VI SA/Wa 256/08
WyrokWSA w Warszawie2009-11-09
Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka, Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił, czy wynalazek spełniał wymogi nowości i nieoczywistości, a także czy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie wniosku o unieważnienie patentu?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującej oceny materiału dowodowego oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji. Organ nie odniósł się do wszystkich wniosków dowodowych strony, nie przeprowadził analizy porównawczej kluczowych dowodów i nie przedstawił wystarczająco szczegółowego uzasadnienia, co uniemożliwiło kontrolę sądową.Stan faktyczny
C. S.A. wniosła o unieważnienie patentu na wynalazek, twierdząc, że narusza on przepisy o nowości i nieoczywistości. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając wynalazek za nowy i nieoczywisty. W skardze do WSA skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania i oceny dowodów, nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów z zeznań świadków oraz wadliwą ocenę materiału dowodowego. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej C. S.A. kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2009 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej C. S.A. z siedzibą w T. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
C. S.A. z siedzibą w T. wniosła w dniu [...] lutego 2006 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego wniosek o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: [...] udzielony w dniu [...] marca 2001 r., z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 1997 r., na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w G.
Interes prawny, o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej wnioskodawca wywiódł z faktu, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie projektowania instalacji kotłowych oraz z faktu przystąpienia w charakterze interwenta ubocznego do sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] z powództwa uprawnionego z patentu.
Zdaniem wnioskodawcy patent został udzielony na rzecz uprawnionego z naruszeniem przepisów art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, ponieważ sporny wynalazek już w dacie zgłoszenia nie spełniał warunku nowości i nieoczywistości. Jako dowody na przedstawione powyżej zarzuty wnioskodawca przedstawił następujące dokumenty:
- katalog (instrukcję) amerykańskiej firmy D. z 1991 r.;
- amerykański opis patentowy nr [...];
- opinię sądową [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.;
- pierwszą stronę pisma procesowego pełnomocnika uprawnionego z patentu [...] z dnia [...] lipca 2005 r.
Uprawniony z patentu T. Sp. z o.o. w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek o unieważnienie patentu oświadczył, że zgłoszone rozwiązanie chronione patentem [...] w dniu zgłoszenia w Urzędzie Patentowym było rozwiązaniem nowym i nieoczywistym, różniącym się w istotny sposób od przeciwstawionych przez wnioskodawcę rozwiązań.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego działając na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. wniosek oddalił i przyznał T. Sp. z o.o. od C. S.A. kwotę 1.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy odwołując się do art. 315 ust. 3 p.w.p. stwierdził, że z uwagi na dokonanie zgłoszenia przed 22 sierpnia 2001 r. przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej spornego wynalazku są przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, w tym w szczególności art. 10 i 11 tej ustawy, które stanowią, że wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania (art. 10) oraz, że rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej.
Natomiast postępowanie o unieważnienie patentu (art. 255 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.p.) wszczęte pod rządami cytowanej ustawy z 30 czerwca 2000 r. toczy się według przepisów ustawy p.w.p.
W związku z tym podstawą prawną rozpatrywania wniosku o unieważnienie patentu, złożonego w czasie obowiązywania tej ustawy ([...] luty 2006 r.) jest art. 89 ustawy Prawo własności przemysłowej, zgodnie z którym patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania patentu.
Przepisy ustawy p.w.p. nie definiują na własny użytek pojęcia interesu prawnego i dlatego w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym dotyczącym unieważnienia patentu w tym zakresie ma, zdaniem Urzędu, zastosowanie art. 28 k.p.a. zgodnie z ogólną regułą zawartą w przepisie art. 256 ust. 1 ustawy p.w.p., że w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego użyte w art. 28 k.p.a. rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes prawny oparty na prawie lub chroniony przez prawo.
Zdaniem Urzędu wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia ww. patentu w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. projektowania instalacji kotłowych oraz występuje jako interwent uboczny w sprawie z powództwa uprawnionego ze spornego patentu, toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...]. Rozstrzygnięcie w sprawie z jego wniosku będzie zatem miało wpływ na zakres działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę oraz jego pozycję w procesie sądowym.
Natomiast analiza merytoryczna spornego rozwiązania, zdaniem Urzędu Patentowego, wskazuje, że ww. wynalazek w dacie zgłoszenia spełniał wymóg nowości i nieoczywistości z art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów.
Nadesłane do wniosku przeciwstawione materiały, a zwłaszcza instrukcja (katalog) firmy D. dotyczy wyłącznie zapalarek [...], która to zapalarka przeznaczona jest do rozpalania pomocniczego (pierwszy skok siłownika do około 150 mm), a następnie do rozpalenia palnika głównego (skok do około 300 mm).
Sporny patent zastrzega natomiast układ zapłonu w komorze spalania kotła, w którym to układzie zapalarka jest jednym ze środków technicznych, znanych ze stanu techniki i wymienionym w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego i której lanca nie jest przesuwana skokowo. Ponadto w rozwiązaniu ze spornego patentu nie jest zastrzegany palnik pomocniczy.
Podobnie przeciwstawiony opis patentowy USA nr [...] nie może stanowić o braku nowości bądź nieoczywistości rozwiązania ze spornego patentu nr [...], ponieważ dotyczy on także wysokoenergetycznej zapalniczki iskrowej, zamocowanej pod kątem do osi palnika (a nie poosiowo tak jak w spornym patencie). Nie jest natomiast omówiony i zastrzegany układ zapłonu.
Załączona do wniosku opinia A. K. o wykorzystaniu rozwiązań technicznych, do których wyłączne prawo posiada uprawniony z patentu, m.in. do patentu nr [...], również w ocenie Urzędu, nie może stanowić o braku nowości lub nieoczywistości, ponieważ dotyczy ona wyłącznie zapalarki oraz różnic w jej usytuowaniu i zamocowaniu, które to różnice zdaniem opiniującego "nie może stanowić o innowacyjności rozwiązania". Jednocześnie opiniujący stwierdza, że "przyjęcie jednego z wariantów usytuowania zapalarki jest wynikiem układu innych elementów konstrukcji" i wynika z odpowiedniego doboru rozwiązania.
Odpowiednie usytuowanie poszczególnych środków technicznych i ich zastosowanie świadczy właśnie o nowości i nieoczywistości spornego wynalazku.
Nadesłany w uzupełnieniu wniosku rysunek złożeniowy palnika olejowego z zapalarką elektryczną o numerze [...] oraz złożony na rozprawie w dniu [...] października 2007 r. rysunek złożeniowy palnika olejowego nr [...] nie mogą również stanowić dowodu na brak ustawowych warunków do unieważnienia spornego patentu [...].
Przedstawiają one wyłącznie palnik olejowy i zapalarkę iskrową, znane ze stanu techniki (wymienione w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego), a nie budowę zastrzeganego układu oraz jego działanie (łącznie z parametrami jego pracy) omówionymi w części opisu spornego patentu, dotyczącej przykładu wykonania wynalazku. W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy działający w trybie spornym uznał, że sporny wynalazek jest nowym i nieoczywistym rozwiązaniem spełniającym wymogi art. 10 i 11 powołanej ustawy o wynalazczości.
W skardze na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
• art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. - polegające na braku dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
• art. 75 k.p.a., art. 78 k.p.a. i art. 90 § 2 pkt 2 k.p.a. - polegające na nie skorzystaniu z dowodów dopuszczalnych na podstawie art. 75 k.p.a., tj. nie przeprowadzeniu wnioskowanych przez Skarżącego dowodów z zeznań świadków: K. S. i J. Z., nie wezwaniu tych świadków na rozprawę oraz nie przesłuchaniu ich,
• art. 80 k.p.a. - polegające na nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokonaniu sprzecznych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez:
- przyjęcie, że instrukcja firmy D. dotyczy wyłącznie zapalarki [...],
- przyjęcie, że przeciwstawny opis patentowy USA nr [...] nie może stanowić o braku nowości bądź nieoczywistości rozwiązania ze spornego patentu,
- przyjęcie, że złożone przez Skarżącą dowody w postaci dokumentacji projektowej Nr [...] i Nr [...] przedstawiają jedynie palnik olejowy i zapalarkę iskrową, a nie budowę zastrzeganego układu oraz jego działania omówionego w części opisu spornego patentu, a przez to przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,
• art. 84 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego będące następstwem nie powołania biegłego, którego specjalistyczna wiedza była niezbędna w celu dokładnego wyjaśnienia i ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy,
• art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na nie wskazaniu w uzasadnieniu decyzji przyczyn nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wnioskowanego przez Skarżącą oraz pominięciu części dowodów złożonych przez Skarżącą, lakonicznej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez podania głębszej jego analizy i wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia,
• art. 2558 § 2 p.w.p. polegające na sporządzeniu uzasadnienia i doręczeniu go wraz z decyzją Skarżącej po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia, a nadto
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości przez uznanie, że sporny wynalazek jest rozwiązaniem nowym i nieoczywistym i jako taki spełniał wymogi do udzielenia patentu.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła, że organ nie wyjaśnił dokładnie i wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, bowiem nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
W szczególności nie przeprowadził wnioskowanych przez Skarżącą dowodów z przesłuchania świadków: K. S. i J. Z., pracowników Skarżącej, którzy już w latach 90-tych zajmowali się projektowaniem instalacji rozpałkowych, są autorami dokumentacji projektowej wykonanej dla E. w lutym 1995 r. i październiku 1996 r., (a więc przed datą zgłoszenia spornego wynalazku w Urzędzie Patentowym RP, co miało miejsce [...] stycznia 1997 r.), w której po raz pierwszy C. zaprojektowało sposób montażu zapalarki wysokoenergetycznej w palniku olejowym na paliwo ciężkie, co w technice określane jest jako instalacja rozpałkowa dla kotłów energetycznych, a którą uprawniony z patentu określił jako "układ".
Wykonana dla E. w 1995 i 1996 roku dokumentacja została również złożona jak dowód w sprawie.
Wnioskowany przez Skarżącą dowód z przesłuchania świadków, należących do wąskiej grupy specjalistów z dziedziny instalacji rozpałkowych stosowanych w energetyce, miał zdaniem strony, ogromne znaczenie dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie tylko z tej przyczyny, że świadkowi ci byli autorami przedmiotowej dokumentacji, ale również chodziło o wyjaśnienie przez nich daty i źródeł nabytej wiedzy, która umożliwiła im wykonanie powyższej dokumentacji.
Przesłuchanie osób, które mogłyby wyjaśnić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, należało do obowiązków Organu orzekającego wynikających z art. 7, 75 i 77 § 1 k.p.a., nakazujących dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wszechstronnego wyjaśnienie sprawy.
Tymczasem Organ orzekający nie wezwał świadków na rozprawę, jak również ani jednym słowem nie wskazał w uzasadnieniu decyzji przyczyn nie przeprowadzenia takiego dowodu.
Pominięty został również przez Organ orzekający złożony przez Skarżącą dowód w postaci oświadczenia J. Z. z dnia [...] października 2007 r. dotyczącego okoliczności i daty zapoznania się przez niego z zasadami działania oraz technologią instalowania zapalarek wysokoenergetycznych, które po raz pierwszy pojawiły się w Polsce na początku lat 90-tych, w instalacjach rozpałkowych dla kotłów energetycznych. Co do przyczyn pominięcia tego dowodu również brak wzmianki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nie przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków i dokumentów stanowi, zdaniem skarżącej rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 75 § 1, 77 § 1 oraz 78 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Spowodowało bowiem, że istotna dla sprawy kwestia braku nowości i nieoczywistości spornego wynalazku nie została dostatecznie wyjaśniona przez Organ orzekający.
Nie została przy tym dokonana analiza porównawcza zespołu cech technicznych spornego rozwiązania z przeciwstawnym rozwiązaniem znanym ze stanu techniki w dacie decydującej o pierwszeństwie do udzielenia patentu.
W związku z zaniechaniem przez Organ orzekający dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokonania dowolnych, a nawet wadliwych ustaleń, Organ orzekający przekroczył, w ocenie skarżącej, granice swobodnej oceny dowodów.
Ustalenie takich okoliczności jak: kwestia nowości i nieoczywistości wynalazku wymaga wiadomości specjalnych, a zatem jeżeli Organ orzekający nie posiadał takiej wiedzy, winien był dopuścić dowód z opinii biegłego w ramach obowiązku podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, w związku z realizacją zasady prawdy obiektywnej.
Nie przeprowadzenie opinii z dowodu biegłego, pomimo istnienia przesłanek ku temu, stanowi naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.
Organ orzekający w sposób lakoniczny i nieuprawniony odniósł się przy tym do złożonych przez Skarżącą dokumentów, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie dokonał ich dokładnej analizy, poprzestając na ogólnikowych stwierdzeniach, co wskazuje, zdaniem strony, na brak spełnienia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.
Z dowodu w postaci Instrukcji montażu zapalarek firmy D. Organ błędnie wywiódł, że:
1) dotyczy ona zapalarki typu [...], która jest przeznaczona do rozpalania pomocniczego, a następnie do rozpalania palnika głównego oraz,
2) że sporny patent zastrzega układ zapłonu w komorze spalania kotła, w którym to układzie zapalarka jest jednym ze środków technicznych, znanych ze stanu techniki i wymienionych w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego i której lanca nie jest przesuwna skokowo,
3) że w rozwiązaniu ze spornego patentu nie jest zastrzegany palnik pomocniczy.
Tymczasem wbrew odmiennej interpretacji oraz wyciągniętym wnioskom przez Organ orzekający, z Instrukcji montażu wysokoenergetycznej zapalarki iskrowej firmy D. wcale, zdaniem strony, nie wynika, że zapalarka służy wyłącznie do rozpalania pomocniczego, a następnie do rozpalania palnika głównego. Instrukcja mówi o kilku wersji produkowanych przez tą firmę zapalarek:
- wersja zapalarki iskrowej z powrotnikiem (str. 3/20),
- wersja elastycznej zapalarki iskrowej (str. 5/20),
- wersja przenośnej zapalarki iskrowej (str. 5/20).
Na stronie 3/20 tłumaczenia na język polski opisana jest wersja wysokoenergetycznej zapalarki iskrowej [...] z "powrotnikiem", która zgodnie z tą Instrukcją jest stosowana w dwóch przypadkach:
1) do rozpalania zapalarek,
2) do bezpośredniego rozpalania palnika głównego.
Świadczy o tym to, że do takiej zapalarki, w zależności od przeznaczenia, stosuje się dwa rodzaje siłownika: do rozpalania zapalarek - siłownik ze skokiem 6-calowym (ok. 150 mm), a do rozpalania palnika głównego - siłownik ze skokiem 12-calowym (ok. 300 mm) - strona 4/20 tłumaczenia na język polski.
Na stronie 9/20 tłumaczenia Instrukcji opisany jest sposób umiejscowienia zapalarki iskrowej [...] z powrotnikiem w instalacji rozpałkowej określony jako "zespoły bezpośrednio zapalające główny palnik z użyciem zapalarki iskrowej [...] z "powrotnikiem" oraz sposób montażu.
Dodatkowo sposób montażu został przedstawiony na rysunku nr 6 Instrukcji (rysunek nr 6 znajduje się w wersji angielskojęzycznej tłumaczenia).
Jeżeli porówna się schemat instalacji zapalarki według Instrukcji z rysunkiem zawartym w opisie patentowym patentu Nr [...], to znamienne jest podobieństwo tychże tzw. "układów", polegających w istocie na sposobie usytuowania zapalarki względem lancy palnika.
Różnica wynika jedynie z tego, że rysunek nr 6 Instrukcji pokazuje montaż zapalarki pod kątem względem lancy palnika, a z rysunku w opisie patentowym Nr [...], można domniemywać, że jest to usytuowanie równoległe.
Jednakże z dalszego opisu dotyczącego sposobu montażu wprost wynika, że "Lancę palnika można zainstalować pod dowolnym kątem", zatem usytuowanie lancy palnika nie zostało z góry określone, jest ono uzależnione od istniejących warunków w danym obiekcie, a zatem może być to również usytuowanie "równoległe".
Oznacza to, że specjalista w tej dziedzinie techniki, po zapoznaniu się z instrukcją montażu zapalarki iskrowej i warunkami technicznymi na obiekcie, w którym miała zostać zastosowana, w okresie kiedy zapalarki te zaczęto sprowadzać do Polski (początek lat 90-tych), nie miał problemu z zaprojektowaniem układu zapłonu ciężkich paliw płynnych w komorze spalania kotła energetycznego, w taki sposób aby doprowadzić do zapalania mieszaniny paliwowo - gazowej, w tym również w sposób określony w patencie Nr [...].
Potwierdza to również, zdaniem skarżącej, złożona przez nią jako dowód w sprawie dokumentacja projektowa Nr [...] wykonana przez Skarżącego w miesiącu październiku 1996 r. dla E. oraz Nr [...]. Powyższa dokumentacja została uznana bezzasadnie przez Organ jako nie stanowiąca dowodu na brak ustawowych warunków do unieważnienia spornego patentu [...] z uwagi na to, że zdaniem Urzędu Patentowego "przedstawiają one wyłącznie palnik olejowy i zapalarkę iskrową, znane ze stanu techniki, a nie budowę zastrzeganego układu oraz jego działanie (łącznie z parametrami jego pracy) omówionymi w części opisu spornego patentu, dotyczącej przykładu wykonania wynalazku."
Takie stwierdzenie świadczy, zdaniem skarżącej, o tym, że: organ nie wie na czym w istocie polega sporny wynalazek, określony jako "układ", bowiem ów "układ" również składa się z palnika i zapalarki iskrowej i nie potrafi prawidłowo odczytać i zinterpretować dokumentacji technicznej złożonej jako dowód w sprawie, bo gdyby to potrafił to zauważyłby, że dokumentacja projektowa Nr [...] przedstawia nie tylko palnik olejowy i zapalarkę iskrową, ale również przedstawia budowę tzw. "układu" w postacie sposobu zabudowy zapalarki elektrycznej w palniku olejowym łącznie z podaniem parametrów jego pracy, a mianowicie:
1) że lanca zapalarki usytuowana jest przesuwnie i równolegle do osi palnika ciężkiego paliwa (olej opałowy),
2) że elektrody iskrownika, którymi jest zakończona lanca zapalarki usytuowane są w strefie wtrysku mieszaniny paliwowo-gazowej z palnika ciężkiego paliwa w obszarze zawartym między płaszczyzną czoła głowicy palnika ciężkiego paliwa a płaszczyzną równoległą do płaszczyzny czoła głowicy, określoną w dokumentacji jako "oś ekranów",
3) że odległość wysuwu iskrownika zapalarki, tzw. "skok" została określona na rysunku na 304 mm.
Wbrew odmiennym twierdzeniom Organu również złożona dokumentacja Nr [...] przedstawia, zdaniem skarżącej, układ zapłonu ciężkich paliw płynnych w komorze spalania kotła energetycznego w postaci sposobu zabudowy zapalarki elektrycznej względem palnika olejowego na paliwo ciężkie.
Ponadto Organ w sposób nieuzasadniony zdyskredytował złożony jako dowód w sprawie opis patentu USA nr [...] z [...] kwietnia 1977 r. pomimo, że tytuł patentu amerykańskiego został udzielony jako [...]. Bezzasadnie przy tym uznał, że załączona do wniosku Skarżącej jako dowód opinia biegłego A. K., "dotyczy wyłącznie zapalarki oraz różnic w jej usytuowaniu i zamocowaniu", pomijając jednocześnie cel w jakim została ona wydana.
Organ na podstawie niepełnego oraz niedostatecznie wyjaśnionego stanu faktycznego i w związku z nieprawidłową oceną złożonego w sprawie materiału dowodowego naruszył, zdaniem skarżącej, art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, bo błędnie i w sposób nieuprawniony przyjął, że w dacie zgłoszenia wynalazku wynalazek opatentowany pod nr [...] spełniał wymóg nowości i nieoczywistości.
W odpowiedzi na skargę organ i uczestnik postępowania wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została bowiem podjęta z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do wyrażonej w art. 256 ust. 1 ustawy p.w.p. zasady w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym w sprawach w tej ustawie uregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powołanego przepisu nie ma wątpliwości co do tego, że Urząd Patentowy w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku o unieważnienie patentu jest związany rygorami procedury administracyjnej w tym w szczególności w zakresie dotyczącym ogólnych zasad postępowania, a także sposobu rozpatrzenia sprawy i wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji. Związanie rygorami tej procedury oznacza zatem, że Urząd Patentowy zobowiązany jest do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa podejmując działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy (art. 7, 8 k.p.a.).
Stosownie zaś do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i uzasadnić swoje rozstrzygnięcie wg. wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Art. 2558 p.w.p. wskazuje bowiem jedynie na obowiązek sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji odsyłając tym samym do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jakim uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać. Zaskarżona decyzja wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach nie odpowiada, a skutkiem tego stanu rzeczy jest ich naruszenie w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W sprawach o unieważnienie patentu Urząd związany jest granicami wniosku orzekając w zakresie żądania wnioskodawcy.
Skarżąca wniosła o unieważnienie ww. patentu wskazując jako podstawę art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. W jej bowiem ocenie wynalazek już w dacie zgłoszenia nie spełniał wymogu nowości i nieoczywistości. Strona na poparcie swych twierdzeń przedstawiła wymienione w uzasadnieniu decyzji dowody w postaci dokumentów, a także złożyła wnioski dowodowe w przedmiocie dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków K. S. i J. Z. składając również do akt oświadczenie J. Z. z [...] października 2007 r. Obowiązkiem Urzędu było zatem zarówno odniesienie się do wniosków dowodowych (osobowych) złożonych przez stronę jak i wnikliwe odniesienie się do przedstawionych dokumentów.
Podkreślić przy tym należy, że charakter zgłoszonych zarzutów w postaci braku w ocenie skarżącej nowości i nieoczywistości wynalazku wymagał ze strony Urzędu przedstawienia analizy porównawczej zespołu cech technicznych spornego rozwiązania z przeciwstawionym rozwiązaniem (amerykański opis patentowy i katalog). Takiej analizy Urząd Patentowy działający w postępowaniu spornym nie dokonał. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem jedynie lakoniczną i ogólną ocenę materiału dowodowego bez wdawania się w konieczną w tym przypadku ocenę wszelkich istotnych w świetle art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości aspektów technicznych. Dowodem na taką niepełną ocenę materiału w tym zakresie jest stwierdzenie, że "odpowiednie usytuowanie poszczególnych środków technicznych i ich zastosowanie świadczy właśnie o nowości i nieoczywistości spornego wynalazku" bez szczegółowego wskazania co oznacza odpowiednie usytuowanie i o jakie środki techniczne chodzi.
Uzasadnienie decyzji winno jednak stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. odzwierciedlać tok rozumowania organu prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. W przeciwnym razie kontrola sądowa takiej decyzji nie jest możliwa. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że dokonał wnikliwej analizy porównawczej tyle, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by dał temu stosowny, odpowiadający wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. wyraz. Nadto w żadnym zakresie organ nie odniósł się do wniosków dowodowych strony co do przesłuchania ww. osób i również w ocenie materiału dowodowego pominął ww. oświadczenie J. Z. Stosownie do art. 78 § 2 k.p.a. organ może wniosku dowodowego nie uwzględnić. Zatem wadliwość w powyższym zakresie nie polega, jak uznaje strona na tym, że organ nieprzeprowadził dowodu z ich zeznań tylko na tym, że wnioski powyższe nie zostały przez organ w ogóle rozpoznane, co również stanowi o naruszeniu procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W zw. z zarzutem naruszenia art. 84 k.p.a. należy podnieść, iż gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne organ, jak wynika z powołanego przepisu może się zwrócić do biegłego o wydanie opinii. Nie jest zatem obowiązkiem organu skorzystanie z możliwości, o której w tym przepisie mowa, a skarżący z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego się nie zwrócił. Organ nie musiał zatem wypowiadać się w kwestii istnienia bądź braku przesłanek z art. 84 § 1 k.p.a.
Zarzut w powyższym zakresie jest zatem zarzutem nieuzasadnionym.
Przedstawiony wyżej stan rzeczy wskazujący na naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnia jednak w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy działający w postępowaniu spornym uwzględni w postępowaniu wskazane wyżej przepisy procedury administracyjnej i podejmie stosowną decyzję uzasadniając swe orzeczenie wg. wymogu z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd nie wdając się w ocenę pozostałych zarzutów skargi orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a., o kosztach orzeczono mając na uwadze art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło