VI SA/Wa 25/11
WyrokWSA w Warszawie2011-03-24
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganej licencji jest zasadne, gdy przedsiębiorca twierdzi, że przewóz miał charakter niezarobkowy na potrzeby własne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w dniu kontroli przewożone towary nie stanowiły własności skarżącego, wobec czego wykonywany przewóz nie miał charakteru niezarobkowego na potrzeby własne, lecz był transportem drogowym wymagającym posiadania licencji. Brak posiadania licencji wspólnotowej uprawniającej do międzynarodowego transportu drogowego rzeczy uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W dniu kwietnia 2008 r. podczas kontroli drogowej pojazdu przewożącego towary niebezpieczne ustalono, że kierowca wykonywał transport drogowy towarów na trasie Polska-Litwa bez wymaganej licencji. Skarżący, przedsiębiorca z Litwy, twierdził, że przewóz miał charakter niezarobkowy na potrzeby własne, gdyż przewożone towary były jego własnością. Organy administracyjne ustaliły jednak, że właścicielem towarów był inny przedsiębiorca, a skarżący nabył je dopiero następnego dnia. Wobec braku licencji na transport międzynarodowy nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w W., Litwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] nakładającą na [...] z siedzibą w [...], Litwa (dalej jako "skarżący") karę pieniężną w wysokości 8 000 (słownie: osiem tysięcy) złotych.
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2008 r. w miejscowości S. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez V. V. ustalono, że kierowca wykonywał nim transport drogowy towarów niebezpiecznych w imieniu przedsiębiorstwa "[...] " z Polski do Litwy, przy czym przejazd odbywał się bez wymaganej licencji. Mając na uwadze powyższe ustalenia [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 (słownie: osiem tysięcy) złotych.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił wydanej decyzji wadliwe ustalenie, iż wykonywano transport drogowy, a nie przewóz drogowy na potrzeby własne i w konsekwencji uznano, iż do wykonywania przedmiotowego przewozu niezbędne było posiadanie licencji. Tym samym organ w sposónb wadliwy zastosował art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.1. załącznika do w/w ustawy oraz wadliwe zastosował rozporządzenie Rady (EWG) 881/92 w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie Europejskiej, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich w szczególności wadliwe zastosowanie art. 3 powyższego rozporządzenia. Zdaniem przedsiębiorcy litewskiego, przewożone towary w dniu kontroli stanowiły własność odwołującego. Zgodnie z art. 87 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca wykonujący przewóz obowiązany jest do posiadania wymaganej przepisami prawa licencji wyłącznie w przypadku wykonywania transportu w celach zarobkowych. Z kolei art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym zawiera definicję niezarobkowego przewozu drogowego. W swietle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych, kontrolowany transport miał charakter przewozu na potrzeby własne, stąd niezasadne jest wymaganie od przedsiębiorcy posiadania licencji na jego wykonywanie.
W wyniku rozpoznania odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał odwołanie za bezpodstawne albowiem w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie usług transportowych. Organ I instancji prawidłowo zastosował zarówno przepisy ustawy o transporcie drogowym, jak i przepisy rozporządzenia Rady (EWG) 881/92 w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego też argumenty strony podnoszone w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie.
Na poparcie swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Transportu Drogowego przywołał ustalenia faktyczne poczynione w czasie kontroli drogowej. Organ ten stwierdził, że kierowca nie okazał do kontroli licencji wspólnotowej, na podstawie której był uprawniony do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 881/92. Podczas kontroli ustalono, że przewóz wykonywał skarżący na rzecz odbiorcy towaru, tj. przedsiębiorstwa U., natomiast sprzedawcą towaru było przedsiębiorstwo O. SP. Z O.O. Powyższe potwierdzają okazane podczas kontroli dokumenty w postaci raportu wagowego oraz dokument CMR, z których jednoznacznie wynika, że ładunek był przewożony przez skarżącego dla przedsiębiorcy U. Transport ten wykonywany był przy pomocy pojazdów należących do skarżącego przez kierowców posiadających upoważnienia tego przedsiębiorcy do prowadzenia pojazdów. Wskazać należy ponadto, że towar został załadowany na pojazd w dniu [...] kwietnia 2008 r., w tym samym też dniu pojazd poddany został kontroli. W ocenie organu odwolawczego, skarżący nabył przedmiotowy towar w postaci bitumitu drogowego od przedsiębiorcy U. następnego dnia, tj. [...] kwietnia 2008 r., co potwierdza faktura VAT seria nr [...]. Dlatego też organ uznał, że w dniu kontroli właścicielem przewożonych rzeczy był przedsiębiorca U., a nie dokonujący przewozu skarżący. Wspólny zamiar obu tych przedsiębiorców dotyczących przeniesienia w przyszłości własności rzeczy na skarżącego nie może stanowić, w ocenie organu, podstawy do uznania, iż przedsiębiorca był właścicielem tych rzeczy już w dniu kontroli, a tym samym, że wykonywał wówczas przewóz na potrzeby własne.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i protokołu podpisania sporządzone w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z dnia 14 września 1962 r.) w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Dlatego też w braku uzasadnionych zastrzeżeń przewoźnika, wpisanych do listu przewozowego, istnieje domniemanie, że towar i jego opakowanie były widocznie w dobrym stanie w chwili przyjęcia przez przewoźnika i że ilość sztuk, jak również ich cechy i numery były zgodne z oświadczeniami w liście przewozowym. Stosownie do art. 4 Konwencji CMR dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która mimo to podlega przepisom niniejszej Konwencji. Natomiast w art. 6 ust. 1 lit. c wskazano jeden z obligatoryjnych składników jakie powinien zawierać list przewozowy, a mianowicie nazwisko (nazwę) i adres przewoźnika. Przedłożony przez stronę w toku postępowania administracyjnego dokument przewozowy CMR czyni zadość wspomnianemu powyżej obowiązkowi wskazując jednoznacznie, iż przewoźnikiem w dniu kontroli był skarżący.
Od decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Na poparcie swojej skargi powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zaskarżonym decyzjom zarzucił:
1) wadliwe zastosowanie art. 87 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz w związku z lp 1.1. załącznika do ustawy skutkujące wadliwym ustaleniem, iż wykonywany przez odwołującego transport nie był przewozem na potrzeby własne i w konsekwencji uznanie, iż do wykonywania przedmiotowego przewozu niezbędne było posiadanie licencji,
2) wadliwe zastosowanie art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) 881/92 w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich,
3) naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego to jest zaniechanie ustalenia właściciela towaru w dniu przewozu,
4) naruszenie 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, przez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w szczególności zaniechanie oceny dowodów przedłożonych przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga A. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek.
Skarga A. zawiera dwojakiego rodzaju zarzuty: naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
Ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż organy obu instancji należycie zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie, w tym również odnosiły się do dowodów przedstawionych przez skarżącego. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie ustalone zostało, iż właścicielem przewożonych towarów było przedsiębiorstwo U.
Świadczy o tym nie tylko treść listu przewozowego ale również przedłożona przez skarżącego faktura VAT seria nr [...], z której wynika, że skarżący nabył przedmiotowy towar w postaci bituminu drogowego od przedsiębiorcy U. następnego dnia tj. [...] kwietnia 2008 r. W tym stanie rzeczy prawidłowe są ustalenia poczynione przez organy, że w czasie kontroli drogowej w dniu [...] kwietnia 2008 r. skarżący wykonywał transport drogowy albowiem zgodnie z listem przewozowym przewoził towar przy użyciu swojego pojazdu i pracownika do odbiorcy tj. firmy U. Nie był to zatem przewóz na potrzeby własne albowiem zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym jednym z warunków koniecznych jest własność przewożonych rzeczy. Natomiast w dniu kontroli rzeczy nie stanowiły własności skarżącego, albowiem zostały nabyte od odbiorcy towaru dopiero w dniu następnym. W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo uznały, iż skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy, do którego wymagane jest posiadanie licencji wspólnotowej zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 881/92. Skoro skarżący nie okazał do kontroli takiej licencji wbrew dyspozycji przepisu art. 87 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z prawem było nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 i lp. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Tym samym nie doszło do naruszenia prawa materialnego.
Wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło