VI SA/Wa 2519/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-19

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji może zostać nałożona za okres poprzedzający wejście w życie przepisów wprowadzających taką sankcję administracyjną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że kara pieniężna za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji nie mogła zostać nałożona za okres od marca 2009 r. do 21 października 2009 r., ponieważ przepisy wprowadzające tę sankcję administracyjną weszły w życie dopiero 22 października 2009 r. W tym okresie naruszenie było zagrożone wyłącznie sankcją karną. Błędne ustalenie zakresu naruszenia miało wpływ na wysokość nałożonej kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję Ministra Finansów utrzymującą w mocy decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej nakładającą na bank karę pieniężną w wysokości 500 000 zł za niedopełnienie obowiązku rejestracji około 35 tys. transakcji w okresie od marca 2009 r. do października 2010 r. Skarżący zarzucił m.in. nałożenie kary za okres, w którym przepisy nie przewidywały sankcji administracyjnej, naruszenie przepisów proceduralnych oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia [...] marca 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 12217 (dwanaście tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r. Minister Finansów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z art. 34c ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2010 r., Nr 46 poz. 276 ze zm.) oraz art. 8 ust. 1 i art. 34a pkt 1, art. 34c ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 21 ust. 3 pkt 2 i ust. 3a, po rozpatrzeniu odwołania A. B.S.A., utrzymał w mocy decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia [....] marca 2012 r. nakładającą karę pieniężną w wysokości 500 000 złotych za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, iż pismem Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2010 r., zawierającym informacje o wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] listopada 2010 r. do [...] listopada 2010 r. w A.B. S.A. – za okres od dnia 22 października 2009 r. do dnia 19 listopada 2010 r. poinformowano, że Bank nie zarejestrował i nie przekazał do Generalnego Inspektora około 35 tyś. transakcji podlegających obowiązkowi rejestracji zgodne z art. 8 ustawy (tj. około 7% wymaganych transakcji) w okresie od marca 2009 r. do października 2010 r. co stanowiło naruszenie dyspozycji art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Generalny Inspektor Informacji Finansowej postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i wyznaczył 7-dniowy termin na złożenie wyjaśnień, nadesłanie dokumentów oraz przeglądanie akt sprawy. Strona brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu poprzez złożenie obszernych wyjaśnień, wniosków dowodowych oraz zapoznawanie się z aktami sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Generalny Inspektor Informacji Finansowej, po uprzednim powiadomieniu strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, nałożył na A.B. S.A. karę pieniężną w wysokości 500.000 zł za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Ustalając wysokość kary pieniężnej, Generalny Inspektor Informacji Finansowej uwzględnił rodzaj i zakres naruszenia, dotychczasową działalność instytucji obowiązanej oraz jej możliwości finansowe. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister Finansów uznał je za bezzasadne. Podniósł, iż zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie strony decyzji, do której została skierowana, albowiem na pierwszej stronie decyzji wskazano, iż jest ona skierowana do A.B. S.A. (przy [...] w W.), co zgodne jest z wymogami określonymi art. 107 Kpa określającym składniki struktury decyzji administracyjnej. Minister Finansów zauważył, że w zaskarżonej decyzji Generalny Inspektor w jednym zdaniu odniósł się rodzaju waluty, której równowartość podlega rejestracji, podkreślając znaczenie tej okoliczności (rodzaju waluty) dla procesu rejestracji transakcji. Minister Finansów nie dopatrzył się w decyzji pierwszoinstancyjnej twierdzenia, że A. B. S.A. wywodził stosowanie w niniejszej sprawie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Zdaniem Ministra Finansów odpowiedzialność karną za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy reguluje art. 35 i nast., natomiast art. 34a i 34b dotyczą odpowiedzialności administracyjnej (finansowej), a zatem Generalny Inspektor był uprawniony do tego, aby zauważyć, że nie jest prawdą wskazanie strony, iż odpowiedzialność karną za zaniechanie ww. obowiązku reguluje art. 34a pkt 1 ustawy. Minister Finansów podkreślił, że art. 34a pkt 1 ustawy dotyczy odpowiedzialności administracyjnej a postępowanie w sprawie tej odpowiedzialności toczy się na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W ocenie Ministra Finansów treść zaskarżonej decyzji nie wskazuje na to, aby Generalny Inspektor błędnie i dowolnie wywiódł, że A.B.S.A. argumentował stosowanie przepisów prawa karnego w miejsce Kpa. Podkreślenie dokonane przez Generalnego Inspektora, iż niniejsze postępowanie nie jest postępowaniem karnym lecz administracyjnym uzasadnione było tym, iż w składanych wyjaśnieniach strona wielokrotnie przytaczała przepisy karnoskarbowe, przekonując, że w polskim ustawodawstwie odpowiedzialność za wykonanie obowiązku po terminie występuje tylko wówczas, kiedy w znamionach sankcjonowanego czynu znajduje się określenie uchybienia terminu. Organ zwrócił uwagę, że przepisy ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jednoznacznie określają znamiona czynu, o którym mowa w art. 34a pkt 1. Minister stwierdził, iż treść art. 34a pkt 1 jednoznacznie określa znamiona czynu objętego sankcją administracyjną. Zgodnie z tym przepisem, karze pieniężnej podlega instytucja obowiązana (z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego), która nie dopełnia obowiązku rejestracji transakcji. Dane do rejestru transakcji wprowadza się bezzwłocznie, nie później jednak niż następnego dnia roboczego po realizowaniu transakcji, co wprost wynika z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 września 2001 r. w sprawie określenia wzoru rejestru transakcji, sposobu jego prowadzenia oraz trybu dostarczania danych z rejestru Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 113, poz. 1210 ze zm.). Zatem w sytuacji, gdy dane do rejestru nie zostaną wprowadzone bezzwłocznie, nie później jednak niż następnego dnia roboczego po zrealizowaniu transakcji, instytucja obowiązana nie dopełniła obowiązku rejestracji transakcji. Przepisy zawarte w art. 34a oraz w 34b zawierają zamknięty katalog nieprawidłowości w zakresie wykonywania obowiązków dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu i nie przewidują sankcji za uchybienie terminu rejestracji transakcji, ale określają sankcje za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji, co, w ocenie Ministra Finansów, miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Minister zważył bowiem, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia Strony, jednoznacznie wskazuje, że Bank w okresie od marca 2009 r. do października 2010 r. nie dokonał rejestracji ok. 35 tyś transakcji, co znalazło wyraz w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] listopada 2010 r. przez Komisję Nadzoru Finansowego. Minister Finansów zgodził się, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. (sygn. Akt [...]) Prokuratora Prokuratury Rejonowej W.-O. o umorzeniu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązku rejestracji transakcji i przechowywania przez wymagany okres czasu rejestru transakcji przez A.B.S.A. z/s w W., tj. o czyn z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy, zostało wydane z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, ale powtórzył za ww. Prokuratorem, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przygotowawczym nie wykazał, aby osoby odpowiedzialne w A.B.za ustawowe zwalczanie prania pieniędzy i finansowanie terroryzmu dopuściły się swoim zachowaniem wypełnienia znamion czynu z art. 35 przedmiotowej ustawy zarówno jego formy umyślnej jak i nie umyślnej. W ocenie Ministra Finansów znamiona czynu zabronionego z art. 35 ust. 1 pkt 1, którego dotyczyło umorzone postępowanie karne, nie są tożsame ze znamionami czynu, na podstawie którego nałożono na A.B. S.A. karę pieniężną, tj. art. 34a pkt 1. Zasadnicza różnica w znamionach dotyczy podmiotu popełniającego czyn określony w art. 34a pkt 1 lub czyn określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem nie ma podstaw do tego, aby w ślad za umorzeniem postępowania karnego umorzone zostało także postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej a postanowienie o umorzeniu śledztwa nie ma znaczenia prejudycjalnego dla przedmiotowego postępowania administracyjnego. Minister Finansów nie dopatrzył się także błędów w zakresie postępowania dowodowego. W ocenie Ministra Finansów treść zaskarżonej decyzji oraz zgromadzony w ramach prowadzonego postępowania materiał dowodowy nie wskazują na braki w zakresie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i dowolności w zakresie tych dokonywanych. W dalszej części wywodów Minister Finansów przeanalizował możliwości finansowe strony i obszernie uzasadnił wysokość nałożonej kary. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.B.S.A., zwany dalej skarżącym, wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania i zasądzenie koszów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił- - nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nałożenie kary pieniężnej za czyn który miał być popełniony w czasie, zanim wszedł w życie przepis ustawy mający stanowić materialno prawną podstawę decyzji; - naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpoznania materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie i poprzestanie na dowolnej ocenie niektórych dowodów: w szczególności pominięcie dowodów z dokumentów i zeznań świadków zgromadzonych w śledztwie prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową W. – O. w W. pod sygnaturą [...], brak poczynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy co skutkowało rażącymi błędami w zakresie ustaleń prawnych, co do czasu i faktu popełnienia czynu, rażącymi błędami w zakresie przesłanek wymiaru kary, -art. 6 i 7 k.p.a., poprzez rozpoznanie zaskarżonej decyzji przez urzędnika będącego w stosunku podrzędności służbowej do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, a jednocześnie będącego pracownikiem tej samej jednostki organizacyjnej, której pracownik rozpoznał decyzję w pierwszej instancji, co niewątpliwie miało wpływ na bezstronność tego urzędnika, a w efekcie naruszenie art. 24 § 3 k.p.a. poprzez niewyłączenie z urzędu ww. pracownika od rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym; -art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego dyspozycji wskazanego przepisu w postaci zaniechania wskazania faktów uznanych za udowodnione i dowodów potwierdzających te fakty oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności, jak również poprzez jedynie pobieżne odniesienie się do argumentów i twierdzeń skarżącego; -art. 107 § 1 k.p.a., poprzez sformułowanie wadliwej sentencji zaskarżonej decyzji, która nie wskazuje podmiotu na jaki została nałożona kara pieniężna; -art. 6 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji, poprzez nałożenie kary pieniężnej za czyn popełniony w czasie, w którym Ustawa nie przewidywała kary pieniężnej; -art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej polegający na przyjęciu przez organ odmiennej oceny prawnej tego samego czynu skarżącego od prawomocnych rozstrzygnięć innego organu państwa, tj. Prokuratury Rejonowej W. – O. w W., - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie niewłaściwej kontroli instancyjnej i w efekcie utrzymanie w mocy decyzji Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, mimo wadliwości tej decyzji; -naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: -art. 34 a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu poprzez błędną wykładnię przesłanek nałożenia kary pieniężnej określonych w punkcie 1 tego przepisu; -art. 34 c ust. 2 ustawy, poprzez niezastosowanie i pominięcie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej przesłanek wskazanych w tym przepisie, w szczególności rodzaju i zakresu naruszenia. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo rozwinął i uzasadnił podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Polski ustawodawca, wzorem zaleceń Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich nr 91/308 z 10 czerwca 1991 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do celów prania pieniędzy, uchwalił 16 listopada 2000 r. ustawę o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu. Założeniem było stworzenie kompleksowego systemu prawnoorganizacyjnego, nastawionego na zapobieganie wprowadzaniu do obrotu i legalizacji dochodów pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz na wczesne wykrywanie przestępstwa prania pieniędzy. Ustawa określa zasady oraz tryb przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu oraz obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie finansowym w zakresie gromadzenia i przekazywania informacji. Do przeciwdziałania praniu pieniędzy powołany został Generalny Inspektor Informacji Finansowej, działający na podstawie i zgodnie z ustawą. Obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie finansowym w zakresie gromadzenia i przekazywania informacji dotyczą w szczególności: -rejestrowania transakcji - instytucja przyjmująca dyspozycję lub zlecenie klienta, obowiązana do przeprowadzenia transakcji, której równowartość przekracza 15 000 euro, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję, również gdy jest ona przeprowadzana sposobem więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane; -identyfikacji klientów - w celu wykonania obowiązku rejestracji instytucje obowiązane dokonują identyfikacji swoich klientów w każdym przypadku złożenia dyspozycji lub zlecenia dotyczących przeprowadzenia transakcji, na podstawie dokumentów przedstawionych przy złożeniu dyspozycji lub zlecenia przeprowadzenia transakcji albo przy zawieraniu umowy z klientem; -procedury wstrzymywania transakcji i blokady rachunku. Definicję użytych w ustawie pojęć zawiera art. 2 omawianej ustawy. I tak, ilekroć w ustawie jest mowa instytucji obowiązanej rozumie się przez to m.in. banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której równowartość przekracza 15.000 euro, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję również w przypadku, gdy jest ona przeprowadzana za pomocą więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane i zostały podzielone na operacje o mniejszej wartości z zamiarem uniknięcia obowiązku rejestracji. Ustawa określa dwa kryteria, według których dokonuje się rejestracji. Pierwsze jest obiektywne i automatyczne, bo związane z limitem kwotowym równowartości 15.000 euro, a drugie, o którym mowa w art. 8 ust. 3 – bardziej subiektywne i połączone z indywidualną oceną każdej transakcji (W. Jasiński, Nowe rozwiązania prawne w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, PUG 2002, nr 4). W myśl art. 34a omawianej ustawy, instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego, która nie dopełnia obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji podlega karze pieniężnej. Dane do rejestru transakcji wprowadza się bezzwłocznie, nie później jednak niż następnego dnia roboczego po realizowaniu transakcji, co wynika wprost z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 września 2001 r. w sprawie określenia wzoru rejestru transakcji, sposobu jego prowadzenia oraz trybu dostarczania danych z rejestru Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 113, poz. 1210 ze zm.). Zatem w sytuacji, gdy dane do rejestru nie zostaną wprowadzone bezzwłocznie, nie później jednak niż następnego dnia roboczego po zrealizowaniu transakcji, instytucja obowiązana nie dopełniła obowiązku rejestracji transakcji. Przyjęte rozwiązanie wprowadza kary pieniężne za braki proceduralno-organizacyjne, nakładane przez Generalnego Inspektora w drodze postępowania administracyjnego. W projekcie maksymalna wysokość kary została określona kwotowo, przy pozostawieniu Generalnemu Inspektorowi swobody decyzyjnej w nakładaniu kary o określonej wysokości, zależnej od rodzaju naruszenia oraz dotychczasowego przestrzegania przepisów ustawy. Stosownie bowiem do art. 34c. ust. 1 cyt. ustawy karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor w drodze decyzji, w wysokości nie większej niż 750.000 zł, a w razie naruszenia, o którym mowa w art. 34a pkt 5 - w wysokości nie większej niż 100.000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, Generalny Inspektor uwzględnia rodzaj i zakres naruszenia, dotychczasową działalność instytucji obowiązanej oraz jej możliwości finansowe (ust. 2.) . Orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Poczynione ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Jak wynika z akt sprawy, w dniach [...] listopada 2010 r., na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, została przeprowadzona kontrola Komisji Nadzoru Finansowego, działalności prowadzonej przez instytucją zobowiązaną a mianowicie A.B.S.A. z siedzibą w W. Ustalenia dotyczące kontrolowanej instytucji obowiązanej, w tym stwierdzone nieprawidłowości zostały przesłane przez KNF do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Z informacji tych wynika m.in., że Bank nie zarejestrował i nie przekazał do Generalnego Inspektora około 35 tyś. transakcji podlegających rejestracji zgodnie z art. 8 ustawy (tj. około 7% wymaganych transakcji) w okresie od marca 2009 r. do października 2010 r. Brak rejestracji powyższych transakcji został zidentyfikowany przez kontrolę wewnętrzną Banku, prowadzoną od września 2010 r. Sąd, uznając za prawidłowe, podziela w całej rozciągłości stanowisko organu, iż zaniechanie to wyczerpuje przesłanki art. 34a pkt 1. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego wyłączenia pracownika, prawidłowym jest w ocenie Sądu stanowisko Ministra Finansów, iż art. 24 § 3 Kpa zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1 art. 24 Kpa, które mogą wywoływać wątpliwości, co do jego bezstronności. Sam fakt, że pracownik upoważniony do wydania rozstrzygnięcia w drugiej instancji jest zatrudniony w tej samej jednostce organizacyjnej co pracownik wydający decyzję w pierwszej instancji, nie oznacza, iż pracownik ten działa w sposób stronniczy oraz że dopuszcza się naruszenia zasad praworządności i prawdy obiektywnej. Usytuowanie obu pracowników w tym samym departamencie nie może a priori wskazywać, że nie będą oni wykonywać swoich obowiązków służbowych w sposób zgodny z przepisami prawa, w tym dotyczącymi zasad postępowania administracyjnego. Również zarzut, iż decyzja nie zawiera wskazania podmiotu, na który została nałożona kara pieniężna nie jest trafny. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja wydana przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, zawierają oznaczenie strony do której skierowane jest rozstrzygnięcie- na pierwszej stronie każdej z decyzji wskazano, iż jest ona skierowana do A.B. S.A. (przy [...] w W.), co zgodne jest z wymogami określonymi art. 107 Kpa określającym składniki decyzji administracyjnej, Sąd w składzie orzekającym podziela także stanowisko Ministra, iż z uwagi na przesłanki, którymi winien kierować się organ nakładający karę pieniężną, bez znaczenia pozostają powody powstania nieprawidłowości gdyż nie mogą wpływać na decyzję o nałożeniu kary. Organy nie miały zatem obowiązku dowodzenia (badania) tego, z jakich powodów i z czyjej winy powstała nieprawidłowość. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem samodzielnym i nie zastępują go czynności prowadzonego śledztwa a postanowienie o umorzeniu śledztwa nie jest prejudykatem dla przedmiotowego postępowania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, iż Minister Finansów prawidłowo wyjaśnił skarżącemu, iż w art. 34a pkt 1 ustawy podmiotem jest instytucja obowiązana, natomiast w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy podmiotem tym jest osoba działająca w imieniu lub w interesie instytucji obowiązanej. Natomiast samodzielne wykrycie naruszenia przez skarżącego oraz fakt uzupełnienia rejestracji brakujących transakcji do dnia wszczęcia przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej postępowania administracyjnego, z uwagi na ustawowe przesłanki dotyczące nakładania kary pieniężnej, pozostaje bez znaczenia. Przyjęta konstrukcja przepisów rozdziału 7a ustawy nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary, czy też zmniejszenia jej wymiaru, od tego, czy instytucja obowiązana sama wykryła nieprawidłowości w realizacji obowiązków z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, ani też od tego, czy instytucja obowiązana podjęła działania naprawcze. Odnosząc się do zarzutu posługiwania się przez organ jedynie przybliżonymi wartościami należy zauważyć, iż sam skarżący w wyniku własnej kontroli stwierdził, iż nie rejestrował transakcji, informując w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r., iż z przeprowadzonej analizy wynika, że nie zostało zarejestrowanych ok. 7 % wymaganych transakcji (ok. 35 tyś. transakcji). Sąd podzielił natomiast zarzut dotyczący wymiaru wysokości nałożonej na skarżącego kary pieniężnej. Organ nałożył na skarżącego karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji w okresie od marca 2009 roku do października 2010 roku zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Tymczasem Rozdział 7A ustawy dotyczący kar pieniężnych, został dodany ustawą z dnia 25 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowania terroryzmu oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 166, poz. 1317), która weszła w życie z dniem 22 października 2009 roku. Tym samym do dnia 22 października 2009 roku naruszenie obowiązków wynikających m. in. z art. 8 ust. 1 ustawy było zagrożone wyłącznie sankcją karną, bowiem ustawa nie przewidywała możliwości wymierzenia sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej. Niedopełnienie obowiązków przez skarżącego w okresie od marca 2009 roku do dnia 21 października 2009 roku nie mogło więc stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej, bowiem w czasie popełnienia czynu nie było przepisu, który by przewidywał z tego tytułu sankcję administracyjną. Oznacza to, że w okresie od marca 2009 r. do dnia 21 października 2009 r. naruszenie obowiązków wynikających m.in. z art. 8 ust. 1 ustawy było zagrożone wyłącznie sankcją karną. Organ, nakładając karę pieniężną nie ustalił zatem precyzyjnie czasowego zakresu naruszenia. Zakres naruszenia jest jedną z przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków określonych w ustawie, stąd w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej kwestia ta winna być szczególnie precyzyjnie zbadana. Podnieść przy tym należy, iż wprawdzie kara, o której mowa w art. 34c ust. 2 ustawy wymierzona jest w ramach uznania administracyjnego jednakże ta okoliczność nie oznacza dowolności organu w tym zakresie. Wydana w sprawie decyzja o nałożeniu kary jest decyzją sankcyjną i dotyczy stanu faktycznego na dzień, do którego obowiązek ustawowy powinien być wykonany. Nakładane na podstawie w/w przepisu sankcje mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Niewątpliwie dla osiągnięcia skuteczności przedmiotowe sankcje muszą powodować dolegliwość ale jednocześnie muszą być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia i nieuchronne. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ ustalił wysokość kary pieniężnej z naruszeniem zasad określonych w art. 34 c ust. 2 ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem, ustalając wysokość kary pieniężnej, Generalny Inspektor uwzględnia rodzaj i zakres naruszenia, dotychczasową działalność instytucji obowiązanej oraz jej możliwości finansowe. W sprawie przyjęto zakres sankcjonowanego niedopełnienia obowiązku, który nie jest objęty przepisami obowiązującej ustawy, tj. okres sprzed daty 22 października 2010 r. Przypisanie stronie odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku w okresie od marca 2009 r. do dnia 21 października 2009 r. skutkowało błędnymi założeniami w ustaleniach zakresu naruszenia. Błąd w ustaleniach przypisanego czasookresu niedopełnienia obowiązków ma także przełożenie na liczbę niezgłoszonych transakcji. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło