VI SA/Wa 2584/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący – S. S., reprezentowany przez profesjonalną pełnomocnik – radcę prawnego E. K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 maja 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że nienadesłanie przez skarżącego dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów dotyczących sytuacji finansowej córki i zięcia, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Nadmieniając, że skarżący trzykrotnie był wzywany do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, podniosła, że stosownie do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokumenty źródłowe na potwierdzenie stanu rodzinnego i majątkowego są przedstawiane w przypadkach budzących wątpliwości, a generalną zasadą jest poleganie na oświadczeniu wnioskodawcy złożonym na urzędowym formularzu. Skarżący dwukrotnie uzupełnił swój wniosek i zdaniem pełnomocnik wyjaśnił bardzo dokładnie swoją sytuację majątkową i rodzinną. Trzecie wezwanie dotyczyło osób które albo ze skarżącym nie zamieszkują (zięć skarżącego) albo ich sytuacja została wyjaśniona wcześniej (córka skarżącego). Niezrozumiałym zatem było kilkukrotne żądanie wyjaśnienia sytuacji skarżącego i żądanie dokumentów nieuzasadnionych w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został złożony w przewidzianym terminie. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny skarżący był dwukrotnie (a nie trzykrotnie, jak wskazała pełnomocnik skarżącego) wzywany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide zarządzenia z dnia 13 lutego 2013 r. oraz z dnia 20 marca 2013 r. w aktach sprawy). Sąd rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy i stwierdził, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla dokonania przez Sąd oceny z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. istotne są zatem złożone przez skarżącego dokumenty obrazujące jego sytuację rodzinną i majątkową. Z powołanego przepisu wynika zatem, iż to wnioskodawca winien wykazać, iż jego dochody i sytuacja majątkowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w tym zakresie. Pełnomocnik skarżącego przy piśmie z dnia 7 marca 2013 r. przesłała zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego, z którego wynikało, iż uzyskuje ona wynagrodzenie w wysokości 1181,38 zł netto miesięcznie; kartę informacyjną leczenia szpitalnego skarżącego; decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] listopada 2012 r. o przyznaniu A. S. (córce skarżącego) zasiłku rodzinnego na dziecko – D. S. - w kwocie 77 zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie; decyzję Starosty S. z dnia [...] listopada 2012 r. uznającą U. S. (córkę skarżącego) za osobę bezrobotna bez prawa do zasiłku; decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2013 r. potwierdzającą poleganie skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz określającą wysokość składek. W związku z powyższym, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 marca 2013 r. poinformowano pełnomocnik skarżącego, iż z załączonych do pisma z dnia 7 marca 2013 r. dokumentów wynika, iż ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowy przebywają: M. S. (żona), U. S. (córka), A. S. (córka), D. S. (wnuczka) oraz D. S. (zięć). Dlatego też wezwano pełnomocnik skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów: dokumentów wskazujących sytuację finansową A. S. - córki skarżącego oraz D. S. (zięcia skarżącego): w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienia zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej - przedstawienia zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, natomiast w przypadku pobierania nauki przedstawienia odpowiednich zaświadczeń szkoły/uczelni; wyciągów z posiadanych przez ww. córkę i zięcia skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani ww. córka skarżącego ani zięć skarżącego nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano pełnomocnik skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia). Ww. wezwanie zostało uznane za doręczone pełnomocnik skarżącego w trybie zastępczym z dniem 11 kwietnia 2013 r., wobec dwukrotnej, prawidłowej awizacji przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 25 marca 2013 r. Biorąc pod uwagę zarówno informacje ujęte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i zakres przedstawionych przez pełnomocnik skarżącego dokumentów, stwierdzić należy, że nie udokumentowano w sposób pełny sytuacji majątkowej, skarżącego, dającej podstawę do ustalenia, jakimi środkami miesięcznie dysponuje on i pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona, córki i wnuczka oraz na jakim poziomie kształtują się koszty ich utrzymania, bowiem wbrew informacji pełnomocnik skarżącego zawartej w piśmie z dnia 7 marca 2013 r., do ww. pisma nie dołączono dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania. Tym samym uniemożliwiono Sądowi ustalenie, czy poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.