VI SA/Wa 2545/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania. Pomimo posiadania stałych dochodów z działalności gospodarczej przez skarżącego i jego matkę, a także znaczących sald na rachunkach bankowych, skarżący nie udowodnił, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie obejmują wpis sądowy w kwocie 500 zł.
Stan faktyczny
Skarżący J. F., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. cofającą zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po złożeniu formularza PPF i dokumentów finansowych, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, wskazując na wysokie koszty trzech skarg i potencjalnie wyższe wydatki niż zadeklarowane. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu J. F. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży postanawia: odmówić przyznania skarżącemu J. F. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący – J. F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI pełnomocnik skarżącego został wezwany do wypełnienia przez skarżącego urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W wyznaczonym terminie wpłynął wypełniony urzędowy formularz PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi razem z matką gospodarstwo domowe, matka posiada dom o łącznej powierzchni 300 m2. Miesięczny dochód brutto skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (sklep) wynosi 3000 zł, natomiast miesięczny dochód brutto matki skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (biuro rachunkowe) wynosi 5000 zł. Miesięczne wydatki zostały określone na kwotę 2800 zł, w tym 400 zł – telefon, 400 zł – paliwo, 1200 zł – kredyt, 500 zł - koszty rehabilitacji, 200 zł - prąd, 100 zł - woda. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał wyciągi z posiadanych przez skarżącego i jego matkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, PIT – 36 za rok 2012 dotyczący skarżącego, jak również PIT – 36 dotyczący matki skarżącego. Z przedstawionych kopii PIT-36 wynika, że skarżący w 2012 r. osiągnął dochód na kwotę 71 221,68 zł, natomiast jego matka na kwotę 70 073,89 zł. Nadto, z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że saldo dostępnych środków na rachunku bankowym: • Biuro Rachunkowe J. za miesiąc grudzień oscylowało od kwoty 53,36 zł do kwoty 8884,50 zł, za miesiąc styczeń od kwoty 29,97 zł do kwoty 7814,19 zł, za miesiąc luty od kwoty 57,94 zł do kwoty 10 303,15 zł; • B. F. za miesiąc grudzień oscylowało od kwoty 98,39 zł do kwoty 26659,81 zł, za miesiąc styczeń od kwoty 13, 97 zł do kwoty 11174,23 zł, za miesiąc luty od kwoty 13,97 zł do kwoty 11574,55 zł; • J. F. za okres od 23 listopada 2012 r. do 6 marca 2013 r. oscylowało od kwoty -58,39 zł do kwoty 7205,86 zł; • J. za okres od 23 listopada 2012 r. do 6 marca 2013 r. oscylowało od kwoty 0,22 zł do kwoty 10939,66 zł. Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący wniósł trzy skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wobec czego suma wpisów od przedmiotowych skarg jest dość wysoka i wynosi 1500 zł. Pełnomocnik strony skarżącej dodał również, że wydatki w łącznej kwocie 2800 zł nie uwzględniają kosztów utrzymania, wobec czego należy domniemywać, iż w rzeczywistości wydatki skarżącego i jego matki są znacznie wyższe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej cytowanej jako "p.p.s.a.") od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując przedmiotowy wniosek Sąd miał na względzie przepis 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Po przeanalizowaniu przedstawionej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane wobec osób pozostających w ubóstwie. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. W związku z tym, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów przedstawionych w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego wynika, że skarżący, jak i jego matka posiadają stałe źródła dochodu. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą - sklep monopolowy, matka skarżącego również prowadzi działalność gospodarczą - biuro rachunkowe. Łączny miesięczny dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz jego matkę wynosi ok. 11 775 zł brutto. Przedstawione wyciągi z rachunków bankowych wykazują szereg dokonywanych na nich transakcji, między innymi wpłaty gotówki we wpłatomatach, jak również przelewy na rachunki własne. Comiesięczne wydatki zostały przez skarżącego określone na kwotę 2800 zł. Pełnomocnik skarżącego w sprzeciwie podniósł, iż należy domniemywać, że w rzeczywistości wydatki skarżącego i jego matki są znacznie wyższe, jednakże nie wskazał jaka jest ich wysokości. Z zestawienia dochodów i wydatków wynika, że nie można uznać skarżącego za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji. W ocenie Sądu, skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania, które na obecnym etapie obejmują wpis sądowy w kwocie 500 zł. Reasumując, skarżący nie wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło