VI SA/Wa 2530/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-16
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Ewa Frąckiewicz, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli podniesione zarzuty są tożsame z tymi, które były już przedmiotem postępowania zwykłego i kontroli sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jeśli zarzuty podniesione przez stronę są tożsame z tymi, które były już przedmiotem postępowania zwykłego i kontroli sądowoadministracyjnej, a decyzja w sprawie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe, a organ jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej na niego karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Organ administracji, po rozpatrzeniu wniosku, uchylił swoją wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności i umorzył postępowanie. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i umorzenie postępowania mimo braku podstaw. Skarżący podnosił, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego i nie dopuścił dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości działania systemu poboru opłat. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty skarżącego były już przedmiotem wcześniejszego postępowania i kontroli sądowej, co czyniło nowe postępowanie bezprzedmiotowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "GITD") decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku P.N.(dalej: "skarżący" lub "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...]utrzymującej w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej i umorzył postępowanie w sprawie.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej wymienionej w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1263 ze zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, dalej: "udp").
Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu 14 listopada 2011 roku o godzinie 20:12:24 po drodze ekspresowej nr S8, na [...], co zarejestrowała bramownica nr [...].
Pismem z dnia 26 listopada 2012 r. strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt: VI SA/Wa 2737/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Wyrok stał się prawomocny z dniem 15 czerwca 2013 r.
Pismem z dnia 31 stycznia 2014 r., skierowanym do Ministra Infrastruktury i Rozwoju strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 października 2012 r. Na podstawie art. 65 § 1 kpa powyższe pismo zostało przekazane zgodnie z właściwością do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, za pismem przewodnim z 10 lutego 2014 r. We wniosku strona zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
1) art. 7 kpa, art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, przejawiającą się w braku wyjaśnienia przyczyn braku odpowiednich środków na koncie użytkownika w chwili przedmiotowego przejazdu. Ponadto nie zbadano, czy system poboru opłat działał prawidłowo w dniu stwierdzonego naruszenia. Organ w toku postępowania zignorował wyjaśnienia składane przez stronę, bezkrytycznie dając wiarę informacjom przedstawionym przez operatora systemu viaToll. W konsekwencji powyższych uchybień organ dopuścił się rażąco błędnej oceny materiału dowodowego;
2) art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa poprzez ograniczenie czynnego udziału skarżącego w postępowaniu, polegające na zaniechaniu przez organ przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości działania systemu viaToll w dniu stwierdzonych naruszeń, o który wnioskował skarżący.
Decyzją z dnia 4 marca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r.
Pismem z dnia 24 marca 2014 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej, podczas gdy przy wydaniu obu powyższych decyzji, jak i w trakcie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji organ dopuścił się szeregu rażących błędów, które stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności.
Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, że strona we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji strona powołuje się na takie same zarzuty, jakie zostały powołane wcześniej w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Sąd administracyjny rozpatrzył zarzuty strony dotyczące wadliwego działania systemu elektronicznego poboru opłat, braku sygnalizacji braku środków na koncie przez urządzenie viaBox, dowolnej oceny dowodów, w tym wiarygodności informacji udzielanych przez operatora systemu - Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., braku powołania biegłego, jak również inne zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 kpa. Z uwagi na powyższe, dokonując wstępnej kontroli dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, organ doszedł do przekonania, że nie jest uprawniony dokonywać ponownej merytorycznej oceny zarzutów, które okazały się analogiczne do podnoszonych już wcześniej w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego i podlegały rozpatrzeniu przez sąd.
GITD wyjaśnił, że żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w sytuacji, gdy organ związany oceną prawna dokonaną już uprzednio przez sąd administracyjny mieści się w kategoriach przesłanki o charakterze przedmiotowym. Tym samym, na podstawie art. 61a kpa organ powinien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie.
Organ stwierdził, że wobec prawomocności decyzji po oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i rozważenia przez sąd prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, procesowego oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 kpa, bezprzedmiotowe było prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie zarzutów merytorycznych, które w ocenie strony uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji. GITD jest bowiem w tym zakresie związany oceną prawną wyrażoną w zapadłym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie mógłby podjąć rozstrzygnięcia sprzecznego z jego treścią.
Pismem z dnia 11 lipca 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] czerwca 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
a) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uchylenie decyzji GITD z 4 marca 2014 r. i umorzenie postępowania w sprawie, a tym samym odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł, podczas gdy przy wydaniu obu powyższych decyzji, jak i w trakcie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji organ dopuścił się szeregu rażących błędów, które stanowią podstawę do stwierdzenia jej nieważności,
b) art. 105 § 1 kpa poprzez umorzenie postępowania w sprawie w sytuacji braku podstaw do jej umorzenia.
Wobec wskazanych powyżej naruszeń skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia 4 marca 2014 r.
Zdaniem skarżącego zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego, będącego podstawą wymierzenia mu kary pieniężnej stanowi jednoznaczne i rażące naruszenie zasad wyrażonych w art. 7 i art. 8 kpa, a tym samym art. 77 i art. 80 kpa. Organ podjął jedynie minimum działań zmierzających do rozpoznania sprawy, a tym samym rażąco naruszył obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji obowiązek dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Wydana w sprawie decyzja jest niesłuszna i wynika z rażących błędów popełnionych przez organ, pomimo posiadania przez niego dowodów wskazujących na wyraźne nieścisłości w stanie faktycznym sprawy. W konsekwencji, na skarżącego nałożona została wysoka kara pieniężna, która w normalnym i prawidłowym toku procedury, zmierzającej do wyjaśnienia podstawowej kwestii, jaka była prawidłowość działania systemu VIA TOLL, najprawdopodobniej nigdy nie zostałaby na skarżącego nałożona. Potwierdzają to również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w tym wyrok z dnia 4 grudnia 2013 r., dotyczący sprawy kolejnego przejazdu skarżącego w dniu 14 listopada 2011 r., uchylający analogiczne decyzje organu.
Skarżący zauważył, że w toku postępowania nieważnościowego zwrócił on uwagę na rażące naruszenie przez organ art. 78 § 1 w zw. z art. 10 §1 kpa poprzez ograniczenie czynnego udziału skarżącego w postępowaniu polegające na bezpodstawnym zaniechaniu przez organ przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, o który wnioskował skarżący, na okoliczność prawidłowego działania systemu VIA TOLL w dacie przejazdu przez skarżącego, pomimo że okoliczność ta nie została jednoznacznie wyjaśniona przez organ, zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na pierwszy rzut oka wynikało, że powyższa kwestia, będąca kwestią kluczową, budzi wątpliwości, których z całą pewnością nie wyjaśniają pisma złożone przez firmę Kapsch Telematic Services sp. z o.o. Bezpodstawna zaś odmowa uwzględnienia żądania strony przeprowadzenia określonego dowodu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonego w art. 10 kpa.
Skarżący wyjaśnił, że w piśmie z 9 października 2012 r., zgodnie z zawiadomieniem organu z 1 października 2012 roku, zajął stanowisko w sprawie oraz ponownie wniósł o przeprowadzenie opinii biegłego z zakresu elektroniki na okoliczność tego, czy w dniu 14 listopada 2011 r. system VIATOLL działał poprawnie, szczególnie mając na uwadze dowody przeprowadzone dotychczas w sprawie.
W ocenie skarżącego kluczową kwestią w niniejszej sprawie było jednoznaczne i w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnienie, czy system VIATOLL w dniu 14 listopada 2011 r. działał poprawnie, a w konsekwencji, czy zasadnie została nałożona na skarżącego kara pieniężna w kwocie 3.000 zł. Skoro w wyniku kontroli tylko 4 spośród 43 zarejestrowanych w tym dniu przejazdów skarżącego było przejazdami rzekomo nieopłaconymi, a przejazdy te rejestrowane były w różnych godzinach (20:12, 21:49, 22:17, 22:30), natomiast zarejestrowane przejazdy, odbywające się w nieodległych sekwencjach czasowych były przejazdami opłaconymi, co potwierdzają wyniki kontroli z dnia 6 grudnia 2011 r., oznacza to, że system VIA TOLL nie działał prawidłowo. Jednak do jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości stwierdzenia, jakie były przyczyny wybiórczego nienaliczania opłat za przejazdy przez bramownice, czy system działał prawidłowo konieczne były wiadomości specjalne. Pisma wyjaśniające składane przez firmę Kapsch nie tylko nie powinny być traktowane jako dokumenty z mocą dokumentów urzędowych (co zdaje się organ przyjął), jak również nie powinny być traktowane jako "opinie biegłego", skoro firma Kapsch jako podmiot bezpośrednio zainteresowany w niniejszej sprawie nie jest podmiotem zewnętrznym, niezależnym. Skoro zaś z materiału dowodowego wynikała rozbieżność nie dająca się usunąć innymi dowodami, a rozbieżność ta dotyczyła kwestii kluczowej dla sprawy, organ miał obowiązek przeprowadzić wnioskowany przez skarżącego dowód z opinii biegłego.
Mając na uwadze zasady demokratycznego państwa prawa, skarżący wskazał, że zarówno decyzja organu z dnia 31 lipca 2012 r. jak i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia 31 października 2012 r. niesie ze sobą skutki niemożliwe do zaakceptowania zgodnie z zasadą praworządności. Nie sposób bowiem uznać za praworządne działanie organu administracji w sytuacji, gdy organ ten rozpoznając sprawę obywatela, który przedstawił konsekwentną, spójną i logiczną argumentacje w sprawie, potwierdzoną zgromadzonym materiałem dowodowym, de facto "przeniósł ciężar postępowania dowodowego" na firmę prywatną, bezkrytycznie przyjmując jej subiektywne ustalenia jako ustalenia własne, pomimo istnienia oczywistych sprzeczności pomiędzy jej ustaleniami a pozostałym materiałem dowodowym. Tym samym, działania organu niezgodne z przepisami prawa przyczyniły się do narażenia skarżącego na znaczna szkodę majątkową w postaci niesłusznie i bezpodstawnie nałożonej kary pieniężnej. Spełnione wiec zostały przesłanki do stwierdzenia nieważności z dnia [...] października 2012 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2012 r.
W odpowiedzi na skargę, GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r., którą organ ten uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]października 2012 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej i umorzył postępowanie w sprawie.
Formalną podstawę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym postępowanie administracyjne umarza się, jeżeli stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
Przepis ten zawiera ogólną przesłankę, którą ma obowiązek badać z urzędu organ prowadzący postępowanie, w postaci istnienia bądź nie jego przedmiotu. Jest to zatem obiektywna i niezależna od działań organu przyczyna stanowiąca nieusuwalną przeszkodę w prowadzeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie. Do takich przyczyn należy zaliczyć także sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie (res iudicata).
Z podobną sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie, zakończonej decyzją ostateczną, której zgodność z prawem potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 2737/12). W sprawie tej doszło zatem do kontroli sądowej i potwierdzenia legalności kwestionowanej decyzji, w związku z czym rozstrzygnięcie sądu korzysta z przymiotu res iudicata.
Należy także mieć na uwadze, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, uregulowanym w rozdziale 13 kpa zatytułowanym "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji". Postępowanie to może zostać wszczęte na wniosek bądź z urzędu i jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnym, których przyczyną powstania może być nie tylko naruszenie przepisów samego prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów proceduralnych.
Podkreślenia wymaga, że organ administracji publicznej orzekający w powyższym trybie nadzwyczajnym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W postępowaniu tym organ ogranicza się wyłącznie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, opierając się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym.
Rozpoznając niniejszą sprawę, w ocenie Sądu, należy przede wszystkim rozstrzygnąć, czy między obecnie rozpoznawanym wnioskiem, a poprzednio toczącym się postępowaniem zachodzi tożsamość.
O tożsamości można mówić wówczas, gdy dostrzegalna jest identyczność czterech elementów identyfikujących stosunek administracyjnoprawny: podmiotów, przedmiotu, determinanty faktycznej oraz determinanty prawnej. Zauważyć należy, że decyzja administracyjna, która stała się decyzją ostateczną, zgodnie z zasadą trwałości może być wzruszona tylko w nadzwyczajnym trybie kontroli, ponadto tworzy stan powagi rzeczy osądzonej. Sytuację taką należy rozumieć jako skuteczne, jednostronne, trwałe skonkretyzowanie stosunku administracyjnoprawnego między stroną postępowania a organem administracji publicznej, który dokonał takiej konkretyzacji. Od tej pory wzajemne relacje stron stosunku kształtuje decyzja administracyjna, usuwając w cień abstrakcyjną normę prawa administracyjnego materialnego, stanowiącą podstawę postępowania zwieńczonego wydaniem decyzji. Zasada res iudicata stanowi przeszkodę wobec ponownej konkretyzacji tego samego stosunku administracyjnoprawnego, a więc w oparciu o niezmieniony stan faktyczny i prawny sprawy, kształtowany przez przepisy prawa materialnego.
W przypadku przedmiotowej sprawy należy wskazać, iż między postępowaniem zakończonym wyżej wskazaną decyzją, a obecnie złożonym wnioskiem istnieje de facto tożsamość postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na tożsamość w zakresie podmiotu inicjującego postępowanie. Tożsamość zachodzi również w zakresie przedmiotowym ponieważ oba postępowania dotyczą tej samej decyzji. Zdaniem Sądu tożsamość postępowań ma również miejsce w zakresie stanu faktycznego sprawy, gdyż podniesione przez stronę skarżącą okoliczności były już przedmiotem oceny organu, jak i sądu administracyjnego. Dotyczy to w szczególności zarzutu nieprawidłowego działania w dacie zdarzenia systemu poboru opłat elektronicznych ViaToll, czy też zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i oparcia na nim rozstrzygnięcia organu. W niniejszej sprawie skarżący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej oparł na przesłance wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i nie wskazał na jakiekolwiek inne dowody lub okoliczności, które nie byłyby znane w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego.
W tej sytuacji wszczęcie postępowania nieważnościowego i wydanie nowej decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę powodowałoby w istocie, że decyzja taka mogłaby podlegać z kolei stwierdzeniu nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z którym decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, jest dotknięta taką właśnie wadą. Strona nie może zatem ponownie domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, z powołaniem się de nomine na przesłanki nieważności lecz de facto na te same okoliczności, które były już znane w trakcie merytorycznego rozpoznawania sprawy w trybie zwykłym.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wystąpiła wskazana wyżej sytuacja, która obligowała organ do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, gdyż nie jest możliwe domaganie się wydania przez organ w tej sprawie następnej decyzji i ponownego rozstrzygania w tym samym przedmiocie. Brak zatem prawnych możliwości dokonania przez organ ponownego rozstrzygnięcia konkretnej sytuacji określonej osoby z tej przyczyny, że w jej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i dotąd nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, czyni nowe postepowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa i wymaga umorzenia postępowania.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło