VI SA/Wa 2598/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz M.G. kwotę 1617 zł (słownie: tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] umorzył postępowanie o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny "relaks wojas" o numerze [...] i przyznał "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] od M. G. kwotę w wysokości 1600 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dnia [...] maja 2015 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek M. G. zamieszkałej w [...] (zwanej dalej "skarżącą" lub "wnioskodawcą") o unieważnienie w części obejmującej towary z klas 25 i 35 prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny "relaks wojas" o numerze [...] z pierwszeństwem od dnia 15 stycznia 2009 r. dla towarów i usług z klas 25, 35 i 41. Uprawnionym do spornego znaku towarowego był "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwany dalej "uczestnikiem" lub "uprawnionym"). Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. W uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdził, że w jego ocenie posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego prawa, gdyż jest osobą fizyczną uprawnioną z prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny "relaks" nr [...] z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 10 grudnia 2008r. dla towarów i usług z klas 9, 14, 18, 25 i 35 oraz zamierza wprowadzać pod tym znakiem towary i usługi m.in. w klasach 25 i 35. Podkreślał mylące podobieństwo znaku spornego do jego ww. znaku we wszystkich płaszczyznach porównania, tj. w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwagi na identyczną postać głównego elementu obu znaków, tj. słowa "relaks". Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa. Zakwestionował istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego uznając, iż wnioskodawca nie przedstawił żadnych materiałów potwierdzających prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, a więc nie może być konkurentem uprawnionego, a sporne prawo nie może zagrażać swobodzie prowadzenia przez uprawnionego działalności gospodarczej. Uprawniony podniósł, że oznaczenie słowno-graficzne "relaks" ma charakter historyczny, a jego rozpoznawalność jest efektem realiów PRL-u i działalności pierwotnego producenta obuwia opatrzonego tym oznaczeniem. Argumentował, że wnioskodawca swoje oznaczenie zgłosił do ochrony w złej wierze, nie z zamiarem jego realnego używania, ale dla uniemożliwienia innym podmiotom wprowadzania ich towarów na rynek. Uprawniony stwierdził także, że umieszczone w znaku spornym oznaczenie producenta "wojas", powszechnie rozpoznawane jako marka obuwia, wyraźnie wskazuje na pochodzenie opatrzonych tym znakiem towarów. Ponadto, na poparcie swoich argumentów, uprawniony przedłożył do akt sprawy szereg materiałów obejmujących wydruki internetowe i prasowe oraz katalogi i oświadczenia firmy "[...]". Rozpoznając sprawę organ uznał, że zgodnie z art. 164 ustawy Prawo własności przemysłowej prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Tym samym ocena interesu prawnego wnioskodawcy występującego do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego o unieważnienie prawa warunkuje dalsze rozpatrzenie sprawy. Organ podkreślił, że ustawa Prawo własności przemysłowej nie tworzy odrębnej definicji interesu prawnego, dlatego dla potrzeb postępowania spornego posłużył się treścią pojęcia "interes prawny" na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Organ powołując się na stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych i doktryny uznał, że interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej. Norma ta daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego. Interes prawny oznacza możliwość żądania przez dany podmiot określonego rozstrzygnięcia, którego celem jest konkretyzacja uprawnień i obowiązków przyznanych danemu podmiotowi przez normę prawną. Urząd Patentowy RP podkreślił, że od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Niewątpliwie jednymi ze szczególnych cech interesu prawnego warunkujących jego istnienie jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspominaną normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu, realność, oznaczająca, iż interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa materialnego. Nie może to być interes tylko przewidywalny w przyszłości ani hipotetyczny. Analizując niniejszą sprawę organ doszedł do przekonania, że wnioskodawca nie wykazał, iż posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny "relaks wojas" o numerze [...], z uwagi na fakt, iż nie przedstawił żadnych materiałów potwierdzających prowadzenie przez niego działalności gospodarczej sygnowanej znakiem "relaks" i/albo potwierdzających jego rzeczywiste zaangażowanie w przygotowania do podjęcia takiej działalności, a więc sporne prawo nie ogranicza wnioskodawcy bezpośrednio swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej na terytorium Polski (brak bezpośredniości interesu prawnego). Ponadto w strefie realności wnioskodawca podał, iż jedynie zamierza podjąć taką działalność, nie udokumentował jednak żadnej realnej czynności w tym względzie mogącej świadczyć o rzeczywistym zamiarze. Organ uznał za słuszne stanowisko linii jurydycznej (wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99), że "brak interesu prawnego po stronie podmiotu wszczynającego postępowanie stanowi o braku jednego z koniecznych elementów stosunku administracyjnego - elementu podmiotowego - co prowadzi do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Dlatego też, organ uznał, że wnioskodawca nie miał interesu prawnego i umorzył postępowanie zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a. Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 256 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i przyjęcie wadliwych ustaleń dokonanych przez organ w zakresie istnienia interesu prawnego uczestnika w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego nr [...] "relaks wojas" w klasach 25 i 35, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia i odmowy unieważnienia tego prawa. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 28 k.p.a. oraz art. 132 ust. 2 pkt. 2, art. 164 i art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. poprzez wadliwe uznanie, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego nr [...] "relaks wojas" w klasach 25 i 35. 3. względnie o stwierdzenie nieważności decyzji, wobec zachodzenia w sprawie przyczyn określonych w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wobec wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę Sąd uznał za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu skutkującym jej uchylenie. Na wstępie należy wskazać, że zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2016.718 ze zm. dalej p.p.s.a.) i wyznaczają go nie zarzuty skargi lecz granice rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy według stanu faktycznego i prawnego, istniejącego co do zasady, w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją organ umorzył postępowanie wszczęte na skutek wniosku skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "relaks wojas" [...] udzielonego na rzecz "[...]" Sp. z o.o. uznając, że składająca wniosek nie ma przymiotu strony. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 164 p.w.p. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. W myśl art. 164 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Interes prawny, jak słusznie zauważył organ nie został zdefiniowany w prawie własności przemysłowej, stąd należy sięgnąć do rozumienia tego pojęcia wypracowanego na gruncie art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest interesem "własnym" i powinien znajdować podstawę w przepisach materialnoprawnych i potwierdzenie w stanie faktycznym. Bezsporne jest w sprawie, że skarżącej przysługuje prawo ochronne do znaku towarowego "relax" nr [...], służącego do oznaczania towarów i usług w klasach 25, 35 i 41, które zostało udzielone z wcześniejszym pierwszeństwem niż prawo do znaku "relaks wojas" nr [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Poprzez udzielenie tego prawa skarżąca nabyła uprawnienie zakazywania osobom trzecim używania znaku podobnego, o ile mogłoby to rodzić ryzyko pomyłki co do pochodzenia towaru. Co prawda w dacie orzekania przez organ skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, jednakże do chwili obecnej nie stwierdzone zostało wygaśnięcie należącego do niej prawa wobec jego nieużywania. Skarżąca dysponując prawem podmiotowym może w każdej chwili podjąć działalność gospodarczą (co też się stało po wydaniu zaskarżonej decyzji) i posługiwać się znakiem towarowym zgodnie z przynależną do niego funkcją. Znak towarowy [...] Sp. z o.o., myląco podobny do znaku skarżącej, według jej oceny wkracza w zakres prawa z rejestracji należącego do niej prawa udzielonego z wcześniejszym pierwszeństwem. W tym stanie rzeczy wbrew twierdzeniom organu ma ona interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego jej przyszłego konkurenta na rynku. Gwarantuje jej to należące do niej prawo ochronne. Skarżąca dysponując prawem jest uprawniona do podejmowania jakichkolwiek akcji prawnych mających na celu ochronę należącego do niej znaku towarowego. Przyjęcie odmiennej interpretacji skutkowałoby ograniczeniem zasady swobody działalności gospodarczej art. 22 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej Dz. U. nr 173 poz. 1807). W tym stanie rzeczy wobec naruszenia art. 164 p.w.p. art. 105 § 1 k.p.a. Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni rozważania zawarte w niniejszym wyroku i zbada czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do unieważnienia spornego prawa z uwagi na treść art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.