VI SA/Wa 2550/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-12

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Grażyna Śliwińska, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy producent wyrobu budowlanego, którego badania wykazały niespełnienie wymagań ustawowych, jest zobowiązany do uiszczenia kosztów tych badań, jeśli badania zostały przeprowadzone na próbkach o wymiarach innych niż standardowe, bez wcześniejszego uzgodnienia z producentem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że producent jest zobowiązany do poniesienia kosztów badań, nawet jeśli próbki miały inne wymiary niż standardowe, pod warunkiem, że badania zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi normami i procedurami, a wyniki wykazały niespełnienie wymagań ustawowych. W sytuacji, gdy oryginalna grubość wyrobu uniemożliwia pobranie próbek o standardowych wymiarach, dopuszczalne jest stosowanie próbek o wymiarach zbliżonych do oryginalnej grubości, zgodnie z normami. Opinia niezależnej jednostki akredytowanej potwierdziła prawidłowość przeprowadzonych badań, co czyni wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego niezasadnym.
Stan faktyczny
Spółka Y. S.A. została obciążona kosztami badań wyrobu budowlanego (płyt styropianowych), które wykazały niespełnienie wymagań ustawy o wyrobach budowlanych. Spółka kwestionowała prawidłowość badań, argumentując, że przeprowadzono je na próbkach o niewłaściwych wymiarach, bez uzgodnienia z producentem. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o obciążeniu kosztami, uznając badania za prawidłowe i powołując się na opinie specjalistyczne. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pominięcie wniosku o dowód z opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Y. S.A. z siedzibą w O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań oddala skargę Y. Spółka Akcyjna z siedzibą w O. złożyła za pośrednictwem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie ww. organu z dnia [...] września 2012 roku nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektor i Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], obciążające skarżącą kosztami przeprowadzonych badań partii wyrobu budowlanego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji stanowił art. 11, art. 26 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92 poz. 881 z 2004 r. z późn. zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ww. ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym: W dniach [...] oraz [...] sierpnia 2011 r. upoważniony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] inspektor przeprowadził kontrolę wyrobów budowlanych u sprzedawcy S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], przy czym miejscem prowadzenia kontroli był Market [...] położony w [...] przy ul. [...]. Kontroli podlegał - oznakowany oznakowaniem CE - wyrób budowlany pod nazwą płyty styropianowe [...] wyprodukowany przez Y. Spółka Akcyjna z siedzibą w O. (dalej też jako skarżąca, spółka). W toku kontroli pobrana została do badań próbka badanego wyrobu budowlanego poddana następnie badaniu w akredytowanym laboratorium – P. S. A. z siedzibą w [...], Oddział Badań i Certyfikacji w [...] – [...]. Ze sprawozdania z badań z dnia [...] września 2011 r. wynikało, że przedmiotowy wyrób budowlany nie spełnia wymagań ustawy o wyrobach budowlanych. W dniu [...] września 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie, którym zobowiązał skarżącą do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Po rozpoznaniu wniesionego przez nią zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 roku uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje swoje wcześniejsze argumenty, iż przeprowadzone badania naprężeń ściskających przy 10% odkształceniu względnym, wykonane zostały nieprawidłowo, w związku z niewłaściwą grubością badanej próbki, nie uzgodnioną z producentem. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał skarżącą do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań w wysokości 4 206, 60 złotych. Odnosząc się do argumentacji strony organ pierwszej instancji stwierdził, że zainteresowanymi stronami w tym przypadku są P. S.A. [...], Oddział Badań i Certyfikacji w [...], [...] oraz Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], o czym świadczy protokół przyjęcia próbki do badań z dnia [...] sierpnia 2011 r. Natomiast zapis w PN-EN 13172:2009 w rozdziale C.l, na który powołuje się strona mówiący, że: "oprócz producenta, do oceny zgodności wyrobów mogą być zaangażowane następujące jednostki zewnętrzne ...", w ocenie organu dotyczy systemu oceny zgodności o którym mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r., w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. Nr 195, poz. 2041), a nie badań kontrolnych. W tym przypadku wymagane uzgodnienie, o którym mowa w tablicy 13 normy EN 13163:2008 nastąpiło między zleceniodawcą a badającym próbkę. W związku z powyższym argument, że badania wykonane zostały na próbce mniejszej niż 50x50x50mm bez uzgodnienia z producentem uznał za chybiony. Ponadto organ powołał się na treść normy EN 826:1996, gdzie w rozdziale 6 "Próbki do badań" zapisano "próbki do badań powinny mieć grubość oryginalnego wyrobu". Poza tym, w normie EN 13172:2008 "Wyroby do izolacji cieplnej - Ocena zgodności", w rozdziale C.2.2. "Wstępne badania typu" zapisano, że próbka powinna być pobrana z wyrobów zidentyfikowanych zgodnie z 5.4.6., jako spełniających wymagania normy wyrobu (wyroby gotowe, przeznaczone do wysyłki). Poza tym producent powinien wykonywać badania bezpośrednio dla partii wyrobu, określonej w ZkP" dla której jako jeden z parametrów jest grubość płyt. Przyjęcie założenia, że badania kontrolne naprężenia ściskającego przy 10 % odkształceniu względnym winny być wykonywane tylko na próbce wymiarach 50x50x50mm organ uznał za błędne i niezgodne z powyższymi normami. Jednocześnie wskazał, że wszystkie wyniki badań powyższej charakterystyki powinny być lepsze od wartości deklarowanych lub jej równe. Mając zatem na uwadze wyniki badań laboratoryjnych organ uznał, że zobligowany jest do obciążenia kosztami przeprowadzonych badań producenta przedmiotowych płyt styropianowych kwotą wysokości 4 206,60 złotych. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Podkreśliła, że w sytuacji, w której z normy PN-EN 13163:2009 wynika, że wyroby ze styropianu produkowane fabrycznie powinny mieć wymiary 50x50x50 mm, a badane płyty styropianowe miały inne wymiary, to uzyskane z ich badań właściwej próbki jest niemożliwe. Niezbędnym zatem było przeprowadzenie stosownych uzgodnień pomiędzy zainteresowanymi stronami. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektor i Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu podkreślił, że z przeprowadzonych badań wynika, iż przedmiotowy wyrób budowlany nie posiada właściwości, które pozwalałyby na zadeklarowanie naprężenia ściskającego przy 10 % odkształceniu wskazanego przez producenta. W zaistniałej sytuacji obowiązek uiszczenia przez skarżącą opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań wynika z przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, ustalenie zaś wysokości opłaty należy do właściwego organu. Odnosząc się do zarzutów strony co do prawidłowości przeprowadzenia badań przedmiotowego wyrobu budowlanego w zakresie naprężeń ściskających przy 10% odkształceniu względnym organ uznał je za bezzasadne. W tablicy 13 normy PN-EN 13163:2009 podano wymiary próbek, minimalną liczbę pomiarów wymaganych do otrzymania jednego wyniku badania i wszelkie szczególne warunki, które są niezbędne. I tak, w myśl punktu 4.3.4. tej tablicy badania naprężenia ściskającego przy 10 % odkształceniu powinny zostać wykonane według metody określonej w BN 826 oraz na próbce o wymiarach 50 x 50 x 50 mm lub według uzgodnień między zainteresowanymi stronami. Stosownie zaś do punktu 6.1 normy PN-EN 826:1998 próbki do badań powinny mieć grubość oryginalnego wyrobu oraz nie należy układać próbek warstwowo w celu uzyskania większej grubości badanej próbki. Z uwagi fakt, że grubość badanego wyrobu budowlanego wynosiła 20 mm, niemożliwe było przeprowadzenie przedmiotowych badań na próbkach o wymiarze 50 x 50 x 50 mm. W związku z tym badanie naprężenia ściskającego przy 10 % odkształceniu względnym wykonano na próbkach o wymiarach 50 x 50 mm i oryginalnej grubości 20 mm, czyli zgodnie z ww. postanowieniami normy. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest zatem wystarczający do stwierdzenia, że przedmiotowe badania zostały wykonane w sposób prawidłowy przez akredytowane laboratorium. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badań wyrobów budowlanych na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium badań zakwestionowanego wyrobu budowlanego oraz o pominięcie jako dowodu w sprawie pisma akredytowanego laboratorium z dnia [...] czerwca 2012 r., organ wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wystąpił do niezależnej jednostki akredytowanej, tj. Instytutu Techniki Budowlanej w [...] o przedstawienie stanowiska odnośnie zarzutów podniesionych w zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz w piśmie skarżącej z dnia [...] lipca 2012 r. Powołując się na stanowisko przedstawione przez Instytut Techniki Budowlanej w [...] stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania zawartych w sprawozdaniu z badań z dnia [...] września 2011 r. wyników badania próbek przedmiotowego wyrobu budowlanego w zakresie naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu. Organ podzielił pogląd Instytutu, że uzgodnienia między zainteresowanymi stronami wymiarów próbek do badań naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu, według punktu 5.3. normy PN-EN 13163:2009 mają rację wyłącznie w ocenie objętych tą normą wyrobów w odniesieniu do wyrobu do badań reprezentacyjnej grubości w grupie wyrobów o różnych grubościach, która to okoliczność w niniejszej sprawie nie miała miejsca. W związku z tym brak uzgodnienia z producentem wymiarów próbek, na których przeprowadzono badania w powyższym zakresie pozostaje bez wpływu na ich wynik. Organ zaznaczył przy tym, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia spraw, a nie jest sprzeczne z prawem. Podniósł, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji publicznej, obarcza on również strony postępowania. Zwrócił się zatem do Y. S.A. z siedzibą w O. o przesłanie dowodów na poparcie stawianych zarzutów. Skarżąca wprawdzie odpowiedziała pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., którym podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, ale nie przedłożyła żadnych dowodów podważających dotychczasowe ustalenia organu odwoławczego. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu - przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że istniały przesłanki do obciążenia producenta kosztami niewłaściwie przeprowadzonych badań laboratoryjnych, - naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. - poprzez bezpodstawne pominięcie wniosku strony skarżącej w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - naruszenie art. 84 k.p.a. - poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż stanowisko niezależnej jednostki akredytowanej stanowi wystarczający pod względem oceny prawidłowości przeprowadzonych badań, dowód w sprawie, - naruszenie art. 136 k.p.a.- poprzez odmowę przeprowadzenia przez organ odwoławczy na żądanie strony dodatkowego postępowania dowodowego, zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia przedmiotowej, - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.- poprzez utrzymanie w mocy bez zmian postanowienia naruszającego prawo. W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie nie powinno się ostać. Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ww. ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Natomiast w myśl § 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu badanie próbki przeprowadza się, stosując procedury i metody badawcze wynikające ze specyfikacji technicznej, zgodnie z którą producent badanego wyrobu budowlanego dokonał oceny zgodności i zadeklarował jego właściwości użytkowe. Jak wynika z PN-EN 13163:2009 wyroby ze styropianu produkowane fabrycznie powinny mieć wymiary 50x50x50 mm lub według uzgodnień pomiędzy zainteresowanymi stronami. Tym samym, skoro badane płyty styropianowe mają wymiary 20x500x1000 mm uzyskanie z nich właściwej na potrzeby badań próbki jest niemożliwe. W związku z powyższym niezbędnym było przeprowadzenie stosownych uzgodnień pomiędzy zainteresowanymi stronami. Nie podzielił racji organu, że badanie naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu względnym wykonane na próbkach o wymiarach 50x50mm i oryginalnej grubości 20mm jest zgodne z postanowieniami normy. Zdaniem skarżącej, powyższe pozostaje w opozycji do powołanego aktu oraz powoduje, że postanowienie organu wydane zostało w oparciu o dowolną interpretację i nie może prowadzić do prawidłowych wniosków. W sytuacji, w której przeprowadzone badania zostały dokonane na próbce, której parametry nie spełniają wymogów wynikających z PN-EN 13163:2009, producent jako strona ma prawo żądać przeprowadzenia z nim uzgodnień co do możliwości badania próbek uzyskanych z płyt o wielkości 20x50x1000mm. Z wieloletniej praktyki wewnątrzzakładowej kontroli produkcji strony skarżącej wynika, że wyniki badań naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu względnym przeprowadzane na próbkach mniejszych niż 50x50x50mm obarczone dość dużym błędem, a tym samym nie są miarodajne. W konsekwencji błędna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie powoduje, że nie zaistniały przesłanki do obciążenia producenta kosztami badań laboratoryjnych, przeprowadzonych wbrew procedurze wynikającej z właściwej specyfikacji. Skarżąca zarzuciła także organowi naruszenie zasady ustalenia prawdy obiektywnej (materialnej), ujętej w art. 7 k.p.a., z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Skarżąca wskazała, że organ w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na nim, ale obarcza też strony postępowania, w związku z czym zwrócił się do skarżącej o przesłanie dowodów na poparcie stawianych zarzutów. Skarżąca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, nie przedstawiając żądnych dowodów podważających dotychczasowe ustalenia organu odwoławczego. Nie przeczy także twierdzeniu, że obowiązek poszukiwania dowodów obciąża również ją, jako stronę postępowania, jednak to organ uczynił niemożliwym realizację jej obowiązku, prowadząc do wydania niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Skarżąca kilkukrotnie podtrzymywała wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, celem dokładnego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. W jej ocenie powinność współdziałania strony w wyjaśnieniu sprawy nie sięga tak daleko, by nakładała na stronę obowiązek przedkładania opinii biegłego. Tym bardziej, że tego rodzaju dokument sporządzony przez biegłego na zlecenie strony miałby jedynie charakter dokumentu prywatnego, a nie opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Zarazem w świetle treści art. 78 k.p.a. znaczenie dla sprawy ma istotny dowód zgłaszany na tezę odmienną od tezy uznawanej przez organ za dostatecznie wyjaśnioną. Ignorowanie przez organ tej oczywistej reguły postępowania dowodowego może wskazywać na świadome unikanie konfrontacji dowodów już zebranych z wynikiem dowodu, którego przeprowadzenia domagała się strona. Odnosząc się do wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badań wyrobów budowlanych na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium badań zakwestionowanego wyrobu budowlanego organ wskazał, że wystąpił do niezależnej jednostki akredytowanej o przedstawienie stanowiska odnośnie podniesionych zarzutów. Podzielił stanowisko opiniującej jednostki, że brak uzgodnienia z producentem wymiarów próbek, na których przeprowadzono badania w powyższym zakresie pozostaje bez wpływu na ich wynik. Ocenił jako bezzasadne zarzuty skarżącej co do prawidłowości przeprowadzenia badań przedmiotowego wyrobu budowlanego w zakresie naprężeń ściskających przy 10% odkształceniu względnym. Zdaniem skarżącej jedynie dowód z opinii biegłego jednoznacznie winien rozstrzygnąć o prawidłowości przeprowadzonych badań zakwestionowanego wyrobu budowlanego, a w konsekwencji zasadności obciążenia jej kosztami przeprowadzonych badań. Jej zdaniem, stanowisko niezależnej jednostki nie spełnia w oczywisty sposób wymogów opinii biegłego i co za tym idzie wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie powołanego przez skarżącą dowodu był zasadny. Działanie organu administracji skutkujące odmową dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy. Skarżąca podkreśliła naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Odnosząc sie do zarzutów uznał, że bez znaczenia pozostaje zawarta w sprawozdaniu z badań Nr [...] - powoływana przez skarżącą klauzula, zgodnie z którą "Oszacowana niepewność wyniku odnosi się wyłącznie do badanej próbki i nie może dotyczyć żadnej partii, z której próbka mogła być pobrana". albowiem jednostki prowadzące badania mają obowiązek umieszczania tego typu klauzuli we wszystkich sporządzanych przez nie sprawozdaniach z badañ (niezależnie, czy badania zleci producent, właściwy organ, czy też inny podmiot), co potwierdziło akredytowane laboratorium w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazując, że jest to wymaganie Polskiego Centrum Akredytacji. Akredytowane laboratorium w sposób prawidłowy przeprowadziło badania próbek przedmiotowego wyrobu budowlanego w zakresie naprężeń ściskających przy 10 % odkształceniu względnym, stosując procedury i metody badawcze wynikające ze specyfikacji technicznej, zgodnie z którą producent badanego wyrobu budowanego dokonał oceny zgodności i zadeklarował jego właściwości użytkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest ocena, czy skarżący ponoszą odpowiedzialność administracyjną w postaci poniesienia kosztów badań, które wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą. Ze stanu faktycznego wynika bowiem, ze w toku kontroli pobrana została do badań próbka badanego wyrobu budowlanego poddana następnie badaniu w akredytowanym laboratorium – P. S. A. z siedzibą w [...], Oddział Badań i Certyfikacji w [...] – [...]. Ze sprawozdania z badań z dnia [...] września 2011 r. wynikało, że przedmiotowy wyrób budowlany nie spełnia wymagań ustawy o wyrobach budowlanych. Konsekwencją powyższego jest zobowiązanie skarżącej do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań w wysokości 4 206, 60 złotych. Należy podkreślić, że procedura wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych określona jest w rozdziale 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92 poz. 881 z 2004 r. z późn. zm.) –według zmiany dokonanej z dniem 30 grudnia 2010 r. w art. 1 wprowadzonym Dz.U.2010.114.760, obowiązującej w dacie .kontroli jak i wydania przez organ administracji zaskarżonych postanowień. W świetle obowiązujących w dacie orzekania uregulowań art. 4 cyt. ustawy stanowi, że wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. Przepis art. 5 ust. 1 wyraża zasadę, że wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jeżeli jest: 1) oznakowany CE, co oznacza, że dokonano oceny jego zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną bądź krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uznaną przez Komisję Europejską za zgodną z wymaganiami podstawowymi, albo 2) umieszczony w określonym przez Komisję Europejską wykazie wyrobów mających niewielkie znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa, dla których producent wydał deklarację zgodności z uznanymi regułami sztuki budowlanej, albo 3) oznakowany, z zastrzeżeniem ust. 4, znakiem budowlanym, którego wzór określa załącznik nr 1 do niniejszej ustawy, albo 4) wprowadzony do obrotu legalnie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, nieobjęty zakresem przedmiotowym norm zharmonizowanych lub wytycznych do europejskich aprobat technicznych Europejskiej Organizacji do spraw Aprobat Technicznych (EOTA), jeżeli jego właściwości użytkowe umożliwiają spełnienie wymagań podstawowych przez obiekty budowlane zaprojektowane i budowane w sposób określony w odrębnych przepisach, w tym przepisach techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. 2. Oznakowanie CE wyrobu budowlanego, który nie stwarza szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa oraz nie odpowiada lub odpowiada częściowo specyfikacjom technicznym, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest także dopuszczalne, wyłącznie po dokonaniu stosownej oceny zgodności. 3. Wzór oznakowania CE określa załącznik nr 2 do niniejszej ustawy. 4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz norm zharmonizowanych i wytycznych do europejskich aprobat technicznych Europejskiej Organizacji do spraw Aprobat Technicznych (EOTA), zwanych dalej "wytycznymi do europejskich aprobat technicznych", których zakres przedmiotowy obejmuje wyroby budowlane, podlegające obowiązkowi oznakowania CE. 5. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, należy określić normy zharmonizowane i wytyczne do europejskich aprobat technicznych, których zakres przedmiotowy obejmuje wyroby budowlane mogące stwarzać szczególne zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa, mając na uwadze odpowiednie ustalenia Komisji Europejskiej w tym zakresie. Z art. 6 ustawy wynika, że oznakowanie CE wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu na podstawie niniejszej ustawy, do którego mają zastosowanie przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1652 i Nr 229, poz. 2275 oraz z 2004 r. Nr 70, poz. 631), przewidujące takie oznakowanie, wskazuje, że wyrób budowlany spełnia wymagania zasadnicze, określone w tych przepisach. Uregulowane w art. 8 ust. 1 oznakowanie wyrobu budowlanego stanowi, że znakiem budowlanym jest dopuszczalne, z zastrzeżeniem ust. 2-4, jeżeli producent, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonał oceny zgodności i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną. Ocena zgodności obejmuje właściwości użytkowe wyrobu budowlanego, odpowiednio do jego przeznaczenia, mające wpływ na spełnienie przez obiekt budowlany wymagań podstawowych. 2. Wyrób budowlany wytwarzany tradycyjnie, na określonym terenie przy użyciu metod sprawdzonych w wieloletniej praktyce, przeznaczony do lokalnego stosowania, zwany dalej "regionalnym wyrobem budowlanym", może być oznakowany znakiem budowlanym, na wyłączną odpowiedzialność producenta. 3. O uznaniu, że dany wyrób budowlany jest regionalnym wyrobem budowlanym, orzeka, w drodze decyzji, na wniosek producenta, właściwy wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. 4. Oznakowanie znakiem budowlanym regionalnego wyrobu budowlanego jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji, o której mowa w ust. 3, oraz wydaniu, przez producenta, na jego wyłączną odpowiedzialność, oświadczenia, że wyrób budowlany został wytworzony w sposób, o którym mowa w ust. 2, i nadaje się do stosowania zgodnie z przeznaczeniem. 5. Producent jest obowiązany do przechowywania krajowej deklaracji zgodności i innych dokumentów związanych z wprowadzaniem do obrotu wyrobu budowlanego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3. 6. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, sposoby: 1) deklarowania zgodności wyrobów budowlanych; 2) znakowania wyrobów budowlanych znakiem budowlanym. 7. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 6, określa się w szczególności: 1) tryb deklarowania zgodności oraz wymagane systemy oceny zgodności dla poszczególnych grup wyrobów, mając na uwadze metody, o których mowa w art. 7 ust. 1; 2) zawartość i wzór krajowej deklaracji zgodności; 3) zakres informacji dołączanej do wyrobu budowlanego znakowanego znakiem budowlanym. Rozdział III ustawy wprowadził organy właściwe w zakresie kontroli i postępowania administracyjnego w sprawie wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu oraz obowiązki tych organów. Art. 11 przewiduje, że organami właściwymi w sprawach wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu, w zakresie uregulowanym w niniejszej ustawie, oraz organami wyspecjalizowanymi, w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, są: 1) wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego; 2) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Tryb kontroli wynika z art. 17 ustawy. Ust. 1 stanowi, że kontrolę wyrobów budowlanych przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania jego działalności, w czasie jej wykonywania oraz w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. 1a. Czynności kontrolne są prowadzone po okazaniu kontrolowanemu albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. 2. Kontrola lub poszczególne czynności kontrolne, za zgodą kontrolowanego, mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli. 3. Kontrola może dotyczyć dotyczy wyłącznie wyrobu budowlanego, prawidłowości jego oznakowania lub oraz oceny zgodności i dokumentacji technicznej dotyczącej tego wyrobu. 3a. Kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu prowadzi się zgodnie z programem kontroli albo jako kontrolę doraźną. 3b. Kontrolę prowadzą co najmniej dwie osoby. 3c. Kontrolę należy prowadzić, stosując najprostsze metody i w sposób najmniej uciążliwy dla kontrolowanego. 4. Kontrolowany oraz inne podmioty posiadające dowody lub informacje niezbędne do ustalenia, czy wyrób budowlany spełnia wymagania określone niniejszą ustawą, są obowiązani do przekazania tych dowodów i udzielenia informacji na żądanie organu prowadzącego kontrolę. 5. Żądanie, o którym mowa w ust. 4, powinno zawierać: 1) określenie rodzaju dowodów oraz rodzaju i zakresu informacji, którego dotyczy; 2) wskazanie celu żądania; 3) określenie terminu udostępnienia dowodów lub udzielenia informacji; 4) pouczenie o skutkach nieudostępnienia żądanych dowodów lub informacji albo udostępnienia dowodów lub informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Przyznając rację organowi w zakresie prawidłowości przeprowadzonego badania, którego wynik skutkował nałożeniem na strone obowiązku wynikającego z zaskarżonego aktu – wskazać należy, że w zakresie przeprowadzania badania próbek ustawodawca w art. 26 ust. 1 wskazał, że właściwy organ może zlecić badanie pobranych próbek wyrobu budowlanego lub próbek kontrolnych akredytowanemu laboratorium. Procedura jest następująca: Art. 26 ust. 2 stanowi, że po przeprowadzeniu badań sporządza się sprawozdanie z badań, które dołącza się do protokołu kontroli. Ust. 3 przewiduje, że jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1, oraz koszty transportu i przechowywania próbki. Ust. 4 określa, że opłatę, o której mowa w ust. 3, właściwy organ ustala, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Opłatę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W przypadku nieuiszczenia jej w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 5. Opłata, o której mowa w ust. 3, stanowi dochód budżetu państwa. 6. W przypadku gdy przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone niniejszą ustawą, koszty przeprowadzonych badań ponosi Skarb Państwa. Należy nadto wskazać, że § 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu mówi o tym, że badanie próbki przeprowadza się, stosując procedury i metody badawcze wynikające ze specyfikacji technicznej, zgodnie z którą producent badanego wyrobu budowlanego dokonał oceny zgodności i zadeklarował jego właściwości użytkowe. Powołany wyżej przepis art. 26 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury wyraźnie zatem przewidują procedurę w zakresie, komu organ może zlecić badanie pobranych próbek wyrobu budowlanego lub próbek kontrolnych. W świetle cytowanych przepisów, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że akredytowane laboratorium w sposób prawidłowy przeprowadziło badania próbek przedmiotowego wyrobu budowlanego w zakresie naprężeń ściskających przy 10 % odkształceniu względnym, stosując procedury i metody badawcze wynikające ze specyfikacji technicznej, zgodnie z którą producent badanego wyrobu budowanego dokonał oceny zgodności i zadeklarował jego właściwości użytkowe. W ocenie Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości prawidłowość tych badań, która dodatkowo została potwierdzona w piśmie z [...] lipca 2012 r. przez Instytut Techniki Budowlanej, który również posiada akredytację na notyfikacje odnośnie badań laboratoryjnych przedmiotowego wyrobu budowlanego, zgodnie z ww. specyfikacją techniczną tj. normy zharmonizowanej EN 13163:2008. Słusznie zatem zostało wywiedzione, że wymiary próbek do badania przyjęto w najlepszy możliwy sposób, zgodnie z norma PN-EN 826, to jest o grubości oryginalnego wyrobu czyli 20 mm i szerokości nie mniejszej od grubości, wybranej jako najbliższa tej grubości wartość z podanych w tej normie, czyli 50 mm na 50 mm. Jak wskazał Instytut uzgodnienia między zainteresowanymi stronami wymiarów próbek do badania, według podnoszonego pktu 5.3.PN-EN 13163 mają rację w ocenie objętych tą normą wyrobów w odniesieniu do wyrobu do badań reprezentacyjnej grubości w grupie o różnych grubościach. Instytut nie zakwestionował zatem przeprowadzonej oceny wyrobu, gdzie uzyskany wynik Kpa był gorszy niż wartość deklarowana. W ocenie Sądu, bez znaczenia pozostaje zawarta w sprawozdaniu z badań Nr [...] - powoływana przez skarżącą klauzula, zgodnie z którą "Oszacowana niepewność wyniku odnosi się wyłącznie do badanej próbki i nie może dotyczyć żadnej partii, z której próbka mogła być pobrana". Jednostki prowadzące badania mają obowiązek umieszczania tego typu klauzuli we wszystkich sporządzanych przez nie sprawozdaniach z badañ, co potwierdziło akredytowane laboratorium w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazując, że jest to wymaganie Polskiego Centrum Akredytacji. Nie budzi bowiem watpliwości, że akredytowane laboratorium, o którym mówia powołane wyżej przepisy ustawy, jak i na gruncie niniejszej sprawy – I. - posiadają odpowiednią wiedzę specjalistyczną. Dodatkowo I., posiada akredytację onz notyfikację odnośnie badañ laboratoryjnych przedmiotowego wyrobu budowlanego, zgodnite z ww. specyfikacją techniczną tj. normą zharmonizowaną EN 13163:2008. Prawidłowa jest zatem ocena, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego korzystał z wiedzy specjalistycznej nie tylko jednostki, która przeprowadziła przedmiotowe badania, ale także, zwracajac się do I. - dodatkowo potwierdził prawidłowość poczynionych ustaleń co do braku podstaw do kwestionowania wyników zawartych w sprawozdaniu z badań Nr [...]. Nalezy przyznać rację organowi, ze w świetle powołanych norm nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposob niebudzący wątpliwości może być ustalona przez ten organ na postawie innych środków dowodowych. Tym bardziej organ administracji publicznej może korzystać ze środków dowodowych będących źródłem wiadomości specjalnych. Słusznie organ zauważył, że I. w [...] jest jedyną jednostką aprobującą uczestniczącą w pracach Europejskiej Organizacji Aprobat Technicznych (§ 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 października 2004 r. w sprawie europejskich aprobat technicznych oraz polskich jednostek organizacyjnych upowa¿nionych do ich wydawania (Dz. U. Nr 237. poz. 2375). Także jest instytutem badawczym zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze S¹dowym działającym m.in. ta podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. Nr 96. poz. 618 spóŸn. zm.). Powyższe wskazuje, że jako instytucja wyspecjalizowana w dziedzinie budownictwa posiada odpowiednią obsadę kadrową, w tym ekspertów legitymujących się wiedzą fachową w tej dziedzinie. Niewatpliwie nie ustępuje zatem instutucji biegłego określonej w art. 84 k.p.a. Jest bowiem środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 §1 k.p.a., który podlega ocenie stosownie do art. 80 k.p.a. Sąd zgadza sie zatem ze stanowiskiem organu, że brak jest podstaw do twierdzenia, że środek dowodowy z opinii biegłego ma "większą moc dowodową niż inne srodki dowodow przewidziane w ustawie". Z powyższych wzgledów Sąd nie podzielił zarzutów co do naruszenia przepisów procesowych art. 7, 77 § 1, 78 § , 80, 84 i 136 k.p.a. dotyczacych gromadzenia, rozpatrywania i oceny materiału dowodowego, bowiem ocena ta została dostatecznie wyjaśniona, jak i nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego, co omówił na wstępie. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił działajac na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło