VI SA/Wa 2531/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-09
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie są zasady przyznawania wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu w sprawach sądowoadministracyjnych, w szczególności w kontekście zmiany przepisów rozporządzeń dotyczących opłat za czynności adwokackie?Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wynagrodzenie adwokata z urzędu w sprawach sądowoadministracyjnych, których przedmiotem nie jest należność pieniężna, ustala się według stawki minimalnej 240 zł, powiększonej o podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wniósł o przyznanie prawa pomocy, co skutkowało zwolnieniem od kosztów i ustanowieniem adwokata A. P. Adwokat podjął czynności procesowe, a po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, wniósł o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie tego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. P. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 zł powiększone o kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej postanowił: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. P. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększone o kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
M. G. wniósł w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2015 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem z urzędu wyznaczyła dla skarżącego adwokata A. P., który wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a następnie złożył pismo, w którym podniósł zarzuty wobec zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego – adwokat A. P. stawił się również na rozprawie w dniu [...] maja 2016 roku. Poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczył przy tym, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2016 roku oddalił skargę w całości, przy czym pełnomocnik skarżącego zwrócił się w terminie z wnioskiem o sporządzanie uzasadnienia wyroku.
W myśl zaś art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie jest to rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
Co prawda, z dniem 1 stycznia 2016 roku, czyli z dniem, w którym weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r., poz. 1800), utraciło moc ww. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W tym też dniu weszło w życie kolejne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Jednakże w myśl § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowe zostało wszczęte z dniem 2 września 2015 roku, przy czym skarga wyrokiem z dnia 10 maja 2016 roku została oddalona. Tym samym przedmiotowa sprawa została wszczęta i nie zakończyła się przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Skoro więc w myśl § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
Z kolei zgodnie z przepisem § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,
c) w innej sprawie - 240 zł.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zatem podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla adwokata (za udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji) stanowi przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.
Mając na uwadze, iż czynnościami podjętymi w niniejszej sprawie przez ustanowionego z urzędu adwokata było sporządzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, złożenie pisma procesowego, stawiennictwo na rozprawie oraz złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, kwota należnego adwokatowi wynagrodzenia za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego wynosi 240 zł. Zarazem w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tj. o kwotę 55,20 zł.
Referendarz sądowy nie znalazł zarazem podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie zwiększonej stawki wynagrodzenia za prowadzenie sprawy, podjęte bowiem przez pełnomocnika czynności nie przekraczają granic zwykłej staranności profesjonalnego reprezentanta.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło