VI SA/Wa 2516/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległej opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. A. L., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego radcę prawnego G. S., w dniu [...] lutego 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Ministra Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległej opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku (rubryka 5 PPF) skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i wnuczką. Wskazał, iż posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 2 ha. Podniósł, że żona i córka nie pracują, oraz że ciąży na nim zadłużenie w KRUS-ie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 marca 2011 r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) dokumentu potwierdzającego podana w rubryce 9 formularza wniosku PPF informacje o zadłużeniu skarżącego w KRUS-ie (wraz ze wskazaniem kwoty zadłużenia), b) zaświadczeń z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez małżonkę i córkę skarżącego statusu osób bezrobotnych (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania przez nie zasiłku dla bezrobotnych), c) oświadczenia, czy skarżącego otrzymywał dopłaty bezpośrednie do gruntów z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości, d) wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, jego żonę i córkę z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon). W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik organu w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów wskazanych w powyższym wezwaniu Pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformowano stronę skarżącą, iż termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy został przedłużony do dnia [...] kwietnia 2011 r.. Skarżący do dnia dzisiejszego nie przedstawił żądanych dokumentów, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504). W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnymi żoną i córką oraz z wnuczką, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2 ha oraz jest zadłużony w KRUS-ie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających posiadany przez córkę i żonę skarżącego status osób bezrobotnych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.