VI SA/Wa 25/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-26
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Zdzisław Romanowski, Izabela Głowacka - Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Sądu Rejonowego, które stanowiło pismo przewodnie do przesłania orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń, może być uznane za decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do stwierdzenia jego nieważności?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że pismo Sądu Rejonowego nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz czynnością materialno-techniczną. Nie rozstrzyga ono bowiem o prawach i obowiązkach strony, a jedynie stanowi pismo przewodnie do przesłania orzeczenia innego organu. W związku z tym SKO nie było organem właściwym do stwierdzenia nieważności tego pisma i zasadnie zwróciło wniosek na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący T. D. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności pisma Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 1993 r., przy którym przesłano do Urzędu Dzielnicy odpis orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło ten wniosek, uznając się za niewłaściwe do jego rozpoznania, ponieważ pismo Sądu Rejonowego nie było decyzją administracyjną. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO utrzymało w mocy postanowienie o zwrocie wniosku. T. D. zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i podnosząc, że pismo Sądu Rejonowego jest decyzją administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Asesor WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o stwierdzenie nieważności pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 1993r. oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosku T. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. postanowienie SKO z dnia [...] września 2004r. mocą którego zwrócono wniosek o stwierdzenie nieważności pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 1993r., przy którym przesłano do Urzędu Dzielnicy Gminy [...] odpis prawomocnego orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń [...] z dnia [...] czerwca 1992r. dotyczącego T. D.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż wnioskiem z dnia [...] września 2004r. T. D. wystąpił o stwierdzenie nieważności pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 1993r., przy którym przesłano do Urzędu Dzielnicy Gminy [...] odpis prawomocnego orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń [...] [...] czerwca 1992r. dotyczącego jego osoby.
Postanowieniem z dnia [...] września 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a. - zwróciło T.D. złożony przez niego wniosek o stwierdzenie nieważności pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 1993r, przy którym przesłano do Urzędu Dzielnicy Gminy [...] odpis prawomocnego orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń [...] z dnia [...] czerwca 1992r.
T. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem, w którym wskazał, iż organ procesowy, tj. Kolegium ds. Wykroczeń [...] Rejonowym [...] na polecenie Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] działając bez podstawy prawnej przekazał w dniu [...] kwietnia 1991r jego własność, tj. dokument prawa jazdy do organu wykonawczego do Urzędu Dzielnicy Gminy [...]. Z dniem [...] marca 1992r. organ procesowy umorzył postępowanie. Wtedy też decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 1993r. wprowadzono w błąd organ wykonawczy, który następnie w konsekwencji pozbawił go wolności poruszania się uzależniając zwrot odebranego prawa jazdy od ponownego egzaminu kwalifikującego
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, iż właściwość tego organu jest określona w art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz w art. 17 pkt 1 k.p.a. Przepis art. l ust 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych brzmi: "Samorządowe kolegia odwoławcze, zwane dalej kolegiami, są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668), w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej". Artykuł 2 powołanej ustawy, z kolei, ma brzmienie: "W sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1 kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji". Te przepisy oczywiście nie wyczerpują właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, która wynika również z innych przepisów.
Podstawą jednak do podjęcia sprawy przez Kolegium jest istnienie orzeczenia (decyzji, postanowienia), w stosunku, do którego Kolegium mogłoby spełniać rolę organu wyższego stopnia bądź też wystąpienie bezczynności organu, w stosunku do którego Kolegium byłoby organem wyższego stopnia.
Poddając pismo T. D. analizie na gruncie przepisów proceduralnych SKO uznała, iż ma do czynienia z wnioskiem o unieważnienie nie decyzji administracyjnej, lecz pisma sporządzonego w toku postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym [...].
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ma ono żadnego umocowania w obowiązujących przepisach, by oceniać i rozpatrywać przedmiotowy wniosek, tym samym nie jest organem właściwym do jego rozpoznania. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Zatem skoro wniosek Pana T. D. pozostaje poza właściwością Samorządowego Kolegium Odwoławczego, należał go zwrócić wnoszącemu na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a.
Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. D., wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, iż w jego ocenie pismo z dnia [...] stycznia 1993r. jest decyzją administracyjną, albowiem pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami mimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. W wypadkach spornych należy przyjąć domniemanie, że takie rozstrzygnięcie jest decyzją, albowiem taka forma zwiększa m.in. sferę ochrony prawnej przyznanej obywatelom. Nadto skarżący podniósł, iż Sąd Rejonowy [...] nie był organem właściwym dla sporządzenia w postępowaniu decyzji administracyjnej z [...] stycznia 1993r., a także iż SKO w [...] uchybiło treści art. 356 § 1 k.p.c., nie rozważyło stanu sprawy, o którym mowa w art. 66 § 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Legalność rozstrzygnięcie administracyjnego wymaga jego zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń.
Analizując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można dopatrzyć się w nim naruszenia prawa, zarówno materialnego jak i procesowego.
Przez decyzję administracyjną należy rozumieć jednostronne i władcze oświadczenie woli organu administracji publicznej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, oparte na powszechnie obowiązujących przepisach prawa, skierowane do konkretnego zewnętrznego adresata, rozstrzygające sprawę indywidualną tegoż adresata, podjęte w trybie przewidzianym przez kodeks postępowania administracyjnego oraz posiadające formę i strukturę ustaloną przez prawo procesowe (tak Robert Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005).
Administracja publiczna może działać w sprawach indywidualnych nie tylko przez wydawanie aktów administracyjnych. Szereg spraw jednostki załatwianych jest przez podejmowanie czynności materialno-technicznych, w sprawach indywidualnych administracja publiczna dokonuje również czynności cywilno-prawnych, może również stosować działania niewładcze.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, iż pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 1993r. nie można uznać za decyzję w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo to jest czynnością materialno-techniczną. Stanowi ono pismo przewodnie do orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń, które Sąd obowiązany był, zgodnie z § 16 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1971r. w sprawie wykonywania orzeczeń, nakazów karnych i postanowień kolegiów do spraw wykroczeń, przesłać organowi prezydium właściwej rady narodowej. Jego treścią nie jest natomiast ustalenie, stworzenie czy też zmiana konkretnych praw i obowiązków T. D.
Art. 156 § 1 k.p.a. określa przyczyny nieważności decyzji administracyjnej, natomiast art. 157 k.p.a. stanowi, iż właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ Zatem, aby można było wystąpić z wnioskiem w trybie art. 156 § 1 k.p.a. musi istnieć decyzja.
W przypadku, gdy organem właściwym zgodnie z art. 157 k.p.a. ma być Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja taka musi być wydana przez organ, dla którego SKO jest organem wyższego stopnia bądź też przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Biorąc pod uwagę, iż w sprawie niniejszej nie została wydana decyzja i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem wyższego stopnia dla organów sądownictwa powszechnego uznać należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 66 § 3 k.p.a. i zwróciło pismo skarżącemu. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze SKO nie uchybiło regulacji zawartej w art. 66 § 4 k.p.a., albowiem w sprawie niniejszej nie zaistniała sytuacja przewidziana w tym przepisie. Dotyczy to również art. 365 § 1 k.p.c., który to przepis nie mógł być przez organ rozważony. Przedmiotem badania SKO było jedynie czy pismo z dnia [...] stycznia 1993r. jest decyzją i czy organ ten jest właściwy w danej sprawie. W sytuacji, gdy organ nie uznał pisma za decyzję i tym samym nie uznał swojej właściwości nie mógł prowadzić postępowania w dalszym zakresie.
Reasumując w ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego i przy wydawaniu zaskarżonego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wskazać jedynie należy, iż w sentencji postanowienia z [...] listopada 2004r. SKO omyłkowo użyło określenia "zaskarżoną decyzją", gdy w istocie chodziło o postanowienie, co jednoznacznie wynika z komparycji tegoż postanowienia. Uchybienie to mające charakter oczywistej omyłki nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło