VI SA/Wa 2534/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-17
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działalność polegająca na organizacji spotkań roboczych, obejmująca rezerwację biletów lotniczych i noclegów, może być uznana za pośrednictwo w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych, nawet jeśli uczestnikami są osoby podróżujące w celach zawodowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organizacja spotkania roboczego, obejmująca co najmniej dwie usługi turystyczne (transport, hotelarstwo) tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, z przewidzianą zmianą miejsca pobytu, spełnia definicję imprezy turystycznej. Uczestnicy takich spotkań, podróżujący poza stałym miejscem pobytu, korzystający z noclegu i nie podejmujący stałej pracy, są uznawani za turystów w rozumieniu ustawy, nawet jeśli podróżują w celach zawodowych. Działalność polegająca na pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie takich usług wymaga wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy S.K., który został ukarany za prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru. Organy administracji uznały, że organizacja przez S.K. spotkania roboczego dla firmy A. w K., obejmująca rezerwację biletów lotniczych i noclegów, stanowiła działalność pośrednika turystycznego, a uczestnicy spotkania byli turystami. S.K. twierdził, że jego działania nie miały charakteru turystycznego, a uczestnicy podróżowali w celach służbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę S.K., podtrzymując stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S.T. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru oraz zakazu wykonywania tej działalności przez okres 3 lat oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Minister Sportu i Turystyki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: k.p.a. oraz art. 2b i z art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2016 r. Nr 223, poz. 1334), dalej "u.u.t.", oraz art. 64 ust. 1 i art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.), dalej "u.s.d.g.", po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej: "przedsiębiorca", "strona", "skarżący"), od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdzającej wykonywanie przez S. K. działalności gospodarczej w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych i zakazującej wykonywania tej działalności przez okres 3 lat od daty decyzji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 marca 2015 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wpłynęła informacja, iż skarżący, jako właściciel firmy C. z siedzibą w B., [...], prowadzi działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych. Zgodnie z przesłanymi dokumentami, S. K. uczestniczył w przetargu nieograniczonym zorganizowanym przez A. w K., w ramach którego przygotował ofertę organizacji spotkania roboczego w K. w dniach [...] kwietnia 2015r. obejmującą: organizację, przygotowanie, zaproszenie uczestników i obsługę spotkania roboczego dla 30 osób, w tym rezerwację, zamówienie i pokrycie kosztów biletów lotniczych dla 10 osób oraz zapewnienie noclegów dla 10 osób. Oferta złożona przez skarżącego została wybrana jako najkorzystniejsza i w dniu 17 marca 2015 r. A. w K. podpisała z nim umowę nr [...] z na organizację spotkania roboczego w K. w dniach [...] kwietnia 2015r. o wartości 68 906.00 zł brutto. Zgodnie z ww. umową zleceniobiorca zobowiązał się m.in. do: zapewnienia sali plenarnej, zakwaterowania i wyżywienia, rezerwacji oraz zakupu biletów lotniczych na trasach: [...].
Pismem z dnia 24 marca 2015r. zwrócono się do ww. przedsiębiorcy o przesłanie wyjaśnień oraz informacji dotyczących wykonywanej przez niego działalności. Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. skarżący poinformował, iż firma C. nie przygotowuje, nie oferuje, a także nie realizuje imprez turystycznych, a w spotkaniu naukowym nie brali udziału turyści, lecz wyłącznie pracownicy naukowi w ramach swojego zatrudnienia i wykonywania obowiązków zawodowych.
[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] poinformował Marszałka Województwa [...], iż w dniach 23 i 26 marca 2015r. przeprowadził kontrolę firmy C. z siedzibą w B., która wykazała, iż ww. przedsiębiorca wykonywał działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych.
Pismem z dnia 19 maja 2015 r. Marszałek Województwa [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wykonywania działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych.
W dniu 10 sierpnia 2015r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie S. K., iż nie zajmuje się on organizacją imprez turystycznych, a sprawa której przedmiotem jest niniejsze postępowanie dotyczy wyjazdów służbowych. Ponadto przedsiębiorca poinformował, iż osoby biorące udział w spotkaniu naukowym wykonywały wyłącznie swoją stałą pracę w ramach swojego zatrudnienia i nie uczestniczyły w żadnych typowo turystycznych imprezach a nazywanie ich turystami prowadziłoby do absurdu, gdyż każdy pracownik, któremu firma organizuje wyjazd służbowy z transportem i hotelem, byłby turystą.
Decyzją z dnia [...] września 2015r. nr [...] Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 6, 7a i 7b oraz art. 9 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 u.u.t., art. 64 ust. 1 i art. 72 ust. 2 u.s.d.g. oraz art. 104 k.p.a., stwierdził wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych przez S. K. oraz zakazał ww. przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych przez okres 3 lat.
Pismem z dnia 30 października 2015 r. S. K. złożył odwołanie od ww. decyzji.
Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, iż dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego wskazują, że S. K. prowadził działalność pośrednika turystycznego, a nie organizatora turystyki.
W związku z powyższą decyzją Marszałek Województwa [...] zawiadomił skarżącego, iż ponownie podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie rozszerzając jego przedmiot o postępowanie w sprawie stwierdzenia wykonywania działalności gospodarczej w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych i zakazu wykonywania ww. działalności gospodarczej przez okres 3 lat.
Pismem z dnia 19 stycznia 2016r. S. K. ponownie poinformował, iż nie prowadzi działalności w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych. Do ww. pisma przedsiębiorca dołączył kserokopie: umowy nr [...] z dnia 17 marca 2015r. zawartej z A. w K. na organizację spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015r. wraz formularzem oferty z dnia 19 lutego 2015 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Kamy z dnia [...] listopada 2015r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem.
W dniu 28 stycznia 2016 r. przeprowadzono kontrolę firmy C. z siedzibą w B., W trakcie kontroli skarżacy oświadczył, iż w związku z organizacją spotkania naukowego w dniach [...] kwietnia 2015 r. na zlecenie A. w K. zakupił bilety lotnicze dla uczestników ww. spotkania w Biurze Podróży [...] z siedzibą w K., [...] oraz zawarł ustną umowę na rezerwację miejsc noclegowych, wyżywienia i wynajem sali plenarnej z U. Sp. k. z siedzibą w S., [...]. Na potwierdzenie dokonania ww. rezerwacji Pan S. K. przedłożył oświadczenie z dnia 13 lutego 2015 r. U. Sp. k. Ponadto przedsiębiorca oświadczył, iż w 2015 r. wykonał tylko zlecenie A. w K. dotyczące zorganizowania spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015r., a w latach poprzednich realizował pojedyncze usługi tj. transport i zakwaterowanie na zlecenie różnych podmiotów, natomiast od początku działalności firmy nie uczestniczył w przetargach z wyjątkiem udziału w przetargu organizowanym przez A. w K. dotyczącym organizacji spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015 r. Przedsiębiorca w trakcie kontroli nie udostępnił dokumentacji dotyczącej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, natomiast przedłożył pismo z dnia 5 marca 2015r. skierowane do Działu Zamówień Publicznych A. w K., w którym oświadczył, iż posiada wieloletnie doświadczenie i uprawnienia do realizacji przedsięwzięć będących przedmiotem zamówienia na organizację spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015r. oraz wyrok z dnia [...] sierpnia 2011 r. Krajowej Izby Odwoławczej Sygn. akt: [...]. W związku z powyższym w zaleceniach pokontrolnych zobowiązano przedsiębiorcę do przesłania do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], w terminie 7 dni od daty podpisania protokołu kontroli, oświadczenia o spełnianiu warunków oraz oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia stanowiące załączniki do oferty zgodnie z warunkami specyfikacji istotnych warunków zamówienia na organizację spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015r., a także dokumentację dotyczącą działalności w zakresie realizowania usług transportowych i zakwaterowania. Pismem z dnia 3 lutego 2016r. S. K. poinformował, iż nie posiada oświadczeń ani dokumentacji dotyczących zamówienia ww. spotkania roboczego realizowanego na zlecenie A. w K. w dniach [...] kwietnia 2015r., ani też nie posiada dokumentacji dotyczącej działalności w zakresie realizowania usług transportowych i zakwaterowania.
Pismem z dnia 4 lutego 2016r. organ I instancji zwrócił się z prośbą do A. w K. o przesłanie kserokopii oświadczeń S. K. o spełnianiu warunków oraz o braku podstaw do wykluczenia stanowiących załączniki do oferty zgodnie z warunkami specyfikacji istotnych warunków zamówienia na organizację spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015r. W dniu 10 lutego 2016 r. do organu I instancji wpłynęły potwierdzone za zgodność z oryginałem ww. oświadczenia S. K.
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., powołując się na art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 6, ust. 7ai ust. 7b oraz art. 9 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 u.u.t. oraz art. 64 ust. 1 i art. 72 ust. 2, stwierdził wykonywanie przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych i zakazał wykonywania tej działalności przez okres 3 lat od daty decyzji W uzasadnieniu decyzji Marszałek wskazał m.in., że organizacja przez stronę spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015 r. na zlecenie A. w K. spełnia przesłanki definicji imprezy turystycznej określonej w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o usługach turystycznych, gdyż składało się z co najmniej dwóch usług turystycznych (usługi transportowej, usługi hotelarskiej, wyżywienia, obsługi spotkania), tworzących jednolity program (połączone usługi tworzyły program zorganizowanego spotkania) i objętych wspólną ceną (program spotkania, cena, czas trwania zostały określone w umowie nr [...] oraz w formularzu oferty z 19 lutego 2015 r. stanowiącym załącznik nr 1 do ww. umowy), a także przewidziana była zmiana miejsca pobytu (transport uczestników).
Organ I instancji nie uznał za wystarczająco udowodnionych twierdzeń skarżącego, iż spotkanie robocze nie miało charakteru turystycznego, a jego uczestnicy nie byli turystami w rozumieniu przepisów ustawy o usługach turystycznych, gdyż podróżowali w ramach swojego zatrudnienia i wykonywania obowiązków zawodowych. Powołując się na definicję turysty określoną w art. 3 pkt 9 u.7u.t., organ I instancji podniósł, że uczestnicy przedmiotowego spotkania roboczego byli turystami w myśl wyżej przywołanego przepisu, gdyż podróżowali do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, a celem ich podróży nie było podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz korzystali z noclegu przez jedną noc.
Organ podniósł, że z zebranego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w celu realizacji ww. umowy nr [...] skarżący na zlecenie A. w K. wykonał czynności faktyczne i prawne polegające na zawarciu umów o świadczenie usług turystycznych składających się na program spotkania, tj. dokonał rezerwacji, a następnie zakupu biletów lotniczych dla 10 uczestników spotkania w Biurze Podróży [...] z siedzibą w K. przy [...], a także zawarł ustną umowę na rezerwację noclegów dla 10 osób wraz z wyżywieniem i wynajęciem sali plenarnej dla 30 osób na potrzeby przedmiotowego spotkania roboczego z U. Sp. k. z siedzibą w S. przy ul. [...]. Wszystkie ww. czynności zostały dokonane przez skarżącego na zlecenie A. w K. Na podstawie powyższego organ I instancji uznał za udowodnione, że realizując umowę nr [...] z 17 marca 2015 r. skarżący prowadził działalność pośrednika turystycznego.
Organ I instancji odnosząc się do znajdujących się w aktach sprawy wyroków: Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Karny, z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] oraz Krajowej Izby Odwoławczej z [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...], uznał, iż pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji wskazał, że nie będąc związany ustaleniami sądu karnego ma pełne prawo do odmiennej oceny stanu faktycznego i zebranego w sprawie materiału dowodowego, tym bardziej, że sąd karny brał pod uwagę przede wszystkim kwestie prawno-karnej odpowiedzialności. Organ I instancji nie jest związany także interpretacją dokonaną przez Krajową Izbę Odwoławczą prowadzącą postępowanie dotyczące zamówienia publicznego.
Pismem z dnia 18 kwietnia2014 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że niezrozumiałe i nieprzekonujące jest stwierdzenie organu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że uczestników spotkania roboczego należy traktować jako turystów. W jego ocenie organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie jakiegokolwiek logicznego wywodu i nie wskazał uzasadnienia tej tezy.
Ponadto skarżący wskazał, że klientem strony była A. w K., której w świetle przepisów nie można uznać za turystę. Wskazał, że, jak wynika z umowy z 17 marca 2015 r. nr [...], przedmiotem umowy była organizacja spotkania roboczego - zebrania naukowego dla pracowników krajowych i zagranicznych partnerów A. Program spotkania został ustalony przez zleceniodawcę, co wynika z procedury przetargowej, a skarżący nie miał żadnego wpływu na jego kształt. Zasadniczym elementem przedmiotu umowy było zapewnienie A. warunków lokalowych (sala plenarna) i technicznych (rzutnik, nagłośnienie) pozwalających uczestnikom w istocie na wykonywanie ich obowiązków zawodowych polegających na prezentacji i dyskusji nad zagadnieniami mechatroniki. Skarżący podkreślił, że nie przygotowywał ani nie oferował żadnych typowych usług wypoczynkowych, przewodnickich, zwiedzania itp., gdyż program spotkania roboczego nie obejmował tego rodzaju usług.
Ponadto skarżący podniósł, że uczestnicy spotkania roboczego wykonywali w jego trakcie swoje obowiązki zawodowe (celem uczestnictwa w spotkaniu było świadczenie pracy), a więc nie można przyjąć, że byli oni turystami w rozumieniu art. 3 pkt 9 u.u.t. Powołując się na treść ww. przepisu skarżący wskazał, że ustawodawca stosując w definicji turysty sformułowanie "podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości" nie mógł mieć na myśli nawiązania stosunku pracy na czas nieokreślony w odwiedzanej miejscowości. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, można przyjąć, że także wykonywanie obowiązków zawodowych powiązanych z odwiedzinami danej miejscowości jest czynnikiem, stanowiącym, że dany podróżny nie jest turystą.
W związku z powzięciem informacji o ewentualnym wykonywaniu przez skarżącego działalności polegającej na organizowaniu imprez turystycznych lub pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych, polegającym na organizacji usług zakwaterowania, wyżywienia oraz zwiedzania dla uczestników konferencji pod nazwą [...], organizowanej przez Instytut [...], która odbyła się w dniach [...] września 2015 r. w K., organ odwoławczy pismem z 1 lipca 2016 r. wystąpił do Instytutu [...] z prośbą o wyjaśnienia w przedmiotowym zakresie.
W piśmie z 15 lipca 2016 r. Instytut [...] poinformował, że nie podpisywał żadnej umowy z S. K., a jedynie w ramach poszerzenia oferty konkurencyjnej dla uczestników konferencji pod nazwą [...] zamieścił na stronie internetowej ofertę firmy C. wraz z formularzem zgłoszeniowym i przedstawił te propozycje uczestnikom konferencji. Instytut [...] wyjaśnił, że "Uczestnicy konferencji, którzy zdecydowali się na skorzystanie z oferty firmy C. kontaktowali się z firmą bezpośrednio i bezpośrednio dokonywali opłat na konto firmy C. i od firmy otrzymywali faktury za usługi. W czynnościach tych Instytut nie pośredniczył, ani też - nie otrzymał z tego tytułu żadnego wynagrodzenia".
W związku z powyższym organ odwoławczy pismem z 25 lipca 2016 r. wystąpił do skarżącego o złożenie wyjaśnień w odniesieniu do informacji przekazanych przez Instytut [...] oraz zawartych w formularzu rejestracji dla uczestników konferencji pod nazwą [...].
Pismem z 25 sierpnia 2016 r. skarżący poinformował, że zgodnie z przedmiotem działalności wskazanym we wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wykonuje on działalność gospodarczą polegającą na organizacji targów, wystaw i kongresów. Skarżący podniósł, iż nie wykonywał i nie wykonuje działalności organizatora turystyki ani pośrednika turystycznego, ponieważ nie adresuje swojej oferty do turystów, a więc w konsekwencji nie oferuje imprez turystycznych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, wskazał, że w definicji turysty ukształtowanej przez Światową Organizację Turystyki, wymienia się różne cele podróżowania, takie jak wakacje, czas wolny, zwiedzanie, odwiedziny rodziny i znajomych, sprawy zawodowe i interesy, pielgrzymki czy cele zdrowotne. Istotne jest, że realizowanie podróży w celu innym, niż podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i podczas której ma miejsce nocleg, stanowi o tym, iż osoba odbywająca tę podróż jest turystą.
Zdaniem organu odwoławczego uczestnicy ww. spotkania roboczego niewątpliwie byli turystami w rozumieniu przepisów ww. ustawy, gdyż:
- podróżowali do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, czego potwierdzeniem były m.in. bilety lotnicze zakupione przez stronę dla uczestników spotkania,
- okres wyjazdu nie przekraczał 12 miesięcy (spotkanie robocze odbywało się w dniach [...] kwietnia 2016 r.),
- celem podróży nie było podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości, mimo że uczestnicy brali udział w spotkaniu roboczym o charakterze zawodowym (w definicji turysty, określonej w ustawie o usługach turystycznych wskazuje się tylko jeden cel podróży, tj. podjęcie stałej pracy, który stanowi o tym, że dany podróżny nie jest turystą, wobec czego osoba podróżująca do innej miejscowości, poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nie przekraczający 12 miesięcy i korzystająca z noclegu przynajmniej przez 1 noc, w każdym innym celu niż podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości, jest turystą),
- korzystali z noclegu przynajmniej przez jedną noc, co potwierdza oświadczenie Strony o ustnym zawarciu umowy z U. Sp. k.
Zdaniem organu odwoławczego z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw, aby twierdzić, iż usługi były świadczone innym podmiotom niż osoby, które odpowiadają definicji turysty, tym samym bezpodstawne jest twierdzenie Strony, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z usługami turystycznymi w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że skarżący, proponując uczestnikom konferencji pod nazwą [...], organizowanej przez Instytut [...] w dniach [...] września 2015 r. w K., zapewnienie usług zakwaterowania, wyżywienia oraz zwiedzania, zgodnie z preferencjami wskazanymi przez uczestników konferencji, wykonywał działalność pośrednika turystycznego w myśl art. 3 pkt 6 u.u.t. Potwierdzeniem powyższego jest formularz zgłoszeniowy, który był zamieszczony na stronie internetowej Instytutu [...], z którego jednoznacznie wynika, ze usługi zakwaterowania, wyżywienia i zwiedzania są zapewniane przez skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C. z siedzibą w B. przy [...].
Pismem z dnia 2 listopada 2016 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystyki. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił organowi:
- naruszenie art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli), art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 pkt 1, 2, 6, 9, 10, art. 4 art. 9 ust. 3 pkt 3 u.u.t., a przede wszystkim poprzez błędne ustalenie, że skarżący wykonywał działalność pośrednika turystycznego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu odwołania. Ponadto wskazał na uchybienia formalne, jakich jego zdaniem dopuścił się organ I instancji, a których nie dostrzegł Minister Sportu i Turystyki. Zdaniem Skarżącego decyzja została wydania z naruszeniem art. 9 ust. 3 pkt 3 u.u.t., gdyż Marszałek Województwa [...] orzekł o stwierdzeniu wykonywania działalności gospodarczej "w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych" oraz zakazał "wykonywania działalności gospodarczej w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na okres 3 lat", a przepis art. 9 ust. 3 pkt 3 u.u.t. odnosi się konkretnie do działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego (zarówno stwierdzenia wykonywania takiej działalności, jak i zakazu jej wykonywania). Skarżący podniósł również brak wyjaśnienia przyjętej daty stwierdzenia wykonywania działalności bez wymaganego wpisu do rejestru.
Skarżący podtrzymał także zarzut, że jego działania nie powinny być przedmiotem rozstrzygnięć organów obu instancji w przedmiotowej sprawie, wskazując na interpretację pojęcia turysty, którym posłużył się ustawodawca w u.u.t.. Zdaniem skarżącego usługa turystyczna lub impreza turystyczna występuje wtedy, gdy adresatem świadczonych usług jest turysta lub odwiedzający. W opinii skarżącego definicje turysty i odwiedzającego sformułowane w przepisach u.u.t. nie są przejrzyste i jednoznaczne, a kluczowe znaczenie ma analiza przesłanki podróżowania do innej miejscowości w celu innym niż podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości. Skarżący podniósł, że ustawodawcy nie mogło chodzić o nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony w odwiedzanej miejscowości. Argumentował swój pogląd wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej, w którym posłużono się przykładem, iż turystą byłby kierowca tira wykonujący kilkudniowy przewóz towarów poza miejscem swojego stałego pobytu, a wysyłający go z transportem i zapewniający logistykę jego pracodawca byłby organizatorem turystyki. Skarżący wskazał na brak rozważań i odniesienia się do zarzutu stawianego w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji Ministra Sportu i Turystyki.
Skarżący zakwestionował także ustalenie przez organy obu instancji, iż uczestnicy spotkania roboczego byli turystami, skoro w toku postępowania nie badano, jakie są miejsca stałego pobytu poszczególnych uczestników spotkania. Zdaniem Strony bilet lotniczy nie stanowi dowodu podróżowania do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu. Za nieuzasadniony uznał także wniosek, iż uczestnicy korzystali z noclegu przynajmniej przez jedną noc, na podstawie "wzmianki o zawarciu umowy jedynie przewidującej taką możliwość". Podniósł, iż usługi nie świadczone turystom, ale innym osobom, nie są usługami turystycznymi i nie będą składać się na imprezę turystyczną, a ich organizator nie będzie pośrednikiem turystycznym, który dla prowadzenia swojej działalności wymaga wpisu we właściwym rejestrze.
Skarżący nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że w odniesieniu do konferencji organizowanej przez Instytut [...], wykonywał on działalność pośrednika turystycznego. Zdaniem Skarżącego brak jest w uzasadnieniu decyzji konkretnych dowodów wypełnienia przez niego przesłanek takiej działalności. W jego opinii nie można uznać za dowód pisma dyrektora ww. Instytutu z 15 lipca 2016 r. Skarżący przywołał również pismo M. P. - pełnomocnika skarżącego z 25 sierpnia 2016 r., w którym zaprzeczył, by skarżący wykonywał działalność organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego. Zgodnie z tym pismem wszelkie wykonywane czynności stanowiły wspieranie organizacji kongresów i konferencji, a nie imprez turystycznych, zgodnie z powoływanym we wcześniejszej korespondencji zgłoszeniem PKD.
Skarżący powołał się również na wyrok Sądu Okręgowego w [...], uniewinniający skarżącego od zarzutu wykonywania działalności regulowanej bez wymaganego wpisu do rejestru. Podkreślił, że ma prawo oczekiwać jednolitego orzekania przez sąd karny i organy administracji publicznej w rozstrzyganiu w istocie tej samej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] września 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] nie naruszają prawa. Kontrolowana decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie o usługach turystycznych, ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w skardze – art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie jest czy skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych.
Zgodnie z przepisami art. 3 pkt 4, 5 i 6 u.u.t. organizator turystyki to przedsiębiorca, którego działalność polega na organizowaniu imprez turystycznych, czyli przygotowywaniu lub oferowaniu, a także realizacji imprez turystycznych, a pośrednik turystyczny to przedsiębiorca, którego działalność polega na wykonywaniu, na zlecenie klienta, czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych.
W myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 2 u.u.t. imprezą turystyczną są co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu. Z kolei usługami turystycznymi, zgodnie z art. 3 pkt 1 u.u.t. są usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. Jako turystę uznaje się, w myśl art. 3 pkt 9 u.u.t. osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc. Natomiast za odwiedzającego, zgodnie z art. 3 pkt 10 u.u.t. uznaje się osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz niekorzystającą z noclegu.
W piśmiennictwie (P. Cybula, Komentarz do art. 3 ustawy o usługach turystycznych, LEX 2012, pkt 3, 4) oraz w orzecznictwie (vide: wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn.. akt II GSK 2087/15, LEX nr 2299066) utrwalony jest pogląd, że usługami turystycznymi są zawsze usługi przewodnickie oraz usługi hotelarskie, bez względu na to, kto jest ich odbiorcą. Natomiast inne usługi mają charakter usług turystycznych dopiero wówczas, gdy są świadczone turystom lub odwiedzającym. Zatem definicją usług turystycznych objęte są wszelkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. Nie są to tylko usługi turystyczne w tradycyjnym tego słowa rozumieniu, ale także usługi o charakterze np. sportowym, rekreacyjnym, kulturalnym, handlowym czy edukacyjnym. Art. 2 pkt 1 dyrektywy 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (Dz. Urz. WE L 158 z 23.06.1990, dalej: dyrektywa 90/314/EWG) przewiduje, że "impreza turystyczna" oznacza wcześniej ustaloną kombinację nie mniej niż dwóch usług sprzedawanych lub oferowanych do sprzedaży w łącznej cenie, o okresie ich świadczenia dłuższym niż 24 godziny lub obejmującym nocleg (por. też wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 18 maja 2010 r., sygn. C- 585/08 w sprawie Peter Pammer v. Reederei Karl Schlüter GmbH & Co. KG i Hotel Alpenhof GesmbH v. Oliver Heller, Lex nr nr 1298835; także wyrok TSUE z dnia 30 kwietnia 2002 r., sygn. C-400/00 w sprawie Club-Tour, Viagens e Turismo SA v. Alberto Carlos Lobo Gonçalves Garrido, Lex nr 111966). Poszczególne elementy mają być ze sobą tak powiązane, że wykonanie każdego z nich może wpływać na wykonanie całej umowy, w szczególności na osiągnięcie przez klienta celu umowy.
W cytowanym Komentarzu (pkt 4) wskazuje się, że na imprezę turystyczną składają się najczęściej takie usługi, jak: usługi zakwaterowania, usługi w zakresie wyżywienia, usługi przewozowe, usługi pilota wycieczek, przewodnika turystycznego, usługi rekreacyjne. Istotne jest ustalenie czy można mówić o połączeniu co najmniej dwóch usług turystycznych.
Podkreślić należy, że w praktyce organizator turystyki oferuje klientom gotowe pakiety - przygotowane wcześniej imprezy turystyczne, podczas gdy pośrednik turystyczny przygotowuje na zlecenie klienta, zgodnie ze wskazanymi przez niego preferencjami, pakiet składający się z co najmniej dwóch usług turystycznych (imprezę turystyczną).
Mając na uwadze przedstawione definicje imprezy turystycznej i usług turystycznych, należy uznać, że organ prawidłowo zakwalifikował, że skarżący prowadził działalność pośrednika turystycznego, polegającą na pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych.
Bezsporne w sprawie jest, że realizując usługi mające na celu organizację spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015 r. skarżący działał na zlecenie A. w K. Dowodem potwierdzającym powyższe jest umowa nr [...] zawarta 17 marca 2015 r. pomiędzy skarżącym a A. w K.
W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że przy organizacji przez skarżącego ww. spotkania roboczego spełnione zostały przesłanki świadczące o tym, iż była to impreza turystyczna:
- skarżący zrealizował co najmniej dwie usługi turystyczne (usługę transportową, usługę hotelarską i wynajem sali plenarnej na potrzeby spotkania), co potwierdzone zostało podczas kontroli organu I instancji przeprowadzonej 28 stycznia 2016 r. u skarżącego. W trakcie kontroli skarżący oświadczył, że wykupił bilety lotnicze dla uczestników spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2016 r. w Biurze Podróży [...] z siedzibą w K. przy [...], a także zawarła ustną umowę na rezerwację miejsc noclegowych, wyżywienia i udostępnienia sali plenarnej z U. Sp. k. z siedzibą w S. przy [...]. Dowodem potwierdzającym powyższe jest protokół kontroli przeprowadzonej 28 stycznia 2016 r. przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] (akta kontroli znak [...]) wraz z dowodami kontroli, m.in. oświadczeniem U. Sp. k. z 13 lutego 2015 r.,
- usługi zrealizowane przez skarżącego (usługa transportowa, usługa hotelarska i wynajem sali plenarnej) na zlecenie A. w K. w ramach spotkania roboczego, które odbyło się w dniach [...] kwietnia 2016 r., tworzyły jednolity program zorganizowanego spotkania i były objęte wspólną ceną (program spotkania, cena, czas trwania zostały określone w umowie nr [...] zawartej 17 marca 2015 r. pomiędzy Stroną a A. w K. oraz w formularzu oferty z 19 lutego 2015 r. stanowiącym załącznik nr 1 do ww. umowy),
- w programie spotkania roboczego, które odbyło się w dniach [...] kwietnia 2015 r. przewidziana była zmiana miejsca pobytu uczestników, czego dowodem są zakupione bilety (podróż lotnicza). a także nocleg w U. Sp. k.
Podkreślenia wymaga, że także z formularza zgłoszeniowego dla uczestników konferencji pod nazwą [...] wynika, że S. K. proponował zapewnienie trzech usług, tj. zakwaterowania, wyżywienia i zwiedzania, zgodnie z zamówieniem klientów (uczestników ww. konferencji), a więc można uznać, że jego działalność polegała na pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenia usług.
Odnosząc się do stawianego zarówno w postępowaniu administracyjnym jak w skardze zarzutu skarżącego, że odbiorcą działań skarżącego nie byli turyści w rozumieniu przepisów ustawy o usługach turystycznych, lecz A. w K., ewentualnie zaproszone przez nią na konferencję osoby świadczące pracę, co stanowiło, iż skarżący nie wykonywał działalności pośrednika turystycznego, wskazać należy, iż jest on bezzasadny.
Dla rozpoznania niniejszej sprawy kluczową kwestią jest zakwalifikowanie jako turystów uczestników konferencji organizowanej przez skarżącego na zlecenie jej klienta – A. w K. Wbrew twierdzeniom skarżącego, definicja turysty zawarta w art. 3 pkt 9 u.u.t., nie wyklucza uczestników konferencji, szkoleń czy kongresów z zakresu pojęciowego tego terminu. Art. 3 pkt 9 u.u.t. definiuje turystę jako osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc. W świetle powyższego, należy stwierdzić, że przepisy u.u.t. nie ograniczają definicji turysty do osób podróżujących w celach wypoczynkowych czy też rekreacyjnych, a w konsekwencji nie wykluczają z zakresu pojęciowego imprezy turystycznej wyjazdów innych niż wypoczynkowe czy też rekreacyjne. Bez znaczenia dla kwalifikacji prawnej imprezy turystycznej pozostaje więc cel wyjazdu, o ile celem pobytu w odwiedzanej miejscowości nie jest podjęcie stałej pracy przez uczestników wyjazdu. Podróżowanie, podczas którego ma miejsce nocleg, w celu innym, niż podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości stanowi o tym, iż osoba odbywająca tę podróż jest turystą.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że uczestnicy spotkania organizowanego przez skarżącego na zlecenie A. w K. niewątpliwie byli turystami w rozumieniu przepisów u.u.t., gdyż:
- podróżowali do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu,
- okres wyjazdu nie przekraczał 12 miesięcy,
- korzystali z noclegu przynajmniej przez jedną noc,
- celem podróży nie było podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości, mimo że uczestnicy brali udział w spotkaniu o charakterze zawodowym.
W definicji turysty, określonej w ustawie o usługach turystycznych wskazuje się tylko jeden cel podróży, tj. podjęcie stałej pracy, który stanowi o tym, że dany podróżny nie jest turystą, wobec czego należy przyjąć, że osoba podróżująca do innej miejscowości, poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nie przekraczający 12 miesięcy i korzystająca z noclegu przynajmniej przez 1 noc, w każdym innym celu niż podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości, jest turystą. Zdaniem Sądu ustawodawca w definicji turysty jasno wskazał, że przesłanką wyłączającą zaklasyfikowanie danej osoby jako turysty jest podróżowanie w celu podjęcia stałej pracy w odwiedzanej miejscowości. Z definicji określonej w art. 3 pkt 9 u.u.t. nie wynika, aby osoby np. wykonujące obowiązki zawodowe, uczestniczące w szkoleniu lub konferencji nie były turystami.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego odnośnie sposobu ustalenia przez organy obu instancji wykonywania przez niego działalności pośrednika turystycznego zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 6 u.u.t., wyjaśnić należy, że zgodnie z tą definicją pośrednik turystyczny to przedsiębiorca, którego działalność polega na wykonywaniu, na zlecenie klienta, czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych.
W ocenie Sądu podjęte przez skarżącego w celu organizacji spotkania roboczego w dniach [...] kwietnia 2015 r. na zlecenie A. w K. wyczerpują przesłanki wskazane w ww. definicji pośrednika turystycznego, ponieważ skarżący:
- działał na zlecenie A. w K., co wynika z umowy nr [...] zawartej 17 marca 2015 r. pomiędzy Skarżącym a A. w K.,
- wykonywał czynności faktyczne, polegające na zrealizowaniu usług turystycznych: usługi transportowej, usługi hotelarskiej i wynajmu sali plenarnej na potrzeby przedmiotowego spotkania,
- wykonywał czynności prawne, m.in. zawarł ustną umowę na rezerwację miejsc noclegowych, wyżywienia i udostępnienia sali plenarnej z U. Sp. k. z siedzibą w S.
- wykonywał czynności, które były związane z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych, definiowanych zgodnie z art. 3 pkt 1 u.u.t. jako usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym, poprzez celu zapewnienie usługi hotelarskiej i transportowej uczestnikom spotkania (którzy byli turystami w myśl art. 3 pkt 9 u.u.t.).
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących uchybień formalnych wskazać należy, że zgodnie z art. 9 ust. 3 pkt 3 u.u.t. marszałek województwa wydaje z urzędu decyzje o stwierdzeniu wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru i o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat. Jednocześnie w art. 4 ust. 1 u.u.t. wskazano, że działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów u.s.d.g. i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. W ocenie organu odwoławczego z brzmienia ww. przepisów wynika, że organizator turystyki to przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych, a pośrednik turystyczny to przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych. Zastosowanie przez organ I instancji w sentencji decyzji sformułowania o stwierdzeniu wykonywania działalności oraz zakazie wykonywania działalności "w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych", a nie jak oczekiwałby skarżący o stwierdzeniu wykonywania działalności oraz zakazie wykonywania działalności "pośrednika turystycznego" nie stanowi uchybienia formalnego decyzji wydanej przez organ I instancji i nie może być przyczyną jej uchylenia. Ustawodawca w przepisach u.u.t. nie stosował wyłącznie jednego i ściśle określonego sformułowania dotyczącego działalności pośrednika turystycznego. Poza określeniami w przytoczonych wyżej art. 4 ust. 1 i art. 9 ust. 3 pkt 3 u.u.t., ustawodawca w art. 3 pkt 6 zdefiniował pośrednika turystycznego jako przedsiębiorcę, którego działalność polega na wykonywaniu, na zlecenie klienta, czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o .świadczenie usług turystycznych. Fakt, że ustawodawca posłużył się kilkoma sformułowaniami w przepisach odnoszących się do działalności pośrednika turystycznego, nie stanowi o tym, że w każdym z tych przepisów jest mowa o rożnych rodzajach działalności. Faktycznie wszystkie przepisy dotyczą jednej i tej samej działalności pośrednika turystycznego. Stąd zarzut skarżącego dotyczący uchybień formalnych w tym zakresie jest nieuzasadniony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że w decyzji organu I instancji brak jest wyjaśnienia przyjętej daty stwierdzenia wykonywania działalności bez wymaganego wpisu, podkreślić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 3 pkt 4 u.u.t. decyzje z urzędu o stwierdzeniu wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru i o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat zawierają w szczególności datę stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru. Przepis ten nie zobowiązuje marszałka województwa do zawarcia wyjaśnienia odnośnie daty stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru.
Reasumując, w sytuacji prowadzenia przez skarżącego działalności w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o oświadczenie usług turystycznych, w myśl art. 4 ust. 1 u.u.t. skarżący powinien był uzyskać wpis w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest bowiem działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.
Przepis art. 64 ust. 1 u.s.d.g. mówiący: "Jeżeli przepis odrębnej ustawy stanowi, że dany rodzaj działalności jest działalnością regulowaną w rozumieniu niniejszej ustawy, przedsiębiorca może wykonywać tę działalność, jeżeli spełnia szczególne warunki określone przepisami tej odrębnej ustawy i po uzyskaniu wpisu w rejestrze działalności regulowanej, z zastrzeżeniem art. 75." Stanowi on ogólną klauzulę dotyczącą działalności regulowanej, powtórzoną przez art. 4 ust. 1 u.u.t. Konsekwencją zaś stwierdzenia, że skarżący wykonywał działalność w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów oświadczenie usług turystycznych bez wpisu do rejestru działalności gospodarczej był obowiązek zastosowania sankcji przewidzianej przez art. 72 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.s.d.g. Według art. 72 u.s.d.g. przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru działalności regulowanej, może uzyskać ponowny wpis do rejestru w tym samym zakresie działalności gospodarczej nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 71 ust. 1.(ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się do przedsiębiorcy, który wykonywał działalność gospodarczą bez wpisu do rejestru działalności regulowanej (ust. 2).
Zatem organ nadzoru stwierdziwszy wykonywanie działalności w zakresie pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o oświadczenie usług turystycznych bez wpisu do rejestru działalności gospodarczej miał wręcz obowiązek nałożenia sankcji z art. 72 ust. 2 u.s.d.g.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż w kontrolowanej sprawie organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy wypełniły także obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadziły w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów nie znaleziono podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło