VI SA/Wa 2521/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-19

Skład orzekający: Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Brak przedstawienia wymaganych dokumentów finansowych, mimo wielokrotnych wezwań sądu, uniemożliwia ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Komisji Nadzoru Audytowego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Po odrzuceniu skargi i skargi kasacyjnej, spółka wniosła zażalenie i wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. Mimo wielokrotnych wezwań sądu do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów, spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów. W konsekwencji, postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co zostało utrzymane w mocy przez sąd po rozpoznaniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2521/14 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika Pismem z [...] lipca 2014 r. spółka F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (nazywana dalej: "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komisji Nadzoru Audytowego z [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 października 2014 r. odrzucił skargę na postanowienie Komisji Nadzoru Audytowego z 21 maja 2014 r. Postanowieniem z 18 grudnia 2014 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną na postanowienie Sądu z 8 października 2014 r. Pismem z 20 stycznia 2015 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 4 lutego 2015 r. Skarżąca została wezwana do wypełnienia przez osoby upoważnione do jej reprezentacji urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr). W odpowiedzi na nadesłany formularz PPPr, skarżąca zarządzeniem z 20 lipca 2015 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 r., np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec 2014 r., dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r., np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec 2014 r., wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Postanowieniem referendarza sądowego z 15 października 2015 r. odmówiono Skarżącej, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, nazywanej dalej: "p.p.s.a."), prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu postanowienia podano, że Spółka nie przesłała na żądanie Sądu dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz dochodów, uniemożliwiając dokonanie oceny spełniania ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Pismem z 9 listopada 2015 r. Skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie z 15 października 2015 r., wnosząc o jego uchylenie i umożliwienie przesłania do Sądu dokumentów żądanych w zarządzeniu z 20 lipca 2015 r. Zarządzeniem Sędziego z 5 kwietnia 2016 r. Skarżąca, na podstawie art. 255 p.p.s.a. została wezwana do przesłania, w terminie 7 dni, oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii: dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 r., np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec 2014 r., dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r., np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec 2014 r., wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, pod rygorem rozpatrzenia sprzeciwu na podstawie jego treści i podniesionych w nim argumentów. Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie została, z uwagi na niemożność jej osobistego doręczenia Skarżącej, złożona w placówce pocztowej 13 kwietnia 2016 r. na okres 7 dni z adnotacją o jej niedoręczeniu, o czym powiadomiono Skarżącą umieszczając stosowne zawiadomienie w skrzynce pocztowej (awizo). Powtórnie przesyłkę awizowano 21 kwietnia 2016 r. na kolejne 7 dni. Ponieważ Skarżąca, po upływie powyższego terminu, nie odebrała przedmiotowej przesyłki, urząd pocztowy zwrócił ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zarządzeniem Sędziego z 17 maja 2016 r. wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 27 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że osiągane przychody nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Zatem, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego, Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, nie posiada środków trwałych, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł. Ponadto Skarżąca wskazała, że na koncie bankowym posiada [...] zł. Podniosła, że w 2014 r. świadczyła tylko usługi prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporadycznie doradztwo podatkowe, za które uzyskała przychód w wysokości [...] zł. Z majątku obrotowego Spółka posiada dwa komputery z monitorami i drukarkami wraz z odpowiednim oprogramowaniem. Spółka wynajmuje część jednego pokoju na działalność gospodarczą. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, jest ona zobowiązana na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny Skarżąca była wzywana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 marca 2015 r., zarządzeniem z 20 lipca 2015 r. oraz z 5 kwietnia 2016 r. Skarżąca nie przesłała wszystkich żądanych dokumentów w odpowiedzi na żadne z tych zarządzeń, których analiza pozwoliłaby na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Załączony do sprzeciwu wydruk z rachunku bankowego nie stanowi wystarczającego dokumentu obrazującego sytuację majątkową Spółki. Należy również zauważyć, że to Spółka wnioskowała w uzasadnieniu sprzeciwu o możliwość przesłania dokumentów, o które była wzywana zarządzeniem z 20 września 2015 r. Niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, LEX nr 743829). Uchylając się od pełnej współpracy z Sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 393/14, LEX nr 1495223). Biorąc powyższe pod uwagę, w tym powołane stanowisko sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło