VI SA/Wa 256/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w U. [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2024 r. Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, 2) umarza postępowanie administracyjne, 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w U. [...] kwotę 1037 (tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 29 października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: "P.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502, dalej: "rozporządzenie techniczne"), § 2 ust. 1, rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych z dnia 8 listopada 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2487, dalej: "rozporządzenie w sprawie pilotowania"), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "...WITD") nr [...]z 17 maja 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 29 lutego 2024 r. na drodze krajowej nr [...](km 25, kierunek W.) zatrzymano do kontroli 8-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki S. o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki B. o nr rej. [...] i 3-osiowej przyczepy marki B. o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów wykonywany był przejazd drogowy z G. do S. z ładunkiem w postaci soli himalajskiej, umieszczonym w dwóch kontenerach 20-stopowych, w imieniu i na rzecz Spółki. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...] z 29 lutego 2024 r. Organ wskazał, że pismem z 5 marca 2024 r. [...]WITD zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, poinformował Stronę o prawie do czynnego udziału w postępowaniu i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] z 17 maja 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych, od której Strona złożyła odwołanie. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wyjaśnił, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono rzeczywista masa całkowita 8-osiowego zespołu pojazdów wynosiła 67,20 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie wartości dopuszczalnej wynoszącej 40,00 t. o 27,20 t, tj. o 68,00%. GITD powołując się na treść § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie pilotowania, wskazał, że pojazd nienormatywny, który przekracza m.in. rzeczywistą masę całkowitą wynoszącą 60 t, ma być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Organ dodał, że w trakcie kontroli stwierdzono, że ww. zespół pojazdów nie był pilotowany. GITD wskazał, że zgodnie z treścią art. 140ab ust. 3 pkt 1 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości 3 000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. GITD uznał za niezasadne zarzuty Strony podniesione w odwołaniu od decyzji I instancji. Pismem z 17 grudnia 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją z 29 października 2024 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasadzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 3 i art. 64 ust. 2 P.r.d., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez organy I i II instancji, że pomimo treści art. 64 ust. 2 P.r.d., art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d. ma zastosowanie do przejazdu pojazdów nienormatywnych przewożących ładunek podzielny, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zezwolenie kategorii I na rzecz Skarżącego nie mogłoby zostać wydane - zespół pojazdów, którym wykonywano przewóz, nie był bowiem pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym ani zespołem pojazdów składającym się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej, zaś masa całkowita zespołu pojazdów była wyższa od dopuszczalnej, co uniemożliwiało wydanie zezwolenia kategorii I z uwagi na ograniczenia wynikające art. 64b ust. 1 i art. 64 ust. 3 P.r.d. w zw. z załącznikiem nr 1 do P.r.d., które to naruszenie w konsekwencji doprowadziło do błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d. i § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania, do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy i niezasadnego nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 1a pkt 1 w zw. z art. 140ab ust. 3 pkt 1 P.r.d. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszają przepisy prawa. Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, który Sąd przyjął jako miarodajny do orzekania w niniejszej sprawie, 29 lutego 2024 r. na drodze krajowej nr [...] (km 25, kierunek W.zatrzymano do kontroli 8-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki S. o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki B. o nr rej. [...] i 3-osiowej przyczepy marki B. o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów wykonywany był przejazd drogowy z G. do S. z ładunkiem w postaci soli himalajskiej, umieszczonym w dwóch kontenerach 20-stopowych, w imieniu i na rzecz Spółki. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita 8-osiowego zespołu pojazdów wynosiła 67,20 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie wartości dopuszczalnej wynoszącej 40,00 t. o 27,20 t, tj. o 68,00%. Organy obu instancji uznały, że w niniejszej sprawie, ponieważ masa całkowita spornego zespołu pojazdów przekroczyła 60 ton, miał zastosowanie art. 64 ust.1 pkt 3 P.r.d. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania. Zgodnie z art. 64 ust.1 P.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Jak wynika natomiast z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania, pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z wymienionych w tym przepisie wielkości, w tym w pkt 4 – masę całkowitą – 60 t, powinien być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Wskazania jednak wymaga, że w świetle art. 64 ust. 2 P.r.d., co do zasadny niemożliwy jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych. Zgodnie z tym przepisem, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Zezwolenie tej kategorii nie mogą być wydane w tej sprawie ponieważ jest ono wydawane, zgodnie z art. 64b ust. 1 P.r.d., na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. W przedmiotowej zatem sprawie przewóz ładunku podzielnego spornym zespołem pojazdów, nie mógł być dokonywany pojazdem nienormatywnym. Przewóz ten odbył się z naruszeniem przepisów prawa był zatem nielegalny. Reguła wynikająca z art. 64 ust. 2 P.r.d., wyklucza możliwość legalnego przewozu pojazdem nienormatywnym, który nie mieści się w kategorii pojazdów wymienionych w art. 64b ust. 1 P.r.d., ładunku podzielnego, natomiast art. 64 ust. 1 P.r.d., ma zastosowanie do przejazdów nienormatywnych dopuszczalnych prawnie, a więc przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków niepodzielnych, a także podzielnych, ale tylko na podstawie zezwolenia kategorii I W konsekwencji nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania, ponieważ nienormatywność spornego pojazdu w ogóle nie była prawnie dopuszczalna w trakcie dokonywania przewozu. Należy w związku z tym stwierdzić, że sporny przejazd miał miejsce z naruszeniem art. 64 ust. 2 P.r.d., a nie z naruszeniem art. 64 ust. 1 P.r.d. Sankcję prawnoadministracyjną za niedopuszczalny przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielny, a więc z naruszeniem art. 64 ust. 2 P.r.d. przewiduje art. 140ab ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Sankcję prawnoadministracyjną za przejazd pojazdu nienormatywnego, z naruszeniem warunku określonego w art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d., a więc bez wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, normuje art.140aa ust. 1a pkt 1 w związku z art. 140ab ust. 3 pkt 1 P.r.d. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust. 1a pkt 1). Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości 3000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie (art. 140ab ust. 3 pkt 1). Jak jednak powyżej zostało to wyjaśnione art. 64 ust. 1 P.r.d., nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania, co oznacza, że organy nie mogły nałożyć na Skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 1a pkt 1 w związku z art. 140ab ust. 3 pkt 1 P.r.d. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 140aa ust 3 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1; 3) podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Z treści pkt 3 przytoczonego przepisu wynika, że katalog podmiotów odpowiedzialnych za przejazd pojazdu nienormatywnego ma charakter otwarty. Oznacza to, że ponieważ pilotowanie pojazdu nienormatywnego stanowi inną niż wymieniona w pkt 2 (czynność ładunkowa) czynność związaną z przejazdem pojazdu nienormatywnego, na podstawie tego przepisu (art. 140aa ust. 3 pkt 3 P.r.d.) w związku z art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 2 P.r.d., podmiot dokonujący pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego nie zaliczanego do kategorii pojazdów z art. 64b ust. 1 P.r.d., przewożącego ładunek podzielny, ponosi równie odpowiedzialność administracyjną na podstawie tych przepisów. Prowadzi to do wniosku, którego nie można zaakceptować w państwie prawa, że na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 3000 zł, za niezapewnienie wykonania nielegalnej – w warunkach stanu faktycznego niniejszej sprawy – czynności pilotowania, za której wykonanie karze pieniężnej podlegałby również podmiot dokonujący pilotowania spornego pojazdu. Z powyższego względu sama literalna interpretacja art. 64 ust. 1, art. 64e oraz art. 140aa ust. 1a i ust. 3a oraz art. 140ab ust. 3 P.r.d., której dokonał GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzi do nieracjonalnego wniosku, zgodnie z którym organ zobowiązany jest do nałożenia na dany podmiot kary pieniężnej za niezapewnienie wykonania przez inny podmiot niezgodnej z prawem czynności pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego, nie zaliczanego do kategorii pojazdów z art. 64b ust. 1 P.r.d., przewożącego ładunek podzielny. W związku z powyższym, w sytuacji, gdy literalna wykładnia powyższych przepisów prowadzi do nieracjonalnych wniosków, konieczne jest odwołanie się do przeprowadzonej powyżej wykładni systemowej oraz funkcjonalnej powyższych przepisów uwzględniającej treść art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1 w związku z ust. 3 pkt 3 oraz art. 140ab ust. 2 P.r.d., i prowadzącej do wniosku, że racjonalny ustawodawca nie unormował przepisów, w świetle których na podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym, nie zaliczanym do kategorii pojazdów z art. 64b ust. 1 P.r.d., przewożącym ładunek podzielny, a więc dokonujący nielegalnego przejazdu, nakłada się karę pieniężną za niewykonanie kolejnej nielegalnej czynności, czyli niezapewnienie wykonania przez inny podmiot pilotowania przejazdu tego pojazdu. W świetle powyższego, Sąd stwierdza, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 64 ust 1 pkt 3 i art 64 ust 2 P.r.d. uznając, że pomimo treści art. 64 ust 2 P.r.d., art. 64 ust 1 pkt 3 P.r.d. ma również zastosowanie do przejazdu pojazdów nienormatywnych, nie zaliczanych do kategorii pojazdów z art. 64b ust. 1 P.r.d., przewożących ładunek podzielny. W konsekwencji organy dokonały błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego art. 64 ust 1 pkt 3, P.r.d. i § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie pilotowania, do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy i nieprawidłowo nałożyły na Skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 140aa ust. 1a pkt 1 w związku z art. 140ab ust. 3 pkt 1 P.r.d. W związku z opisanym powyżej naruszeniem przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja, która nie wymaga dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy, umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od GITD na rzecz Skarżącego kwotę 1037 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (120 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (900 zł) oraz opata skarbowa (17 zł), w pkt 3 sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 tej ustawy.