VI SA/Wa 261/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-14
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, oboje pobierają świadczenia emerytalne, posiada zadłużenia i zaległości w opłatach, a także ponosi miesięczne wydatki na mieszkanie, gaz, telefon, internet, telewizję kablową i leki, jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 200 zł wpisu sądowego od skargi, aby nie naruszyć koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 200 zł wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody małżonków (świadczenia emerytalne) oraz ich miesięczne wydatki (ok. 850 zł) pozwalają na poczynienie oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Wydatki na telefon komórkowy, telewizję kablową i internet nie są uznawane za wydatki koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, oboje pobierają świadczenia emerytalne, posiadają zadłużenia i zaległości w opłatach. Skarżący podniósł, że ponosi miesięczne wydatki na mieszkanie, gaz, telefon, internet, telewizję kablową i leki.Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącemu J. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] lutego 2011 r. na urzędowym formularzu PPF) skarżący J. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oboje małżonkowie pobierają świadczenia emerytalne: skarżący w wysokości 1.487,06 zł netto, a jego żona w kwocie 1.572,61 zł netto. Jako jedyny składnik majątkowy skarżący wskazał lokal mieszkalny o powierzchni 49,7 m kw. Podał też, że posiada zadłużenia w bankach oraz zaległości w opłatach w Urzędzie Miasta P.
Jak wynika z nadesłanych przez skarżącego do akt sprawy dokumentów, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez Burmistrza Miasta P., Naczelnik I Urzędu Skarbowego w G. pismem z dnia [...] marca 2011 r. zawiadomił bank o zajęciu kwoty 2.064,07 zł i wezwał do przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych od skarżącego należności - podatku od nieruchomości dla osób fizycznych za okres luty, marzec i kwiecień 2006 r. (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego [...], tytuł wykonawczy [...]). Ponadto upomnienie z dnia [...] lutego 2011 r. skierowane do skarżącego przez Burmistrza Miasta P. wskazuje, iż skarżący nie uregulował ciążących na nim zobowiązań pieniężnych za miesiące wrzesień i listopad 2007 r., które obecnie (po naliczeniu odsetek) sięgają kwoty 1.064,80 zł (upomnienie [....]).
Do miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego małżonkę należą: opłata za mieszkanie – 463,43 zł (pismo spółdzielni mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2010 r. [...]), opłata za gaz – ok. 103 zł (faktura VAT z dnia [...] września 2010 r. obejmująca okres od 1 stycznia 2011 r. do 1 marca 2011 r. wystawiona na kwotę 205,49 zł [...]), opłata za telefon stacjonarny – 46,03 zł (dowód wpłaty [...]), składka na ubezpieczenie – 43,80 zł (dowód wpłaty [...]), opłata za telefon komórkowy skarżącego – ok. 92 zł (faktury VAT [...]), opłata za usługi telewizji kablowej i internet – 79,69 zł (faktura VAT [...]). Podkreślić również należy, że oboje małżonkowie są ludźmi schorowanymi i miesięcznie wydatkują ok. 200 zł na zakup leków i badania lekarskie (dowody wpłaty za badania lekarskie [...], paragony fiskalne za zakup leków [...]).
Operacje dokonywane na posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunkach bankowych potwierdzają wysokość otrzymywanych przez nich świadczeń emerytalnych (podaną w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy). Salda na rachunkach bankowych skarżącego są ujemne [...], natomiast na rachunku bankowym małżonki skarżącego zgromadzone są środki pieniężne w wysokości ok. 1.800 zł [...].
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Dokumenty zawarte w aktach administracyjnych sprawy wskazują, że skarżący prowadził działalność usługową w zakresie stolarstwa i tapicerstwa w okresie od [...] kwietnia 1992 r. do [...] listopada 2007 r. (zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 1992 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, decyzja Burmistrza Miasta P. z dnia [...] października 2007 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej - w aktach administracyjnych sprawy). Obecnie jedynym źródłem dochodów skarżącego i jego żony są ich świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 3.059,67 zł netto. Natomiast miesięczne wydatki małżonków konieczne do utrzymania kształtują się na poziomie ok. 850 zł. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżący jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł.
W tym miejscu podnieść należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie należy zaznaczyć, że ponoszone przez skarżącego wydatki na abonament telefonii komórkowej czy abonament za usługi telewizji kablowej i internet nie należą do wydatków "utrzymania koniecznego", przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych takie jak opłaty za mieszkanie czy żywność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I OZ 805/06, niepubl.). Wobec powyższego, nie sposób uznać skarżącego za osobę na tyle ubogą, iż pokrycie przez niego kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło