VI SA/Wa 2565/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odrzucić skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie nr [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania adwokata R. K. od uchwały Prezydium NRA. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], R. K. poinformował w trybie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, że występuje z adwokatury i prosi o wyznaczenie likwidatora jego kancelarii. Okręgowa Rada Adwokacka uchwałą z dnia [...] maja 2008 r. skreśliła R. K. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W., zawiadamiając o powyższym Ministra Sprawiedliwości. Uchwałę doręczono zainteresowanemu dnia [...] maja 2008 r. Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] czerwca 2008 r. uchyliło powyższą uchwałę ORA w [...] z uwagi na to, że uchylone rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem prawa, tj. art. 12 ust. 1 i art. 45 ust. 3 zd. pierwsze Poa. Jak wskazała ponadto, brak uzasadnienia nie pozwala ustalić, czy ORA w [...] dysponowała wiedzą na temat toczącego się przeciwko zainteresowanemu postępowania dyscyplinarnego, co wymagało przed podjęciem uchwały, rozważenia negatywnej przesłanki działania na podstawie art. 72 ust. 2 Poa. W pouczeniu rozstrzygnięcia Prezydium NRA wskazało, iż odwołanie przysługuje do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni. W wyniku złożonego przez R. K. odwołania, Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. stwierdził jego niedopuszczalność. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że uchwała ORA w [...] stała się, wobec niezłożenia przez zainteresowanego odwołania, ostateczna. Dalej organ zauważył, iż uchwała Prezydium NRA nie powołała podstawy prawnej działania. Prawo do uchylania uchwał ORA sprzecznych prawem przysługuje NRA na podstawie art. 60 Poa. i jest to działanie nadzorcze realizowane wobec uchwał o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Jednak tryb ten nie może mieć zastosowania do spraw indywidualnych, bowiem narusza to zasadę skargowości wynikającą z art. 46 Poa. Postępowania takie toczą się według przepisów Kpa., który nie przewiduje dla organu II instancji działania z urzędu, które to stanowisko znalazło wyraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r. (sygn. Akt VI SA/Wa 1574/04). Organ podał, iż zgodnie z art. 46 ust. 1 Poa. od uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w I instancji, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do Prezydium NRA, a stosownie do ust. 2 tego artykułu, od uchwały Prezydium NRA można wnieść odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W omawianej sprawie R. K. nie wniósł odwołania od uchwały ORA w W., uchwała ta stała się prawomocna i nie przysługiwały od niej żadne środki odwoławcze. Prezydium NRA uchyliło jednak uchwałę ORA w [...] z urzędu, zatem uchwała ta, jak podał organ, nie mogła być wydana w trybie art. 46 ust. 1 Poa. Powyższe oznaczało, że dalsze postępowanie nie mogło toczyć się na podstawie art. 46 ust. 2 Poa. W ocenie organu, niedopuszczalne było ze względów procesowych uchylenie przez Prezydium NRA działające z urzędu ostatecznej uchwały ORA zarówno w trybie art. 60, jak też art. 46 cyt. ustawy. Organ wskazał ponadto, że inną kwestią było wzruszenie uchwały ORA w [...] w trybie przepisów Kpa., które jednak nie zostały przez NRA zastosowane. Konsekwencja było błędne pouczenie o środkach odwoławczych, zamiast o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie. We wniesionej przez Prezydium NRA skardze na powyższe postanowienie Ministra Sprawiedliwości, zarzucono naruszenie art. 60 i art. 46 ustawy Prawo o adwokaturze i domagano się uchylenia rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jako niedopuszczalna bo wniesiona przez podmiot nie mający legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie jest żadnym z wymienionych wyżej podmiotów, a przede wszystkim nie ma interesu prawnego, o którym stanowi cyt. przepis. Jako organ wykonawczy NRA (art. 59 ust. 1 zd. drugie Poa.) sprawujący czynności należące do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej w m.in. sprawach rozpoznawania odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich (art. 59 ust. 3 w związku z art. 58 pkt 8 Poa.), w przedmiotowej sprawie występuje jako organ, którego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie indywidualnej dotyczy zaskarżone postanowienie. Takie usytuowanie procesowe podmiotu Prezydium NRA wyklucza wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego. Istotę interesu prawnego stanowi bowiem możność żądania zweryfikowania przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) z obowiązującym prawem. Nadto musi istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a zaskarżonym aktem. Brak interesu prawnego oznacza, zamknięcie drogi sądowoadministracyjnej dla takiego podmiotu. Prezydium NRA powierzono w drodze ustawy rozpoznawanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich, a więc prawo rozstrzygania spraw indywidualnych w formie decyzji administracyjnych (podejmowanych w drodze uchwały organu kolegialnego). W przedmiotowej sprawie Prezydium NRA, mimo niewskazania podstawy prawnej swego działania, włączyło się jak organ odwoławczy do indywidualnego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek osoby zainteresowanej. Stosownie do art. 46 ust. 2 Poa. od uchwały Prezydium NRA w indywidualnej sprawie zainteresowanemu przysługiwało odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, a wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie mogło zostać zaskarżone do sądu administracyjnego przez podmiot, którego praw i obowiązków dotyczył wydany akt administracyjny, a więc przez zainteresowanego. Organ, który wydał decyzję, od której wniesiono odwołanie, nie może zatem domagać się zweryfikowania przez sąd administracyjny zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego w wyniku tego odwołania, co skutkuje obowiązkiem odrzucenia skargi przez ten organ wniesionej (vide: J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; komentarz LexisNexis wyd. 2, str. 135, oraz A. Kabat w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aut. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; komentarz Wolters Kluwer wyd. II, str. 128 ). Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. skargę odrzucił.