VI SA/Wa 2565/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-18

Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odbiorniki radiofoniczne zainstalowane w wynajmowanych samochodach, stanowiące element wyposażenia tych pojazdów, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłatom abonamentowym, jeśli umowa najmu samochodu obejmuje również radioodbiornik?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbiorniki radiofoniczne zainstalowane w wynajmowanych samochodach, które stanowią element wyposażenia tych pojazdów i są udostępniane wraz z nimi, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłatom abonamentowym. Działalność polegająca na wynajmie samochodów z zainstalowanymi radioodbiornikami nie jest traktowana jako sprzedaż lub przekazanie odbiorników jako odrębnych urządzeń osobom trzecim do używania na podstawie umów, co wyłączałoby obowiązek opłat abonamentowych na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Posiadanie odbiornika w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu jest równoznaczne z jego używaniem i podlega domniemaniu używania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rejestrację dziewiętnastu odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w samochodach firmy i nałożenie opłaty abonamentowej. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia opłaty, argumentując, że wynajem samochodów z radioodbiornikami nie stanowi przekazania odbiorników do używania w rozumieniu przepisów, a radioodbiornik samochodowy jest częścią składową pojazdu. Organy administracji uznały, że odbiorniki były używane i podlegały opłatom.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oddala skargę 1 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2016 r. nakazującą rejestrację dziewiętnastu używanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającą opłatę za ich używanie w kwocie 3 990,00 zł W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że dniu 14 stycznia 2016 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu pod adresem: ul. [...],[...], zajmowanym przez A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]. Kontrola została przeprowadzona w obecności D. S. - pracownika. W trakcie kontroli stwierdzono, że strona posiada 19 odbiorników radiofonicznych w samochodach firmy. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi: cztery miesiące i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia D. S. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez w/w pracownika. Minister opisał szczegółowo przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku wniesionego odwołania przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił, iż w myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem jego używania, a w konsekwencji do uiszczania przez jego posiadacza opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik używany w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Minister stwierdził, że zarówno z protokołu z kontroli, oświadczenia do niego załączonego jak i bezpośredniego sprawdzenia przez kontrolerów, wynika, że strona jest w posiadaniu łącznie 19 urządzeń technicznie dostosowanych do odbioru programu. Następnie organ odniósł się szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia: przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 5 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na: a) przyjęciu, iż wynajmowanie radioodbiorników obok pojazdów samochodowych nie stanowi przekazania tych radioodbiorników osobom trzecim do używania na podstawie umów; b) przyjęciu, że czynność przekazania radioodbiorników do korzystania musi być głównym przedmiotem działalności danego przedsiębiorcy, w sytuacji, gdy z literalnego brzmienia przepisu nie wynika, aby zwolnienie w nim przewidziane miało zastosowanie jedynie do przedsiębiorców, których jedynym lub głównym przedmiotem działalności jest oddawanie odbiorników do korzystania na podstawie umów, ani nie wynika, że radioodbiorniki mają być wyłącznym przedmiotem umowy oddania do korzystania, co doprowadziło niezastosowania przepisu w sprawie i niesłuszne nakazanie rejestracji odbiorników radiofonicznych oraz ustalenie opłaty za używanie tych odbiorników; - art. 2 ust 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez nałożenie opłaty w sytuacji, gdy A. sp. z o.o. nie korzysta z odbiorników radiofonicznych; - art. 47 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.) poprzez przyjęcie, że radioodbiornik samochodowy nie jest częścią składową pojazdu, a w konsekwencji przyjęcie, że umowa najmu mająca za przedmiot samochód nie obejmuje swoim zakresem najmu radioodbiornika, oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a to: - art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy; - art. 6 w zw. z art. 12 § 1 kpa poprzez niedostatecznie wnikliwe rozpatrzenie sprawy, - art. 8 w zw. z art. 11 kpa poprzez brak pełnego odniesienia się do argumentów i zarzutów podnoszonych w odwołaniu, - art. 77 § 1 kpa poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów, a w szczególności umowy spółki A. sp. z o.o. oraz stosowanych przez spółkę wzorów umów wynajmu pojazdów i radioodbiorników, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności ustalenia, że: a. odbiorniki radiowe znajdowały się w samochodach służbowych; b. przedmiotem działalności Spółki nie jest m.in. przekazywanie radioodbiorników do korzystania. - art. 107 § 3 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji polegające na niewyjaśnieniu stanowiska organu II instancji w sposób umożliwiający poznanie podstaw i motywów rozstrzygnięcia oraz zrozumienie go. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organy miały w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny. Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym należy zwrócić uwagę, że, jak już wspomniano powyżej, posiadanie w rozumieniu u.o.a. zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, natomiast "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności. (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzona zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, w dniu 14 stycznia 2016 r., kontrola wykazała, że skarżąca nie zarejestrowała 19 odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w samochodach firmy. Odbiorniki te były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Tym samym wypełniła się dyspozycja art. 2 w/w ustawy. Sąd nie podzielił zarzutów podniesionych w skardze. W myśl art. 5 ust. 2 pkt 3 obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. A zatem przedmiotem umów mogą być odbiorniki rozumiane jako odrębne rzeczy (urządzenia) a przepis ten ma zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych będących samodzielnymi urządzeniami osobom trzecim do używania na podstawie umów. Wówczas to osoby nabywające odbiornik mają obowiązek jego zarejestrowania i uiszczania opłat abonamentowych. Sąd podziela stanowisko organu, że art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Działalność gospodarcza skarżącej polega na wynajmie samochodów w których odbiorniki radiofoniczne stanowią element wyposażenia i są wraz innymi elementami wyposażenia udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących samochody a więc nie stanowią odrębnego przedmiotu umowy (towaru). Z chwilą zakończenia umowy najmu samochodu klient traci prawo do korzystania z odbiornika radiofonicznego znajdującego się w wynajmowanym samochodzie co oznacza, że udostępnianie odbiorników radiofonicznych nie stanowi odrębnej usługi obejmującej osobną rzecz. Nadto, jak wynika z pkt 42 Regulaminu wypożyczalni samochodów A.: "Przedmiotem najmu jest również radioodbiornik stanowiący część składową Pojazdu. Koszt najmu radioodbiornika wynosi 5 zł netto uwzględniony jest w czynszu najmu Pojazdu. Umowa najmu radioodbiornika zawierana jest na czas umowy najmu Pojazdu i w celu tożsamym z umową najmu Pojazdu." Zasadnie zatem organ uznał, że przedsiębiorca powinien uiszczać opłaty abonamentowe za każdy odbiornik zarówno umieszczony w lokalach używanych przez tego przedsiębiorcę, stanowiących ich wyposażenie, jak i w innych miejscach (np. w samochodach). W konsekwencji Sąd uznał, że organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło