VI SA/Wa 260/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-27
Skład orzekający: Pamela Kuraś – Dębecka, Zdzisław Romanowski, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez wykorzystanie materiałów z innych postępowań bez powiadomienia strony, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Wykorzystanie przez organ administracji publicznej materiałów pochodzących z innych postępowań, bez powiadomienia o tym strony i umożliwienia jej ustosunkowania się do tych dowodów, stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Takie naruszenie przepisów postępowania, jeśli nie zostało naprawione przez organ odwoławczy, jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na H. B. za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy decyzją odwoławczą. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 § 1 k.p.a. i art. 35 § 3 k.p.a., wskazując na wykorzystanie materiałów z innych postępowań bez jego wiedzy i możliwości ustosunkowania się do nich.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz H. B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant: Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. B. - [...] z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] października 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz H. B. - [...] z siedzibą w K. kwotę 849 (osiemset czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r. nałożył na [...] w K. karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zaświadczenia. Od tej decyzji H. B. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 4, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nie posiadanie zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne przez prowadzącego pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2004 r. podczas przejazdu w miejscowości M.
Materiał dowodowy z akt sprawy wskazuje, że strona legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania kontrolowanego pojazdu a kierowca Pan M. Z. - na podstawie okazanego zaświadczenia - jest pracownikiem strony, co stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym uzasadnia uznanie przewozu za wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, nawet bez ładunku, jeżeli przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem a pojazd jest prowadzony przez pracownika przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Według art. 92 ust. 1 powyższej ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1.7 załącznika do ustawy.
Twierdzenia strony, iż pojazd nie stanowi majątku zakładowego firmy nie mają znaczenia z punktu widzenia definicji z art. 4 ust 4 pkt b ustawy.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosił o zajęcie stanowiska w sprawie decyzji. Na rozprawie ustanowiony pełnomocnik skarżącego podnosił naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 1 i art. 35 § 3 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zarzucał, iż organ wykorzystał w postępowaniu materiały pochodzące z innych postępowań, o czym strona nie wiedziała i nie mogła się do nich ustosunkować. Wnosił o zasądzenie kosztów postępowania według przedłożonego spisu poniesionych kosztów.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik organu przyznał, iż zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz inne dokumenty zostały wykorzystane przez organ z innego postępowania toczącego się przeciw skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzony i podnoszony przez stronę zarzut długotrwałego postępowania co stanowi naruszenie przepisu art. 35 § 3 k.p.a. nie stanowi jeszcze w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawy do uwzględnienia skargi.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) związane są rygorami procedury administracyjnej. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem decyzji organ obowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).
Jak wynika z akt sprawy, kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli a skarżący po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania kwestionował sam fakt dokonania kontroli podnosząc, iż pojazd jest pojazdem należącym do niego jako osoby fizycznej a nie przedsiębiorcy. Odmowa podpisu protokołu przez kierowcę była sprzeciwem wobec samej kontroli. Również w postępowaniu odwoławczym strona kwestionowała sam fakt kontroli podnosząc, iż pojazd jechał "prywatnie".
Organ I instancji nie uzasadnił, na podstawie jakich dowodów uznał prowadzenie pustego pojazdu, stanowiącego współwłasność osoby fizycznej jako przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy. Jako przedsiębiorcę uznał [...], podczas, gdy pojazd stanowił współwłasność dwóch osób fizycznych. Nie ustalił, kto jest stroną w postępowaniu.
Wydając decyzję oparł się nie tylko na protokole z kontroli, również na innych dokumentach (protokół z innej kontroli, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy, korespondencja ze Starostą Powiatowym w [...]). Wykorzystanie dokumentów i materiałów z innych postępowań i nie powiadomienie strony, iż stanowią materiał w prowadzonym postępowaniu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zagwarantowanej w art. 10 § 1 k.p.a.
Podstawy odstąpienia od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału i procedura z tym związana zawarta jest w § 2 i 3 tego przepisu. Organ nie wskazał, iż zachodzą przyczyny uzasadniające odstąpienie od zasady określonej w § 1.
Pozbawienie strony możliwości zajęcia stanowiska stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
W tym stanie, podjęcie decyzji przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem wskazanych przepisów a organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie naprawił wskazanych uchybień, co stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest podstawą do uchylenia obydwu decyzji w całości.
Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło