VI SA/Wa 2495/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-24

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu według nieobowiązującego już wzoru, mimo doręczenia skarżącemu prawidłowego formularza, może zostać uznany za spełniający wymogi formalne?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu według nieobowiązującego już wzoru, mimo doręczenia skarżącemu prawidłowego formularza, nie spełnia wymogów formalnych. Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku, który skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA, jeśli braki nie zostaną uzupełnione w wyznaczonym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący T. C. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył zażalenie i wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd wezwał skarżącego do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak skarżący złożył wniosek na formularzu według nieobowiązującego już rozporządzenia. W związku z tym referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Skarżący T. C. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zarządzeniem z 7 września 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. W zażaleniu zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 3 listopada 2015 r., pismem z 12 listopada 2015 r., wezwano skarżącego do wypełnienia i nadesłania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na wykonanie wezwania zakreślono stronie termin 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do pisma załączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodny z wzorem formularza stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 2 grudnia 2015 r. (z.p.o. k. 92). W dniu 8 grudnia 2015 r. skarżący przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata na urzędowym formularzu stanowiącym załącznik do nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r., Nr 227 poz. 2244). Tym samym nie wykonał prawidłowo wezwania Sądu z 12 listopada 2015 r. i nie uzupełnił braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 17 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. W dniu 19 stycznia 2016 r. (data nadania) skarżący wniósł sprzeciw od wskazanego wyżej zarządzenia referendarza sądowego. W treści sprzeciwu podniósł, iż jest niezadowolony z doręczonego mu rozstrzygnięcia, wnosi o ponowne przeanalizowanie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i zwolnienie go od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a., w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (v. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Zgodnie z art. 49 p.p.s.a. należy wezwać stronę do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uchybienie temu terminowi pociąga za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z dniem 15 sierpnia 2015 r. utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W dacie wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie warunki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy określało ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r.. Zaznaczyć należy, że wzory formularzy określone wspomnianymi wyżej rozporządzeniami różnią się między sobą. Wzór obowiązujący zawiera bardziej rozbudowane i szczegółowe rubryki 4 i 7, przeznaczone odpowiednio na oznaczenie zakresu wniosku oraz złożenie oświadczeń na temat stanu majątkowego wnioskodawcy. Całkiem inny jest tytuł 11 rubryki, która obecnie służy wskazaniu zobowiązań i stałych wydatków, podczas gdy w przypadku wzoru poprzedniego należało w nią wpisać inne dane, jakie składający oświadczenie uważał za istotne. W aktualnym formularzu odmiennie ukształtowano rubrykę 13. Obecnie wnioskujący oświadcza, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, podczas gdy we wcześniej obowiązującym stanie prawnym oświadczał, że znana jest mu treść przepisu, który tę odpowiedzialność przewiduje. Podkreślić trzeba, że warunki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy spełnia wniosek złożony na formularzu, który odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu obowiązującemu w chwili wniesienia wniosku. Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie złożył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Termin zaś do wykonania wezwania upłynął bezskutecznie z dniem 9 grudnia 2015 r. W ocenie Sądu, nie stanowi wykonania wezwania złożenie wniosku na formularzu według nieobowiązującego już wzoru. Podkreślić przy tym należy, że prawidłowy formularz załączono do wezwania, lecz skarżący z niego nie skorzystał i pozyskał go samodzielnie z innego źródła. Skoro prawidłowy formularz wniosku został doręczony skarżącemu, to brak było podstaw do ponowienia tego doręczenia. Reasumując, nie sposób przyjąć, że strona w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem i przekreślałoby sens zmiany tego prawa dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 257 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło