VI SA/Wa 2578/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Z. W. kwotę 690 (sześćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 – dalej p.r.d.) art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 dalej u.d.p.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2014 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia: W dniu [...] stycznia 2014 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] nr [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej [...]. Pojazdem członowym kierował A.R., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem soku w kartonach umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy Z.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]". W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,8 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie o 2,8 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28%), - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Kierowca został pouczony o zasadach przeprowadzania kontroli i przysługujących mu prawach, jednocześnie nie korzystając z prawa do powtórnego ważenia pojazdu. Kierowcy okazano instrukcję ważenia pojazdu i wyniki kontroli. Ważenia pojazdu dokonano na legalizowanym miejscu wagowym, wagami posiadającymi legalizację. Dokumenty związane z legalizacją zostały okazane kierowcy. W tych ustaleniach została wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzja administracyjna z dnia [...] marca 2014 r. doręczona pełnomocnikowi Z.W. w dniu [...] marca 2014 r. W dniu [...] marca 2014 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik Z.W., adwokat B.M. zwrócił odebraną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r., informując organ, że dotyczy ona Z.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa "[...]" z siedzibą przy ul. [...],[...], zaś on reprezentuje Z.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji [...] o nałożeniu kary w wysokości 15.000 zł, polegająca na błędnym wygenerowaniu przez system nazwy strony i adresu strony. Wskazano Z.W., adres ul. [...],[...], a powinno być Z.W., ul. [...],[...]. Podstawę prawną wydanego postanowienia stanowił przepis art. 113 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Z.W. w dniu [...] kwietnia 2014 r. (okoliczność bezsporna). W dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. (odrębnym pismem procesowym i odrębną przesyłką) pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, zaznaczając doręczenie decyzji w dniu [...] kwietnia 2014 r. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie przyczyn przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna. Ponadto naruszenie art. 7, art. 75 i 78 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. Również odwołanie odnosi się do naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 1 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przewozowe, art. 64 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 1 ust. 1 lit. "b" w zw. z pkt. 2.2.2. lit. "a" i 3.4.1. załącznika nr 1 do Dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. Powołując się na powyższe na podstawie art. 138 § 1 i 2 k.p.a., pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania wobec skarżącego ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD") z dnia [...] maja 2014 r. Podzielając ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie ustalonego stanu faktycznego, GITD stwierdził, iż karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do 1p. 7 załącznika nr 1 p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI; b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5t. Zatem stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy p.r.d. kara pieniężna wynosi 15.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego, ustalonego stanu faktycznego, zastosowanych przepisów prawnych, obszernie je uzasadniając. Uzasadnienie GITD zawiera również stanowisko tego organu co do postawionych zarzutów przez pełnomocnika skarżącego. Organ odwoławczy zaznaczył również, że wraz z odwołaniem skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, wyjaśniając przy tym, iż decyzja zawierająca omyłkę pisarską została skutecznie doręczona do pełnomocnika strony ( str. 7 decyzji). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wstrzymał natychmiastową wykonalność zaskarżonej decyzji, stwierdzając przy tym, że na powyższą decyzję wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi przywołał zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu, szeroko je uzasadniając. W szczególności podkreślił, że kierowca nie został dopuszczony przez załadowcę do udziału w czynnościach ładunkowych. Zwrócił uwagę, że w trakcie kontroli kierowca dokonał ponownego rozmieszczenia ładunku w przestrzeni ładunkowej pojazdu, w wyniku czego nacisk osi zmniejszył się do normatywnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny zaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy powinien zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie ustawowym. Obowiązek w tym zakresie wynika z regulacji art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem zatem pozwalającym na przeprowadzenie merytorycznego postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji jest skuteczne wniesienie odwołania. O skuteczności odwołania decyduje zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Wniesienie odwołania po terminie oznacza bowiem, iż jest ono zwrócone przeciwko ostatecznej decyzji, jako że bezskuteczny upływ terminu do wniesienia odwołania wywołuje jej ostateczność, a jest to niedopuszczalne, gdyż decyzje ostateczne mogą zostać wzruszone jedynie przy zastosowaniu trybów nadzwyczajnych. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja organu I instancji, została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 marca 2014 r. Tymczasem pismo skarżącego - odwołanie, złożone za pośrednictwem organu I instancji, datowane jest na dzień 16 kwietnia 2014 r. (pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 16 kwietnia 2014 r., d: koperta k-11 akt administracyjnych). Zestawienie powyższych dat jednoznacznie wskazuje, że odwołanie od decyzji, zostało wniesione z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia. Jednocześnie w odwołaniu pełnomocnik skarżącego wskazuje zaskarżając w całości decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r., iż decyzję tę doręczono mu w dniu 10 kwietnia 2014 r. W zaskarżonej decyzji (str. 7 decyzji GITD), wskazano jako datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji cyt.: "decyzja zawierająca omyłkę pisarską została skutecznie doręczona do pełnomocnika strony". Sąd zauważa, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie, o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji [...] o nałożeniu kary w wysokości 15.000 zł. Postanowienie to zostało wydane 3 kwietnia 2014 r. i doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 10 kwietnia 2014 r. zgodnie z dowodem doręczenia (duplikat potwierdzenia odbioru, załączony do akt administracyjnych). Również datę doręczenia odbioru postanowienia "jako 10 kwietnia 2014 r." potwierdził w zażaleniu pełnomocnik skarżącego. Natomiast organ pierwszej instancji w piśmie kierowanym do organu odwoławczego w związku z wniesionym przez pełnomocnika skarżącego odwołaniem stwierdził, że zostało ono wniesione w terminie, przy czym nie wyjaśnił na czym opiera to stwierdzenie. Zaznaczył jako datę doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2014 r. datę potwierdzenia odbioru tj. 25 marca 2014 r. Kwestii tych organ odwoławczy nie wyjaśnił, choć miały one istotny wpływ na końcowe załatwienie sprawy. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. Przy czym trzeba stwierdzić, że wydanie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, nie wstrzymuje biegu wniesienia odwołania. Sprostowanie dotyczy bowiem oczywistych błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych omyłek w wydanych przez organ w decyzjach (art. 113 § 1 k.p.a.) i może mieć miejsce w każdym czasie. Ponadto na postanowienie o sprostowaniu służy odrębny środek zaskarżenia w postaci zażalenia (art. 113 § 3 k.p.a.). Jedynie w przypadku określonym w art. 111 k.p.a., a zatem gdy w terminie 14 dni od doręczenia decyzji strona zażąda jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach, termin dla strony do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi. Główny Inspektor Transportu Drogowego przyjął do rozpatrzenia odwołanie nie odnosząc się do powyższych okoliczności. W tych warunkach brak jest jakichkolwiek ustaleń procesowych Głównego Inspektora Transportu Drogowego co do zachowania trybu i terminu wniesienia odwołania, wymaganego przez przepisy art. 127 § 1 i § 2 i art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wypowiedział się w zaskarżonej decyzji co do powyższych okoliczności dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W tym stanie faktycznym Sąd orzekający w sprawie nie miał możliwości oceny, czy organ odwoławczy prawidłowo procedował wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, tym bardziej, że na rozprawie organ odwoławczy również okoliczności tej nie wyjaśnił. Na marginesie stwierdzić należy, iż przyjmując jako datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji – datę 25 marca 2014 r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 8 kwietnia 2014 r. W zaskarżonej decyzji odniesiono się do zażalenia na postanowienie [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 kwietnia 2014 r., co jedynie utwierdza w przekonaniu, iż organ GITD uznał odwołanie wniesione jako w terminie, pomijając całkowicie brak precyzyjnego odniesienia się do kwestii proceduralnych w zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ odwoławczy wydał decyzję bez uprzedniego wyjaśnienia, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie czym naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.