VI SA/Wa 2547/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania przez J. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...]. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 5900 złotych na przedsiębiorcę J. K., wykonującego działalność gospodarczą w M. przy ul. [...]. Strona pismem z dnia [...] maja 2008 r. ustanowiła swoim pełnomocnikiem D. K. do występowania w imieniu skarżącego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, wszczętym w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2008 r. W związku z tym zaskarżona decyzja powinna być stosownie do art. 40 § 2 k.p.a. doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Tymczasem organ I instancji doręczył swoją decyzję za pośrednictwem poczty J. K. Decyzja została odebrana w dniu 2 września 2008 r. Pismem z dnia 14 września 2008 r. strona wniosła odwołanie od decyzji I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając na uwadze treść art. 40 § 2 k.p.a., stwierdził nieskuteczność doręczenia decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma należy doręczać pełnomocnikowi. W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie została w wyżej wskazany sposób doręczona pełnomocnikowi, zdaniem organu, J. K. wniósł odwołanie przed wejściem zaskarżonej decyzji do obrotu prawnego. Postanowienie z dnia [...] października 2008 r. organ odwoławczy doręczył pełnomocnikowi – D. K. Pismem z dnia 12 listopada 2008 r. J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że złożone odwołanie jest niedopuszczalne z uwagi na to, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu, podczas gdy decyzja została doręczona skarżącemu, w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia również pełnomocnikowi. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego w dniu wnoszenia odwołania decyzja weszła do obrotu prawnego, wywołując określone skutki prawne, - art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. pełnomocnikowi strony dopiero po wskazaniu tego uchybienia przez stronę w odwołaniu i już po upływie wskazanego w nim terminu do jej zaskarżenia, - art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony przy doręczeniu decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi o negatywnych skutkach jakie mogą wystąpić dla strony w związku z tym, że wniosła odwołanie przed doręczeniem decyzji jej pełnomocnikowi, - art. 15 k.p.a. i art. 127 § k.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjnego postępowania, zobowiązującego organy administracji publicznej do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia przez stronę odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., - art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, - art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona zachowała się zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r. została mu doręczona wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia odwołania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący złożył odwołanie z zachowaniem wskazanego terminu, wskazując, że decyzji nie otrzymał ustanowiony pełnomocnik. Po złożeniu odwołania odpis decyzji otrzymał pełnomocnik. W tym samym czasie skarżący otrzymał zawiadomienie o przekazaniu jego odwołania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, celem jego rozpatrzenia, zaś skarżący uiścił nałożoną karę pieniężną. Uznając, że w sprawie dopełniono obowiązków, pełnomocnik skarżącego nie wniósł odwołania od decyzji. Po upływie terminu przysługującego pełnomocnikowi do wniesienia odwołania skarżący otrzymał odpis zaskarżonego postanowienia. Skarżący uznał za niezasadny pogląd organu odwoławczego, iż złożył odwołanie przed wejściem decyzji do obrotu prawnego. Wskazując na treść art. 110 k.p.a., podkreślił, że decyzja doręczona stronie wiąże organ administracji, który go wydał. W tym też momencie decyzja zostaje wprowadzona do obrotu prawnego. Skarżący po jej otrzymaniu zastosował się do zawartego w niej pouczenia, wnosząc odwołanie oraz uiszczając nałożoną karę pieniężną. Podjęte przez organ czynności wskazują na zamiar wywołania określonych skutków prawnych. Organ nie może interpretować w sposób niekorzystny dla strony przepisów art. 32 k.p.a. i art. 40 k.p.a. Zadaniem podanych przepisów nie może być ograniczanie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez ograniczenie stronie, która ustanowiła pełnomocnika, prawa do osobistego wniesienia odwołania. Odwołując się do orzecznictwa skarżący wskazał, że udzielenie pełnomocnictwa przez stronę postępowania nie oznacza, że ona sama została w ten sposób pozbawiona możliwości samodzielnego działania w zakresie czynności objętych udzielonym pełnomocnictwem (wyrok SA w Katowicach dnia 6 listopada 1991 r. o sygn. akt I ACr 230/91). Zdaniem skarżącego, wadliwe jest przekonanie, że termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, w sytuacji gdy decyzja została znacznie wcześniej doręczona samej stronie, a strona skorzystała ze swoich praw. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2006 r. sygn. akt VI S.A./Wa 1367/06). Wydając zaskarżone postanowienie organ nie wziął pod uwagę treści art. 112 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi na postanowienie z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, iż strona, zgodnie z art. 32 k.p.a., może działać przez pełnomocnika, o ustanowieniu którego organ administracyjny powinien być powiadomiony. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym. Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. doręczenie decyzji następuje z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39 - 49 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie jest skuteczne. W ocenie Sądu, organ odwoławczy błędnie ustalił podmiot, któremu był zobowiązany doręczyć zaskarżone postanowienie, gdyż nie ocenił w sposób prawidłowy zakresu umocowania ustanowionego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika strony. Mianowicie - organ pominął fakt, że pełnomocnictwo z dnia [...] maja 2008 r. obejmowało jedynie umocowanie do reprezentowania skarżącego w postępowaniu toczącym się w pierwszej instancji - przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego. Wyłącznie zatem na tym etapie postępowania odpis decyzji mógł być skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego. Natomiast zakres umocowania wykluczał prawo do doręczania pełnomocnikowi pism i aktów prawnych wydanych w trakcie postępowania odwoławczego. Doręczenie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego postanowienia z dnia [...] października 2008 r. byłemu pełnomocnikowi skarżącego było w tej sytuacji nieskuteczne pod względem prawnym. Wskutek powyższego przedmiotowe postanowienie nie weszło do obrotu prawnego. Tym samym nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi do Sądu. W tym miejscu należy odwołać się do art. 40 § 1 k.p.a., który nakazuje doręczenie pisma stronie, z potwierdzeniem odbioru. Doręczenie pisma osobie nie będącej pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za zgodne z powołanym przepisem, a w konsekwencji nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 875/07). W zaistniałej sytuacji organ jest zobowiązany doręczyć postanowienie osobie uprawnionej, co otworzy skarżącemu drogę do dalszego dochodzenia swoich praw. Ponieważ skarga została wniesiona od postanowienia, które nie weszło do obrotu prawnego i nie wywołało skutków prawnych, skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić. W powyższej sytuacji nie było możliwe dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi wniesionej przez J. K. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.