VI SA/Wa 2584/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący S. S. złożył w dniu [...] stycznia 2013 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żona i dwoma córkami. Skarżący wskazał, iż posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] Podniósł, że żona z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1530 zł brutto miesięcznie, a on sam nie osiąga żadnych dochodów. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] marca 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego, radcę prawnego E. K., do nadesłania w terminie 14 dni: a) zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego potwierdzającego wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, b) dokumentów wskazujących sytuację finansową skarżącego oraz córek skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, natomiast w przypadku pobierania nauki przedstawienia odpowiednich zaświadczeń szkoły/uczelni c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę oraz córki rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący ani jego żona i córki nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać pełnomocnika skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego przy piśmie z dnia [...] marca 2013 r. przesłał: - zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego, z którego wynikało, iż uzyskuje ona wynagrodzenie w wysokości 1181,38 zł netto miesięcznie, - kartę informacyjną leczenia szpitalnego skarżącego, - decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o przyznaniu A. S. (córce skarżącego) zasiłku rodzinnego na dziecko – D. S. - w kwocie 77 zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie, - decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r. uznającą U. S. (córkę skarżącego) za osobę bezrobotna bez prawa do zasiłku, - decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2013 r. potwierdzającą poleganie skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz określającą wysokość składek. W piśmie zawarto także oświadczenie, że skarżący i jego małżonka nie posiadają rachunków bankowych. W związku z powyższym, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego dnia [...] marca 2013 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego, iż z załączonych do pisma z dnia [...] marca 2013 r. dokumentów wynika, iż ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowy przebywają: M. S. (żona). U. S. (córka), A. S. (córka) , D. S. (wnuczka) oraz D. S. (zięć). Dlatego też wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów: a) dokumentów wskazujących sytuację finansową A. S. - córki skarżącego, oraz D. S. (zięcia skarżącego): w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej - przedstawienie zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, natomiast w przypadku pobierania nauki przedstawienia odpowiednich zaświadczeń szkoły/uczelni b) wyciągów z posiadanych przez ww. córkę i zięcia skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani ww. córka skarżącego ani zięć skarżącego nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać pełnomocnika skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia). Powyższe wezwanie, skierowane na wskazany w skardze adres pełnomocnika skarżącego, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2013 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu.. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.), w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem przesyłka została dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. uznano przesyłkę za doręczoną z dniem 11 kwietnia 2013 r. W konsekwencji termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 25 kwietnia 2013 r. Skarżący tymczasem do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi — Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.