioskodawcy przeciwko dłużnikowi – M.M. – przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. pod sygnaturą akt [...]. Strona podkreśliła, że UP decyzją z [...] listopada 2013 r. dokonał wpisu w Rubryce F rejestru wzorów użytkowych dla [...] ww. zajęcia. Według Wnioskodawcy, aby uniknąć zlicytowania przysługującego mu prawa, zbywca przypuszczalnie podrobił – antydatował – umowę przenoszącą prawo do zgłoszenia przedmiotowego wzoru użytkowego na spółkę B. sp. z o.o. z siedzibą w K. Wnioskodawca podniósł, że umowa, która rzekomo została podpisana [...] listopada 2010 r., została złożona w UP dopiero [...] października 2013 r. w trakcie toczącego się postępowania w sprawie wpisania zajęcia prawa ochronnego. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2016 r. UP umorzył postępowanie. Organ wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje stronie w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", a podstawą legitymacji procesowej jednostki jest jej interes oparty na prawie, a więc stosunek materialnoprawny określony w przepisie prawnym spoza Kodeksu postępowania administracyjnego. UP zaznaczył, że interes prawny zbywcy i nabywcy prawa ochronnego wynika z art. 67 ust 1 i 2 p.w.p. w zw. z art. 100 tej ustawy i tylko tym osobom przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] czerwca 2015 r. Jednocześnie organ zaznaczył, że Wnioskodawca nie wskazał normy prawa materialnego, z której wynika jego interes prawny w złożeniu takiego wniosku, a interesu tego nie można wywieść z faktu, iż jest on wierzycielem zbywcy prawa ochronnego ani z możliwości popełnienia przez strony postępowania przestępstwa polegającego na antydatowaniu umowy będącej podstawą dokonania wnioskowanej zmiany uprawnionego. Na powyższe orzeczenie Wnioskodawca pismem z [...] grudnia 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. przez uznanie, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy jego interes prawny wynika z art. 9102 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1822, z późn. zm.), dalej: "k.p.c.", w związku ze skutecznym zajęciem przez komornika sądowego prawa do wzoru użytkowego na rzecz Wnioskodawcy. Zdaniem Skarżącego może on z uwagi na dokonane zajęcie prawa ochronnego wykonywać wszelkie uprawnienia majątkowe dłużnika wynikające z zajętego prawa, które są niezbędne do zaspokojenia wierzyciela w drodze egzekucji oraz podejmować działania niezbędne do zachowania tego prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] listopada 2016 r. umarzająca postępowanie w przedmiocie ponownego rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] czerwca 2015 r. o dokonaniu wpisu do rejestru wzorów użytkowych. Przepisy ustawy – Prawo własności przemysłowej nie definiują na własny użytek pojęcia interesu prawnego i dlatego w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia patentu w tym zakresie ma wprost zastosowanie przepis art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wynika z tego, że nie ma żadnych prawnych przesłanek, aby na podstawie ustawy – Prawo własności przemysłowej (a wcześniej ustawy o wynalazczości) pojęciu interesu prawnego przypisywać, dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej, odmienną treść niż ma ono na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 1165/02, Wokanda 2004/3/31). Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, NSA przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem Sądu od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: /w:/ wyr. NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepublik.). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc – zdaniem Sądu, ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Zdaniem Sądu norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub publiczne prawo podmiotowe. Wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego (vide: J. Zimmermann /w:/ glosie do wyroku NSA w Warszawie z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83). Niewątpliwie interes prawny to związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (tak np. M. Bogusz "Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego", Warszawa 1997, s. 18 i nast.). Interes prawny dotyczy zatem szeroko rozumianej sytuacji podmiotu prawa, wyznaczonej normami prawnymi różnego rodzaju, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści, czy też wolności prawnie chronione. Należy zauważyć, że prawo ochronne do wzoru użytkowego, którego dotyczy postępowanie, zostało zajęte już w dniu [...] czerwca 2013 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z wniosku K.S. przeciwko dłużnikowi M.M. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. J.K. pod sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP, postanowił w rejestrze wzorów użytkowych pod nr [...] w rubryce F dokonać wpisu o brzmieniu m.in.:"... Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. w toku postępowania egzekucyjnego...dokonał zajęcia prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy na rzecz wierzyciela K.S. ...". Mając na uwadze zajęcie przez Komornika Sądowego przedmiotowego prawa do wzoru użytkowego w ocenie Sądu skarżący słusznie wskazie, że wierzyciel K.S. może na podstawie art. 9102 § 1 k.p.c. wykonywać wszelkie uprawnienia majątkowe dłużnika wynikające z zajętego prawa, które są niezbędne do zaspokojenia wierzyciela w drodze egzekucji, może również podejmować wszelkie działania, które są niezbędne do zachowania prawa. W ocenie Sądu uprawnienia jakie wynikają z art. art. 9102 § 1 k.p.c. dają podstawę do przyjęcia, że skarżący posiada interes prawny, który umożliwia mu złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wskazano wyżej musi istnieć konkretna norma prawna na którym oparty jest interes prawny skarżącego. Zdaniem Sądu taka norma istnieje. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ nie wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, jednak nie dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy istnienie interesu prawnego w świetle art. 9102 § 1 k.p.c. dają podstawę do przyjęcia, że skarżący posiada interes prawny, Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.