VI SA/Wa 2510/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2011 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez L. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego skarżącego na aplikację adwokacką w liczbie 187 punktów, co zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) oznaczało wynik negatywny. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 713/09 Sąd uwzględnił skargę L. L. na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości i uchylił zaskarżony akt uznając za trafny zarzut skarżącego polegający na wadliwym skonstruowaniu pytań nr 186 i 204, w których nie jedną, lecz dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe, a także pytania nr 75 które nie posiadało żadnej prawidłowej odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od w/w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. wyrokiem z dnia 14 października 2010r. w sprawie sygn. akt II GSK 873/09 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Oceniając zaskarżoną decyzję w zakresie jej zgodności z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze Sąd kasacyjny podzielił pogląd WSA w Warszawie, że zakwestionowane pytania nr 109,191,197,202,248 nie naruszają w.w. przepisu. Uznał natomiast za trafny pogląd WSA w Warszawie, że pytania nr 75 oraz nr 186 odpowiadają wymogom tego przepisu. Ponadto za uzasadnione uznał zarzuty Ministra Sprawiedliwości odnośnie dokonanej w zaskarżonym wyroku oceny sformułowania pytania nr 204 i udzielonej na nie odpowiedzi. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oceny odpowiedzi na to pytanie nie można łączyć z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), której w dniu 20 września 2008 r., gdy przeprowadzano oceniany egzamin konkursowy na aplikację adwokacką, nawet jeszcze nie uchwalono. Mimo braku wskazania, że o tę ustawę chodziło, wyraźnie nawiązano do jej art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 1 dalej wskazując już i oceniając unormowania zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym - w brzmieniu na dzień zdawania tego egzaminu. W konsekwencji za niezrozumiałe uznał przyjęte przez WSA założenie, że "(...) z zestawienia powyższych przepisów wynika konieczność drobiazgowego wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pytaniu nr 204 nie ma błędu rodzącego wątpliwości przy wyborze jednej spośród trzech wskazanych odpowiedzi. Brzmienie tego pytania "(...) opodatkowaniu akcyzą podlega" odpowiadało unormowaniu przyjętemu w art. 4 ust. 1 wymienionej ustawy. Dokonanie wyboru prawidłowej odpowiedzi sprowadzało się zatem do wskazania, która z podanych w teście egzaminacyjnym była objęta jednym z pięciu punktów tego przepisu (chodziło o odpowiedź B stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Nie można więc było odpowiedzi na oceniane pytanie łączyć z art. 1 tej ustawy, określającym zakres ogólny przedmiotu jej regulacji. Podobnie w szeregu innych ustaw, jak np. w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nieużyteczny do udzielenia odpowiedzi na pytania z tego zakresu będzie jej art. 1 stanowiący, że ta ustawa "(...) normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach". W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister Sprawiedliwości trafnie podkreślił, że opodatkowaniu akcyzą podlegają czynności obrotu wyrobami akcyzowymi wymienione w zamkniętym katalogu w art. 4 ust. 1 tej ustawy oraz stany faktyczne opisane w art. 4 ust. 3, gdy nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Chodzi więc nie o wyroby akcyzowe, lecz zdarzenia z nimi związane w określonej fazie obrotu gospodarczego, poczynając od fazy produkcji i kończąc na sprzedaży na rzecz ostatecznego nabywcy, czyli konsumenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozstrzygając ponownie w niniejszej sprawie należało mieć na uwadze wymieniony wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010r. w sprawie sygn. akt II GSK 873/09 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 713/09 i przekazujący sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Stosownie bowiem do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a), sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ze zwrotu: "związany wykładnią prawa" wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyr. NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, niepubl.). Odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa sąd I instancji może jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania uległ tak znacznej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności wskazane powyżej. Przechodząc do ponownego rozpoznania skargi L. L. należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Będąc związanym dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią przepisów prawa materialnego odnoszących się do przedmiotu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż zaskarżona decyzja w zakresie jej zgodności z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze odnośnie pytań nr 75 i 186 nie odpowiada wymogom tego przepisu. Zdaniem Sądu, pytanie nr 75 było na tyle nieprecyzyjne, że uniemożliwiało udzielenie żądanej odpowiedzi, bez czynienia niedopuszczalnych w rozpatrywanej sprawie dodatkowych założeń. Tak samo udzielenie odpowiedzi "A" uznanej jako wyłącznie prawidłowa na pytanie nr 186 nie można było uznać za właściwe nawet przy wzięciu pod uwagę odmiennych poglądów na istotę postępowania drugoinstancyjnego łączonego z występowaniem cechy dewolutywności środka zaskarżenia. Natomiast w zakresie pytań nr 109,191,197,202,248 i 204 zarzut niezgodności z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze nie jest, w ocenie Sądu, uzasadniony. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pytania nr 109 eksponowanego przez L. L. również na etapie skargi kasacyjnej (vide pismo strony z 4 października 2010 r., k. 90 akt sądowych) wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podziela argumentacji strony w tym zakresie. Co prawda rację ma skarżący twierdząc, że powyższe pytanie zostało uznane za niezgodne z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze przez niektóre składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednakże w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt II GSK168/10 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 327/09 uznał za chybioną ocenę Sądu I instancji, że nieprawidłowo i niezgodnie z założeniami art. 75i ust.l Prawa o adwokaturze sformułowano powyższe pytanie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pytanie nr 109 zostało postawione jednoznacznie, a odpowiedź na nie wynika wprost z treści przepisu art. 398(5) §1 k.p.c. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższego przepisu k.p.c jasno wynika, iż podstawowe znaczenie dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej ma doręczenie stronie orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem i każdorazowo warunkiem koniecznym zaskarżenia orzeczenia w drodze skargi kasacyjnej konieczny jest wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpatrywanej aktualnie sprawie powyższy pogląd podziela. Reasumując należy stwierdzić, że nawet przy uwzględnieniu nieprawidłowości w zakresie dwóch pytań przedmiotowego testu na aplikację adwokacką (tj. pytania nr 75 i 186) liczba punktów uzyskanych przez L. L. wynosiłaby 189 a zatem poniżej wymaganych 190 dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego (v. art. 75i ust.3 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu jak w Dz.U. z 2002, Nr 123, poz. 1058 j.t.) Powyższe uzasadnia z kolei oddalenie przedmiotowej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdyż stwierdzone uchybienia przepisom prawa materialnego nie mają wpływu na wynik sprawy.