VI SA/Wa 2540/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-11

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Aneta Lemiesz, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił patent na wynalazek "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" z powodu braku nowości, biorąc pod uwagę stan techniki ujawniony w niemieckim dokumencie patentowym DE 3714764 oraz polskim opisie patentowym PL 198253?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił patent na wynalazek "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" z powodu braku nowości. Analiza stanu techniki, w szczególności polskiego opisu patentowego PL 198253, wykazała, że rozwiązanie objęte spornym patentem nie spełniało wymogu nowości, ponieważ było już ujawnione przed datą zgłoszenia patentowego. Stwierdzenie braku nowości jest samoistną podstawą do unieważnienia patentu, dlatego ocena poziomu wynalazczego nie była konieczna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. B. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2015 r. o unieważnieniu patentu na wynalazek "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" (PL 200374). Wniosek o unieważnienie złożył D., zarzucając brak zdolności patentowej rozwiązania, w tym brak nowości i poziomu wynalazczego, powołując się na stan techniki ujawniony w dokumentach DE 3714764 i PL 198253. Urząd Patentowy RP unieważnił patent, uznając brak nowości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia[...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 dalej także "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy z wniosku D.(dalej także "wnioskodawca", "uczestnik postępowania"), przeciwko Z. B. (dalej także: "skarżący", "uprawniony"), unieważnił patent na wynalazek pt.: "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" o numerze PL 200374. Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 3 stycznia 2014 r. uczestnik postępowania wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" o numerze Pat.200374 udzielonego z datą pierwszeństwa od 22 września 2003 r. na rzecz skarżącego. Za podstawę wniosku wskazał zarzut braku zdolności patentowej spornego rozwiązania, wymaganej przepisami art. 24-26 p.w.p. Uzasadniając swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego patentu wnioskodawca stwierdził, że jest konkurentem uprawnionego w dziedzinie siatek okładzinowych dla górnictwa podziemnego, o czym świadczy zawisła przed Urzędem Patentowym RP sprawa sporna dotycząca patentu Pat.209044 pt.: "Sposób wtórnego zabezpieczenia górniczego wyrobiska chodnikowego i zespół opinki do realizacji tego sposobu", z którego uprawnionym jest między innymi skarżący. Ponadto wnioskodawca podniósł, że jest przygotowany do produkcji opinki segmentowej zgrzewanej według dołączonej do wniosku dokumentacji. Ewentualna produkcja, oferowanie i sprzedaż tej opinki przez wnioskodawcę grozi ryzykiem stwierdzenia naruszenia patentu Pat.200374. Dodatkowo powołał się na art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie wnioskodawcy rozwiązanie zastrzeżone w dacie zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP nie spełniało ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, określonych przepisami art. 24, art. 25, art. 26 ustawy p.w.p. Stanowisko wnioskodawcy uzasadniały wskazane informacje zawarte w stanie techniki ustalonym dla spornego wynalazku, t.j. w niemieckim dokumencie patentowym DE 3714764, polskim opisie patentowym PL. 198253 i normie PN-G-15050. Uprawniony w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek przedstawił w piśmie nadesłanym 4 marca 2014 r. swoje stanowisko, kwestionując legitymację procesową wnioskodawcy, który powołując się na okoliczności zakwalifikowane przez niego jako interes prawny, nie poparł ich normą prawa materialnego. Zdaniem uprawnionego, także ograniczenia wynikające z patentu Pat.200374 w niczym nie zagrażają swobodzie działalności gospodarczej wnioskodawcy. Wnioskodawca bowiem dysponując własnymi rozwiązaniami siatek górniczych, w tym także rozwiązaniami z prawami wyłącznymi nie wykazał, aby uprawniony w jakikolwiek sposób ograniczał działalność wnioskodawcy w oparciu o patent PL 200374. Uprawniony zauważył, że wnioskodawca, w przypadku gdyby zamierzał skorzystać z rozwiązania chronionego spornym patentem miał prawo zwrócenia się do uprawnionego o udzielenie licencji na sporne rozwiązanie oraz nie wykazał, aby uprawniony komukolwiek odmówił udzielenia licencji na wzajemnie uzgodnionych warunkach. Dodatkowo uprawniony przedstawił argumentację merytoryczną stanowiącą odpowiedź na zarzuty postawione w przedmiotowym wniosku, gdyż jego zdaniem sporny wynalazek spełniał w dacie zgłoszenia ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, określone przepisami art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy p.w.p. W celu uzasadnienia swojego stanowiska uprawniony, polemizując z podniesionymi we wniosku o unieważnienie patentu zarzutami, odniósł się indywidualnie do każdego z załączonych do wniosku dowodów, w tym także do niemieckiego dokumentu patentowego DE 3714764, wskazując na brak jego przetłumaczenia. Wnioskodawca w dniu 6 maja 2014 r. nadesłał pismo, do którego dołączył tłumaczenie niemieckiego dokumentu patentowego DE 3714764 w zakresie kluczowych fragmentów dla przedmiotowego wniosku. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 22 maja 2014 r. wnioskodawca podtrzymał swój wniosek i dotychczasowe stanowisko w sprawie unieważnienia patentu PL 200374, które przedłożył na piśmie jako załącznik do protokołu rozprawy. Uprawniony również podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i także przedłożył je na piśmie jako załącznik do protokołu z rozprawy. Dodatkowo uprawniony wniósł o uzupełnienie materiałów dowodowych przez wnioskodawcę w zakresie pełnego tłumaczenia dokumentu patentowego DE 3714764 A1 oraz o odroczenie rozprawy, w celu odniesienia się do stanowiska przedłożonego przez wnioskodawcę w formie pisma złożonego na rozprawie, wobec czego rozprawa została odroczona. Uprawniony w dniu 25 czerwca 2014 r. nadesłał pismo, w którym zamieścił odpowiedź na stanowisko wnioskodawcy przedstawione pisemnie na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. Także wnioskodawca w dniu 25 czerwca 2014 r. nadesłał pismo procesowe, do którego dołączył tłumaczenie niemieckiego dokumentu patentowego DE 3714764 w zakresie uzupełniającym wcześniejsze tłumaczenie, nadesłane w dniu 6 maja 2014 r. Ponadto w nadesłanym piśmie wnioskodawca odniósł' się do stanowiska przedstawionego przez uprawnionego w piśmie przedłożonym na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. Dodatkowo uprawniony w dniu 7 lipca 2014 r. nadesłał pismo, w którym zamieścił odpowiedź na merytoryczne stanowisko wnioskodawcy przedstawione pisemnie na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r., w którym obszerniej odniósł się do merytorycznego aspektu sporu niż w swym piśmie z 25 czerwca 2014 r. Na kolejnej rozprawie przeprowadzonej w dniu 13 stycznia 2015 r. wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" o numerze PL 200374 i wszystkie argumenty, i twierdzenia w nim zawarte oraz w pismach procesowych wnioskodawcy. Dodatkowo wnioskodawca przedłożył swoje stanowisko na piśmie jako załącznik do protokołu z rozprawy. Uprawniony również podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie przedmiotowego patentu i wszystkie argumenty, i twierdzenia jak w odpowiedzi na wniosek, oraz w pismach procesowych uprawnionego. Także uprawniony dodatkowo przedłożył swoje stanowisko na piśmie jako załącznik do protokołu z rozprawy. Urząd Patentowy RP wydając skarżoną decyzję stwierdził, że z materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika jednoznacznie, że chronione spornym patentem (PL 200374) rozwiązanie, dotyczące siatki okładzinowej zgrzewanej łańcuchowej, nie posiadało zdolności patentowej określonej przepisami art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy p.w.p. Organ wskazał, że sporny patent (PL 200374) jest określony zastrzeżeniem patentowym, które swą treścią opisuje przedmiot ochrony w kategorii - "wytwór", który jest urządzeniem, tzn. siatką okładzinową. Przedstawiony na okoliczność braku nowości spornego wynalazku niemiecki dokument patentowy o nr DE 3714764 pomimo, że ujawnia większość cech spornego przedmiotu ochrony, to jednak nie szkodzi jego nowości. Mianowicie jedną z cech spornego wynalazku (część znamienna zastrzeżenia patentowego) jest cecha określona zapisem -"końce prętów (1) z hakami (2) są odgięte", co oznacza, że "końce prętów (1)" stanowią obszary tychże prętów, w których usytuowane są "haki (2)" i całe te obszary łącznie "z hakami (2)" są odgięte. Zatem wspomniany zapis nie obejmuje cechy dotyczącej zagięć "końców prętów (1)" w obszarach samych "haków (2)", tzn. zagięć w obszarach wyznaczonych przez długość swobodnych ramion tych haków, jak to ma miejsce w przeciwstawionym rozwiązaniu. Jednocześnie w ocenie organu przedstawiony na okoliczność braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku polski opis patentowy nr PL 198253, świadczy o braku zdolności patentowej spornego wynalazku, szkodząc jego nowości. Organ zauważył, że haki w tym rozwiązaniu są zagięte w stronę ociosu, tzn. inaczej niż w przykładzie wykonania spornego wynalazku, ale treść zastrzeżenia patentowego nie precyzuje zagięcia haków w stronę wyrobiska, czyli obejmuje zagięcie według opisu patentowego nr PL 198253. Poza tym wspomniana wyżej cecha znamienna określona zapisem -"końce prętów (1) z hakami (2) są odgięte" została tu właściwie ujawniona. Z analizy pozostałych cech zastrzeganych spornym patentem przez organ wynika, że to przeciwstawione rozwiązanie, zarówno kompletnie ujawnia zespół cech konstrukcyjnych spornej siatki okładzinowej, w zakresie zastosowanych elementów, co do ich kształtu i wzajemnego usytuowania, jak i też wchodzi w zakres proporcji określonych podaną zależnością matematyczną. Organ podkreślił, że również rysunki zawarte w opisach patentowych stanowią informacje dotyczące przedstawianych tam rozwiązań. Zazwyczaj na takich rysunkach nie są podane konkretne wymiary przedstawianych elementów konstrukcyjnych, ani nie jest podana podziałka rysunkowa (zwana też skalą), w związku z czym w zakresie wspomnianych wymiarów nie można mieć pewności co do ich rzeczywistego przedstawienia. Zdaniem organu nie oznacza to jednocześnie, że wszystkie elementy konstrukcyjne są przedstawiane w nierzeczywistych proporcjach. W przypadku bowiem takich sytuacji, zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami sporządzania rysunków technicznych, stosuje się odpowiednie skrócenia, np. przerwania linii konturowych poprzecznymi podwójnymi liniami przerywanymi. W przedmiotowej sprawie, gdzie istotne było ustalenie proporcji oddalenia zagięcia haków (2) od płaszczyzny (A) siatki, w zależności od połowy sumy średnic (D) i (D1), dotyczących kolejno pręta zaczepowego i wzdłużnego pręta (1), przedstawienie tej proporcji na rysunku opisu patentowego nr PL 198253 nie budziło wątpliwości. Fig.3 przedstawia bowiem widok z boku złącza sąsiednich siatek, ograniczony dwiema poprzecznymi liniami przerywano-punktowymi, który dostatecznie ujawnia elementy siatki, aby można było miarodajnie określić proporcję według zależności zastrzeganej spornym patentem, co umożliwia fakt, że w obszarze mającym znaczenie przy ustalaniu proporcji nie zastosowano przerwania linii konturowych poprzecznymi podwójnymi liniami przerywano-punktowymi. Obliczona proporcja na podstawie pomierzonych wartości wymiarów rysunkowych, odpowiada faktycznie zastosowane], w przeciwstawionym rozwiązaniu, proporcji wymiarowej elementów konstrukcyjnych. Dodatkowo spełnia ona zastrzeganą, w zastrzeżeniu patentowym, zależność H>(D+D1):2, gdzie wielkość (H) jest oddaleniem zagięć haków (2) od płaszczyzny (A) siatki, a (D) jest średnicą pręta zaczepowego, z kolei D1 jest średnicą wzdłużnego pręta (1). W związku z powyższymi ustaleniami Urząd Patentowy RP stwierdził, że w wyniku udzielenia patentu PL 200374, nie może być realizowane - bez naruszenia tego patentu - rozwiązanie dotyczące siatki okładzinowej, ujawnione w stanie techniki. Stanowi to potwierdzenie słuszności negatywnej oceny nowości spornego wynalazku, według kryterium skutku prawnego udzielenia patentu PL 200374. Przykładowo nie może być realizowana siatka okładzinowa, ujawniona w ramach opisu patentowego nr PL 198253, jako konstrukcja z przedstawioną proporcją na fig.3. Ujawniona w ww. stanie techniki proporcja mieści się ponadto wartościowo w (granicach) proporcji określonych zależnością matematyczną, podaną w zastrzeżeniu patentowym patentu PL 200374. Organ patentowy podkreślił, że wnioskodawca postawił zarzut braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania jedynie z ostrożności procesowej, czyli jako zarzut pomocniczy, w związku z czym Urząd Patentowy RP, mając na względzie skuteczne zakwestionowanie przez wnioskodawcę nowości spornego wynalazku, nie był już zobowiązany odnosić się merytorycznie do zarzutu braku poziomu wynalazczego. Uprawniony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 25, w związku z art. 24 ustawy p.w.p., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż wynalazek - nr patentu PL 200374 nie posiada cechy nowości w świetle przeciwstawionego w ramach postępowania spornego wcześniejszego patentu PL 198253. 2. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 28 k.p.a. przez uznanie istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego; - art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 ustawy p.w.p. poprzez: - brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku zaniechania zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; - brak dokonania oceny przedstawionego przez strony całego materiału dowodowego, w tym szczególnie przez uprawnionego; - brak w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz wykazania dowodów, na których się oparł wydając skarżoną decyzję; - brak w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których stanowisku przedstawianemu przez uprawnionego odmówił wiarygodności; - brak jednoznacznego wskazania okoliczności podnoszonych w toku postępowania, które uznał za wiarygodne, a które w ocenie organu wpłynęły na decyzję oraz podania przyczyn dlaczego wpłynęły; - brak wyjaśnienia przyczyn, dla których zmienił podstawę wniosku (i to powołanej jedynie przez wnioskodawcę z ostrożności procesowej), tj. wskazanej jako brak poziomu wynalazczego spornego patentu PL 200374 w świetle patentu PL 198253, zmieniając ją na podstawę w kategorii braku nowości spornego patentu PL 200374 w stosunku do patentu PL 198253, co w konsekwencji spowodowało wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o patent PL 198253. Organ dokonał tej zmiany, pomimo wskazanej we wniosku o unieważnienie patentu PL 200374 podstawy braku nowości patentu PL 200374 w świetle niemieckiego wynalazku DE 3714764 (w uzasadnieniu decyzji ocenił ten wynalazek jako nie szkodzący nowości patentu PL 20037), natomiast braku poziomu wynalazczego w świetle patentu PL 198253. Natomiast w swojej decyzji (str. 8 , 2 akapit od dołu) stwierdził, że wnioskodawca "skutecznie postawił zarzut nowości...", który przecież odnosił się do patentu DE 3714764, (oceniony przez UPRP jako nie szkodzący nowości) i jednocześnie stwierdził, że nie musi się już odnieść do zarzutu braku poziomu wynalazczego (który został postawiony przez wnioskodawcę w odniesieniu do patentu PL 198253.); - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania jednoznacznej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. szeroko omawianego i przedstawianego stanowiska skarżącego, dotyczącego interesu prawnego, w tym w oparciu o szeroko powołane orzecznictwa w tym zakresie, czego skutkiem jest nieuwzględnienie wszystkich argumentów i wyjaśnień składanych w toku postępowania; - naruszenie 107 § 3 k.p.a. poprzez niekompletne uzasadnienie motywów podjętej decyzji, w tym brak ustosunkowania się do argumentów skarżącej odnoszących się do negatywnej oceny istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, a także zaniechania jednoznacznego wskazania oraz uzasadnienia przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności mocy dowodowej argumentom skarżącego, a także argumentom odnoszącym się do obrony merytorycznej rozwiązania z patentu PL 200374, w odniesieniu do całokształtu powoływanego przez skarżącego w sprawie materiału dowodowego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Skarżący pismem z 25 kwietnia 2016 r. poparł stanowisko przedstawione w skardze odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę. Uczestnik postępowania pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2012.270 j.t.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego o unieważnieniu patentu, którą organ wydaje, jeżeli stwierdzi, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego uzyskania. W przypadku patentu na wynalazek pt.: "Siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa" o numerze PL 200374, organ doszedł do takiego wniosku, ze względu na stwierdzony brak nowości rozwiązania chronionego patentem. Jak wynika z akt administracyjnych postępowania w tej sprawie, zostało ono zainicjowane sprzeciwem wobec powyższemu prawu ochronnemu, zgłoszonym przez D. (uczestnika postępowania). Za podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał brak spełnienia, w dacie zgłoszenia przedmiotowego rozwiązania do ochrony, ustawowych warunków określonych w art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy p.w.p., tj. brak spełnienia wymogu nowości oraz poziomu wynalazczego. W uzasadnieniu wskazał na informacje zawarte w niemieckim dokumencie patentowym DE 3714764 oraz polskim opisie patentowym PL. 198253 i normie PN-G-15050. Wobec uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny, na podstawie art. 247 ust. 2 ustawy p.w.p., sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Przechodząc do dalszej części rozważań trzeba wskazać, iż zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które spełniają następujące kryteria: - są nowe, - posiadają poziom wynalazczy, - nadają się do przemysłowego stosowania.  Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnej lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (art. 25 p.w.p.). Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki, co oznacza, że nawet znawca w danej dziedzinie nie będzie mógł odtworzyć tego wynalazku bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania (art. 26 p.w.p.). W szczególności za rozwiązanie oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie zwanego rozwiązaniem do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwijaniu ich ekwiwalentami, proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań, itp. Sposób uwzględnienia stanu techniki polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowego) i rozpatrzenia nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. W tym miejscu Sąd podkreśla, że rozpatrywane kryterium nieoczywistości rozwiązania Urząd Patentowy może zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym kierować się oceną subiektywną (II SA 724/02) tego rozwiązania. Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt 6 II SA 3937/02 wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy uznał, że przedmiotowy wynalazek nie jest rozwiązaniem nowym, co jest wystarczające dla unieważnienia patentu, uznał również, że w niniejszej sprawie brak jest konieczności dokonania oceny przesłanki poziomu wynalazczego. Jak słusznie zauważył Urząd Patentowy analizując sporny patent w kontekście przeciwstawionych mu rozwiązań (w szczególności patent PL 198253), chroniony wynalazek został określony w zastrzeżeniach niezależnych patentu, w niektórych jego elementach konstrukcyjnych, w sposób na tyle ogólnikowy i szeroki, iż nie pozwala to na ich jednoznaczne odróżnienie od przeciwstawionych rozwiązań. Dotyczy to w szczególności wskazanej przez skarżącego jako istotnej cechy wyróżniającej siatki okładzinowej zgrzewanej łańcuchowej, chronionej spornym patentem, kształt haków i kierunek odgięcia w stosunku do wyrobiska, gdyż organ może dokonywać oceny jedynie na podstawie tego co faktycznie zostało w zastrzeżeniach patentowych wskazane. Ocena ta, co należy podkreślić w odniesieniu do kryterium nowości wynalazku, obejmuje tylko jego cechy konstrukcyjne, a nie wywoływane przez nie skutki. Podobnie przedstawia się kwestia proporcji zastosowanych w chronionym rozwiązaniu elementów konstrukcyjnych (proporcja oddalenia zagięcia haków), których wielkość i wzajemną relację organ ustalił na podstawie analizy rysunków technicznych stanowiących niewątpliwie część zastrzeżeń patentowych (precyzujących w formie graficznej cechy rozwiązania będącego przedmiotem wynalazku), w celu stwierdzenia czy odpowiadają one zastosowanym w przeciwstawionym rozwiązaniu proporcjom wymiarowym elementów konstrukcyjnych oraz czy spełniają zastrzeżoną między nimi zależność. W ocenie Sądu skarżący nie podważył skutecznie ustaleń Urzędu Patentowego w powyższym zakresie, w związku z czym należało uznać, że przedmiotowy patent ujęty w zastrzeżeniu nie jest rozwiązaniem nowym. Rozwiązuje on bowiem problem techniczny, tożsamy jak w patencie przeciwstawionym PL. 198253, należącym do istniejącego stanu techniki na dzień dokonania przez skarżącego zgłoszenia spornego patentu. Należy podzielić w tym miejscu stanowisko organu, iż stwierdzenie braku nowości wynalazku jest samoistną podstawą do unieważnienia patentu i kwestia jego poziomu wynalazczego nie mogła mieć wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Odnosząc się ponadto do poszczególnych zarzutów skargi, w ocenie Sądu należało uznać je za bezzasadne. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ należycie zbadał kwestię legitymacji procesowej uczestnika postępowania – jego interesu prawnego, wskazując na czym oparł to przekonanie. W ocenie Sądu kwestia braku realnej konkurencji na rynku między stronami postępowania, w odniesieniu do towarów (siatek górniczych i innych podobnych urządzeń) posiadających rozwiązania chronione spornym patentem nie oznacza, że nie może ona w ogóle wystąpić, a uczestnik postępowania fakt ten w sposób przekonujący uprawdopodobnił, o czym świadczy jego pozycja na rynku, profil działalności oraz podjęte przygotowania do produkcji opinki segmentowej zgrzewnej typu [...] (vide: dokumentacja [...] przekazana przez uczestnika - w aktach administracyjnych sprawy). Sąd nie podziela poglądu, iż fakt konkurencji musi w każdym przypadku realnie wystąpić, gdyż prowadziłoby to do ponoszenia przez przedsiębiorców dodatkowych nakładów, kosztów i prowadzenia ew. postępowań cywilnych, zaś rozpoczęcie produkcji narażałoby z kolei na naruszenie ochrony patentowej. Dlatego też przy ocenie istnienia interesu prawnego wnioskującego o unieważnienie konkretnego patentu należy badać wszystkie okoliczności danej sprawy, gdyż brak realnej konkurencji na rynku nie może wprost decydować o braku interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów k.p.a. wskazanych w skardze. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został bowiem rozpatrzony przez organ w sposób prawidłowy, zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Brak jest również podstaw do stwierdzenia przez Sąd, aby w przeprowadzonym postępowaniu organ naruszył inne przepisy, w tym art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Reasumując, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło