VI SA/Wa 2610/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-19
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Marzena Milewska - Karczewska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w przedmiocie zobowiązania operatora telekomunikacyjnego do przygotowania zmiany oferty ramowej może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli w toku postępowania uchylono lub stwierdzono wygaśnięcie decyzji nakładających obowiązki regulacyjne, które stanowiły podstawę do nałożenia obowiązku przygotowania zmiany oferty?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w przedmiocie zobowiązania operatora telekomunikacyjnego do przygotowania zmiany oferty ramowej może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli w toku postępowania uchylono lub stwierdzono wygaśnięcie decyzji nakładających obowiązki regulacyjne, które stanowiły podstawę do nałożenia obowiązku przygotowania zmiany oferty. Brak obowiązku przygotowania i przedstawienia projektu oferty ramowej, wynikający ze zmian na rynku lub uchylenia wcześniejszych decyzji, pozbawia organ podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego zakończenia sprawy, co skutkuje jej bezprzedmiotowością.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi organizacji K. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie zobowiązania operatora telekomunikacyjnego do przygotowania zmiany "Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym". Skarżąca zarzucała, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, ponieważ obowiązki regulacyjne nałożone na operatora nadal pozostają w obrocie prawnym. Prezes UKE umorzył postępowanie, argumentując, że w wyniku analiz rynku i wydania nowych decyzji, obowiązki regulacyjne zostały uchylone lub wygasły, a na operatorze nie ciąży już obowiązek przygotowania zmiany spornej oferty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) decyzją
z [...] października 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2016 r. (Decyzja I), którą umorzył w całości postępowanie, jakie toczyło się w przedmiocie zobowiązania [...] S.A. z siedzibą w [...] (obecnie [...] S.A. z siedzibą w [...]; dalej "[...]") do przygotowania zmiany "Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym
w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy "end-to-end", zatwierdzonej decyzją Prezesa UKE z [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz zmienionej następnie decyzją Prezesa UKE z [...] maja 2012 r. nr [...] oraz decyzją Prezesa UKE z dnia [...] września 2012 r. nr [...] (dalej "Oferta RLLO"), poprzez wprowadzenie zasad dzierżawy łączy, o których mowa w Ofercie RLLO pomiędzy węzłami sieci Ethernet (Decyzja II).
Podstawę materialnoprawną prawną zaskarżonej do Sądu decyzji Prezesa UKE z 7 października 2016 r. stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
(j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej "Kpa.") w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 243 ze zm.; dalej "Pt.").
Wydaniu zaskarżonej decyzji towarzyszył następujący stan sprawy.
Prezes UKE decyzją z [...] października 2008 r., nr [...] (zwaną dalej "Decyzją SMP I") ustalił, że na krajowym rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy (zwanym także dalej "rynkiem 13") nie występuje skuteczna konkurencja, wyznaczył [...] (obecnie [...]) jako podmiot zajmujący znaczącą pozycję na rynku 13 oraz nałożył na [...] ([...]) obowiązki regulacyjne wyszczególnione w Decyzji SMP I.
Prezes UKE decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] (zwaną dalej "Decyzją SMP II"), ustalił, że na krajowym rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków niebędących zakończeniami łączy (zwanym dalej "rynkiem 14") nie występuje skuteczna konkurencja, wyznaczył [...] jako podmiot zajmujący znaczącą pozycję na tym rynku oraz nałożył na [...] obowiązki regulacyjne wyszczególnione w Decyzji SMP II.
Decyzją z [...] grudnia 2009 r., nr [...] (dalej jako "Decyzja RLLO"), Prezes UKE zatwierdził projekt Oferty RLLO, przedłożony przez [...] w celu wykonania obowiązku przedłożenia projektu oferty ramowej wskazanego w Decyzji SMP I oraz Decyzji SMP II.
Decyzją z [...] października 2010 r., nr [...], Prezes UKE zmienił w części ww. decyzję Prezesa UKE z [...] grudnia 2009 r.
Decyzją z [...] maja 2012 r., nr [...], Prezes UKE zmienił w części i zatwierdził projekt zmiany Oferty RLLO przedłożony przez [...].
Prezes UKE decyzją z [...] września 2012 r., nr [...], zmienił w części decyzję z dnia [...] maja 2012 r.
Prezes UKE pismem z [...] listopada 2013 r., zawiadomił [...] oraz organizacje społeczne: K. z siedzibą w [...] (dalej "K."), PI. z siedzibą w [...] ("PI.") oraz P. z siedzibą w [...] o wszczęciu [...] listopada 2013 r. postępowania administracyjnego
w przedmiocie zobowiązania [...] do przygotowania zmiany Oferty RLLO, poprzez wprowadzenie zasad dzierżawy łączy pomiędzy węzłami sieci Ethernet oraz
o możliwości żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest
to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
K. pismem z [...] grudnia 2013 r. wniosła o dopuszczenie do udziału
w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zobowiązania [...] do przygotowania zmiany Oferty RLLO we wskazanym powyżej zakresie.
Prezes UKE postanowieniem z [...] grudnia 2013 r., działając na podstawie
art. 31 § 2 Kpa., dopuścił K. do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony.
Z kolei pismem z [...] grudnia 2013 r. PI. wniosła o dopuszczenie do udziału
w prowadzonym postępowaniu, zaś Prezes UKE postanowieniem z [...] grudnia
2013 r. dopuścił PI. do udziału w tym postępowaniu w charakterze podmiotu
na prawach strony.
Prezes UKE pismem z [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 50 § 1 Kpa. w związku z art. 206 ust. 1 Pt., wezwał [...] do przekazania wyjaśnień
w zakresie wskazania i opisania przez [...] urządzeń konwertujących (w tym ich składu), o które należy doposażyć istniejącą sieć [...] w celu umożliwienia funkcjonowania usługi określanej jako "Ethernet na zasobach sieci SDH/xWDM" oraz wskazania w jakich lokalizacjach [...] posiada punkty dostępu umożliwiające korzystanie z zasobów sieci SDH/xWDM.
W odpowiedzi na powyższe pismo [...] zastrzegła, że informacje zawarte
w piśmie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa [...] oraz wniosła o ograniczenie wglądu do tych informacji.
Prezes UKE pismem z [...] sierpnia 2014 r. wezwał PI. oraz K.
do przekazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, wyjaśnień
w zakresie wyrażenia opinii przez izby co do twierdzenia [...], że obecnie usługi transmisji danych w technologii Ethernet mogą być realizowane przez każdego operatora alternatywnego, który dla określonej relacji zestawionego łącza cyfrowego na zakończeniach sieci umieści swoje konwertery, weryfikację czy operatorzy alternatywni mogą obecnie korzystać z przedmiotowej usługi oraz o przekazanie informacji, jakie elementy infrastruktury muszą w tym celu zostać dostarczone przez operatora alternatywnego działającego w oparciu o Ofertę RLLO w celu świadczenia usługi "Ethernet na zasobach sieci SDH/xWDM".
PI. w piśmie z [...] sierpnia 2014 r. przedstawiła wyjaśnienia w odpowiedzi
na wezwanie Prezesa UKE z [...] sierpnia 2014 r., stwierdzając, że transmisja danych w technologii Ethernet może zostać zrealizowana poprzez doposażenie urządzeń SDH w odpowiednie karty przez operatora alternatywnego. Ponadto wskazała, że realizacja usługi Ethernet over SDH może odbywać się w sposób polegający na umieszczeniu przez operatora alternatywnego na końcach łączy dzierżawionych dostarczanych przez [...] jakichkolwiek urządzeń z interfejsami Ethernet, które tłumaczą jeden rodzaj transmisji na drugi.
[...] w piśmie z [...] czerwca wniosła o zawieszenie postępowania, a docelowo
o jego umorzenie z uwagi na bezprzedmiotowość. Wskazała, że po wydaniu przez Prezesa UKE decyzji w postępowaniu nr [...] oraz
nr [...] niniejsze postępowanie stanie się bezprzedmiotowe,
a do tego czasu z uwagi na ekonomikę prowadzenia postępowania administracyjnego powinno być zawieszone.
Postanowieniem z [...] września 2015 r., nr [...], Prezes UKE odmówił zawieszenia postępowania.
Prezes UKE decyzją z [...] września 2015 r., nr [...] (zwaną dalej "Decyzją SMP III"), określił rynek właściwy, jako krajowy rynek świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy. Ustalił, że na tym rynku nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej ani przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą. Stwierdził, że na tym rynku występuje skuteczna konkurencja i uchylił obowiązki regulacyjne nałożone na [...] Decyzją SMP II.
Decyzją z [...] września 2015 r., nr [...] (zwaną dalej "Decyzją SMP IV"), Prezes UKE określił rynek właściwy jako krajowy hurtowy rynek usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mb/s włącznie. Ustalił, że na tym rynku występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej. Wyznaczył [...] jako podmiot zajmujący znaczącą pozycję na tym rynku.
Prezes UKE postanowieniem z [...] września 2015 r.,
nr [...] (zwanym dalej "Postanowieniem"), określił rynek właściwy jako hurtowy rynek usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mb/s. Ustalił, że tym rynku nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej ani przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą oraz stwierdził, że na tym rynku występuje skuteczna konkurencja.
Pismem z [...] grudnia 2015 r. Prezes UKE poinformował podmioty biorące udział w postępowaniu, że do materiału dowodowego w sprawie dołączone zostały kopie: Decyzji SMP III; Decyzji SMP IV; Postanowienia oraz pouczył o uprawnieniach z art. 10 § 1 Kpa.
Prezes UKE decyzją z [...] stycznia 2016 r., nr [...] (zwaną dalej "Decyzją wygaszającą"), stwierdził wygaśnięcie Decyzji SMP I.
[...] w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. przedstawiła stanowisko w sprawie, stwierdzając, że postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe
z uwagi na odpadnięcie podstaw do wydania decyzji zmieniającej Ofertę RLLO.
Prezes UKE decyzją z [...] maja 2016 r. (zwaną dalej "Decyzją I") umorzył
w całości niniejsze postępowanie. Zdaniem Prezesa UKE, z uwagi na brak obowiązków regulacyjnych, o których mowa w art. 34 i art. 42 Pt. nie może on zobowiązać [...] do przygotowania projektu zmiany oferty ramowej, a co za tym idzie postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w dniu [...] listopada 2013 r.
w przedmiocie zobowiązania [...] do przygotowania zmiany Oferty RLLO, poprzez wprowadzenie zasad dzierżawy łączy, o których mowa w Ofercie RLLO pomiędzy węzłami sieci Ethernet, winno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa.
K. w piśmie z [...] czerwca 2016 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] maja 2016 r. Decyzji tej zarzuciła:
- naruszenie art. 110 Kpa. oraz art. 16 § 1 Kpa., poprzez wydanie decyzji, podczas gdy decyzja zatwierdzająca Ofertę RLLO pozostaje w obrocie prawnym, Prezes UKE jest związany decyzją zatwierdzającą Ofertę RLLO, decyzja zatwierdzająca Ofertę RLLO nie została uchylona, zmieniona, nie została także stwierdzona jej nieważność, co prowadzi do wniosku, że postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Oferty RLLO nie jest bezprzedmiotowe,
- naruszenie art. 105 § 1 Kpa., przez umorzenie postępowania administracyjnego
w oparciu o przesłanki, które nie pozwalają stwierdzić, że prowadzone postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe,
oraz wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości.
Zdaniem K., Prezes UKE nieprawidłowo ustalił, że na rynku 13 [...] nie jest już podmiotem regulowanym. K. wskazała, że zgodnie z postanowieniami Prawa telekomunikacyjnego obowiązki regulacyjne mogą zostać zmienione lub uchylone wyłącznie po przeprowadzonej analizie rynku właściwego, a następnie wydaniu decyzji, w której obowiązki te zostaną uchylone lub zmienione.
W konsekwencji, w ocenie K., obowiązki nałożone na [...] w Decyzji SMP I wciąż pozostają "w obrocie prawnym", a postępowanie administracyjne w zakresie Oferty RLLO na rynku 13 nie jest bezprzedmiotowe. Zdaniem K., obowiązki regulacyjne określone w Decyzji SMP I nie mogą być zastąpione przez decyzję regulacyjną na innym rynku właściwym, nie mogą być zmienione/uchylone/wycofane z obrotu prawnego bez dokonania przez Prezesa UKE analizy rynku 13, a obowiązki regulacyjne określone w Decyzji SMP I nie mogą zostać wycofane z obrotu prawnego na postawie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie Decyzji SMP I. Jak podała K., nie ulega wątpliwości, iż Prezes UKE nie zastąpił obowiązków regulacyjnych określonych w Decyzji SMP I obowiązkami regulacyjnymi ustalonymi w decyzji regulującej inny rynek właściwy, tym samym szczegółowego rozważenia wymaga analiza stanu prawnego wobec wydania Decyzji wygaszającej. K. zwróciła także uwagę, że w chwili wydania decyzji z [...] maja 2016 r. Decyzja wygaszająca nie była decyzją ostateczną. Dodała, że w obrocie prawnym pozostaje Oferta RLLO, jak również decyzja Prezesa UKE z dnia [...] września 2012 r., nr [...].
K. zarzuciła, że Prezes UKE za dopuszczalne uznaje, pomimo jednolitego i odmiennego od stanowiska Prezesa UKE orzecznictwa sądów administracyjnych, że w pełni dopuszczalnym jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie obowiązków regulacyjnych nałożonych na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego. Wskazała na przewidziany przez ustawodawcę specjalny tryb uchylania obowiązków regulacyjnych, określony w art. 23 Pt. i art. 24 Pt.
i potwierdzony przez sądy administracyjne. Zdaniem K., wygaśnięcie decyzji regulacyjnej na podstawie art. 162 Kpa. nie ma wpływu na obowiązywanie nałożonych na [...] obowiązków regulacyjnych, bowiem nie ma oparcia w przepisach prawa. Prezes UKE miał obowiązek zastosować odpowiednie przepisy Pt., gdyż w przypadku kolizji między zastosowaniem przepisu kodeksowego oraz wynikającego z ustawy szczegółowej, pierwszeństwo ma ten ostatni przepis.
[...] w piśmie z [...] lipca 2016 r. przedstawiła stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu K. wskazującego na specjalny tryb uchylania obowiązków regulacyjnych, określony w art. 23 Pt. i art. 24 Pt., [...] wskazała, że Decyzja SMP III, Decyzja SMP IV oraz Postanowienie zostały wydane
po przeprowadzeniu analiz należytych rynków. [...] zaznaczyła (powołując się
na treść Decyzji wygaszającej), że Postanowienie zostało poprzedzone zdefiniowaniem i analizą krajowego hurtowego rynku usługi wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mb/s, zaś Decyzja SMP III była poprzedzona zdefiniowaniem
i analizą krajowego hurtowego rynku usługi wysokiej jakości w stałej lokalizacji
do 2 Mb/s włącznie. W zakresie rynku 4 do 2 Mb/s oraz rynku 4 powyżej 2 Mb/s mieści się rynek 13, co według [...], implikuje, że w ramach analizy rynku 4 do 2 Mb/s oraz rynku 4 powyżej 2 Mb/s mieściła się analiza rynku 13. Zdaniem [...],
na gruncie niniejszej sprawy nietrafny jest zarzut, że rozstrzygnięcia regulacyjne wydane dla rynku 13 nie mogły być modyfikowane rozstrzygnięciami regulacyjnymi wydanymi dla rynku 4 do 2 Mb/s oraz rynku 4 powyżej 2 Mb/s. Pod względem materialnym, jak wyjaśniła [...], oba ww. rynki zawierają w sobie rynek 13. Nawiązując do zarzutu K. wskazującego, że Prezes UKE miał obowiązek zastosować odpowiednie przepisy Pt., gdyż w przypadku kolizji między zastosowaniem przepisu kodeksowego oraz wynikającego z ustawy szczegółowej, pierwszeństwo ma ten ostatni przepis, [...] podkreśliła bezprzedmiotowy charakter ww. zarzutu K.. W opinii [...], nie ma możliwości zastosowania art. 163 Kpa.
do decyzji regulacyjnej, w szczególności do Decyzji SMP I oraz Decyzji SMP II. Jak zaznaczyła [...], art. 163 Kpa. dotyczy bowiem sytuacji, gdy na mocy eliminowanej decyzji strona nabyła prawo. Tymczasem, według [...], Decyzja SMP I nie przyznawała [...]L żadnych korzyści, a jedynie nakładała na [...] obowiązki regulacyjne, nie poszerzała swobody działania [...] lecz ją ograniczała. W rezultacie, powyższe stwierdzenie, zdaniem [...], eliminuje potencjalną konkurencję między zastosowaniem art. 162 Kpa. i art. 163 Kpa. w przedmiocie Decyzji SMP I, na rzecz wyłącznego zastosowania art. 162 Kpa.
Rozpoznając wniosek K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes UKE decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2016 r. umarzającą w całości postępowanie wszczęte na wniosek poprzednika prawnego [...] - [...] S.A. z siedzibą w [...], w przedmiocie zobowiązania [...] do przygotowania zmiany "Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy end-to-end", poprzez wprowadzenie zasad dzierżawy łączy, o których mowa w Ofercie RLLO pomiędzy węzłami sieci Ethernet.
Prezes UKE uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...] maja 2016 r. jest prawidłowe i podtrzymał argumentację przedstawioną w jej uzasadnieniu. Podstawowym celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, a więc skonkretyzowanie praw
i obowiązków stron - na podstawie obowiązującego stanu prawnego. Dopiero niemożność orzekania o istocie sprawy pozwala na umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Prezes UKE wskazał zatem, że wziął pod uwagę m.in. fakt, iż jego decyzją
z [...] maja 2016 r. nr [...] .uchylona została decyzja
z [...] grudnia 2009 r. nr [...] zatwierdzająca Ofertę RLLO,
a tym samym Oferta RLLO usunięta została z obrotu prawnego. Ponownie zbadał wszystkie okoliczności faktyczne i oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, dokonując wszechstronnej oceny jego znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy. Przepis art. 105 § 1 Kpa. obejmuje dwie formy bezprzedmiotowości: pierwotną, gdy już w chwili wszczęcia postępowania nie istniał jakiś element stosunku administracyjnoprawnego oraz wtórną, gdy jakiś element stosunku administracyjnoprawnego przestał istnieć w toku postępowania. Brak przedmiotu postępowania, czy też zmiana w sferze faktów mających znaczenie dla możliwości konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego powoduje bezprzedmiotowość rozstrzygania konkretnej sprawy dotyczącej uprawnień czy lub obowiązków indywidualnego podmiotu.
Stwierdził, że Prezes UKE Decyzją SMP I na rynku 13 oraz Decyzją SMP II
na rynku 14 nałożył na [...] obowiązek, o którym mowa w art. 34 Pt., polegający
na uwzględnianiu uzasadnionych wniosków przedsiębiorców telekomunikacyjnych
o zapewnienie im dostępu telekomunikacyjnego do usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end, oraz obowiązek, o którym mowa w art. 42 Pt., polegający
na przygotowaniu i przedstawieniu oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym
w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy oraz łączy end-to-end. Powyższą ofertą ramową
w przedmiotowym przypadku jest Oferta RLLO.
Za przedmiot postępowania administracyjnego o sygn. [...] (dotychczasowa sygn. [...]) uznał zobowiązanie [...] do przygotowania na podstawie art. 43 ust. 2 Pt. zmiany Oferty RLLO, poprzez wprowadzenie do Oferty RLLO usługi dzierżawy łączy "Ethernet na zasobach sieci SDH/xWDM", polegającej na zestawieniu przez [...] transmisji określonej przepływności realizowanej po sieciach transportowych SDH i/lub xWDM, zakończonej z obu stron interfejsami Ethernet. Powyższe miało stanowić odpowiedź na zmianę warunków rynkowych i zmianę zapotrzebowania na usługi telekomunikacyjne o dużej przepływności.
Prezes UKE wskazał, że Decyzją SMP III określił rynek właściwy, jako krajowy rynek świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy i ustalił, że na tym rynku nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny
o znaczącej pozycji rynkowej ani przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą oraz stwierdził, iż na tym rynku występuje skuteczna konkurencja oraz uchylił obowiązki regulacyjne nałożone na [...] Decyzją SMP II,
w tym obowiązek zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego oraz przygotowania
i przedstawienia oferty ramowej w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end. Stwierdził, że przedmiotowe obowiązki przestały ciążyć na [...] z upływem [...] grudnia 2015 r.,
tj. zgodnie z pkt. V Decyzji SMP III, po upływie 90 dni od dnia jej doręczenia do [...], a doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] września 2015 r. Wyjaśnił nadto, że Decyzją SMP IV Prezes UKE określił krajowy hurtowy rynek usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie, ustalił, że na tym rynku występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej oraz wyznaczył [...] jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji na tym rynku. Wskazał również, że nałożył ponadto na [...] obowiązki regulacyjne, w tym obowiązek polegający na przygotowaniu i przedstawieniu w terminie 3 (trzech) miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji projektu oferty ramowej. Przy czym, jak wynika
z treści Decyzji SMP IV (str. 5 decyzji), obowiązek ten polega na przygotowaniu
i przedstawieniu projektu nowej oferty ramowej, zgodnie z zakresem wskazanym
w Załączniku nr 1 do Decyzji SMP IV.
Prezes UKE wskazał, że Postanowieniem określił rynek właściwy, jako hurtowy rynek usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s, ustalił, że na tym rynku nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny zajmujący pozycję znaczącą lub przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą oraz stwierdził, że na tym rynku występuje skuteczna konkurencja.
Ponadto, powołał się na fakt, że decyzją wygaszającą stwierdził wygaśnięcie Decyzji SMP I, a z jej uzasadnienia wynika, że Decyzja SMP I, Decyzja SMP IV oraz Postanowienie choć zawierają regulacje odnoszące się do różnych rynków właściwych ze względu na ich szczegółowo określony zakres produktowy, to jednocześnie razem odnoszą się one do tego samego rynku usług, a mianowicie rynku dzierżawy odcinków zakończeń łączy. Ponadto zauważył, że Decyzja SMP 2015 (Decyzja SMP IV) i Postanowienie SMP 2015 (Postanowienie) zostały wydane po przeprowadzeniu nowej analizy rynku. Odpowiadają zatem aktualnej sytuacji występującej na rynku telekomunikacyjnym związanym z zakresem produkt owym
i geograficznym rynku hurtowych usług dostępu wysokiej jakości, w skład którego wchodzi rynek dzierżawy odcinków zakończeń łączy, uwzględniają bowiem faktyczne zmiany, jakie zaszły na rynku telekomunikacyjnym.
Zdaniem Prezesa UKE, z powyższych okoliczności wprost wynika, że wobec uchylenia obowiązków regulacyjnych nałożonych na [...] Decyzją SMP II, w tym obowiązku polegającego na zapewnieniu dostępu telekomunikacyjnego oraz przygotowaniu i przedstawieniu oferty ramowej w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end, oraz wobec stwierdzenia w Postanowieniu (odnoszącym się wraz z Decyzją SMP IV do tego samego rynku usług, co Decyzja SMP I) stanu skutecznej konkurencji na hurtowym rynku usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s - na [...] nie ciążą obowiązki regulacyjne uzasadniające wprowadzenie regulowanych zasad dostępu telekomunikacyjnego, w tym
w szczególności obowiązek przygotowania i przedstawienia w określonym terminie projektu oferty ramowej (art. 42 ust. 1 Pt.).
Natomiast na rynku dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie, Prezes UKE Decyzją SMP IV (odnoszącą się wraz z Postanowieniem
do tego samego rynku usług, co Decyzja SMP I) nałożył wprawdzie na [...] obowiązek, o którym mowa w art. 42 ust. 1 Pt., jednakże obowiązek ten polega
na przygotowaniu i przedstawieniu w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia [...] decyzji, zupełnie nowego projektu oferty ramowej (innego niż Oferta RLLO)
o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie.
W konsekwencji, zdaniem organu, w niniejszej sprawie, w części świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy w tym łączy end-to-end oraz hurtowego rynku usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s, odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, jakim jest sfera faktów mających znaczenie dla możliwości konkretyzacji stosunku prawnego. Prezes UKE wskazał, że na ww. rynkach [...] nie jest już przedsiębiorcą o znaczącej pozycji rynkowej i nie ciąży na niej obowiązek przygotowania i przedłożenia projektu oferty ramowej, a to skutkuje brakiem podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego zakończenia niniejszej sprawy,
tj. do wydania jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 43 ust. 2 Pt.
Prezes UKE wskazał, że nie może - stosownie do brzmienia art. 43 ust. 2 Pt., zobowiązać [...] do przygotowania projektu zmiany oferty ramowej lub samodzielnie ustalić zakres jej zmiany, w sytuacji, gdy na [...] nie ciąży już obowiązek jego przygotowania i przedłożenia. Z kolei, na skutek rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji SMP IV odnoszącej się do rynku dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji
do 2 Mbit/s włącznie, na [...] ciąży obowiązek polegający na przygotowaniu
i przedstawieniu zupełnie nowego projektu oferty ramowej (innego niż Oferta RLLO).
Zdaniem Prezesa UKE, powyższe oznacza, że w chwili obecnej [...] nie ma prawnego obowiązku przedstawienia w odpowiednim zakresie projektu zmiany Oferty RLLO. Brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego zakończenia sprawy, czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 Kpa. skutkuje koniecznością jego umorzenia. Przy czym uznał, że stwierdzona bezprzedmiotowość na charakter wtórny, jako powstała w toku niniejszego postępowania.
Za powyższym, w ocenie Prezesa UKE, przemawia również ostatecznie uchylona decyzja Prezesa UKE z [...] grudnia 2009 r. nr [...] zatwierdzająca Ofertę RLLO (na mocy decyzji Prezesa UKE z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]). Tym samym sama Oferta RLLO usunięta została z obrotu prawnego. Brak oferty ramowej, której projekt zmiany został przedstawiony we Wniosku [...], wskazuje na brak podstaw do wydania decyzji zawierającej jedno z rozstrzygnięć z art. 43 ust. 2 Pt.
Odnosząc się do argumentacji K., że w dniu wydania decyzji z [...] maja 2016 r., Decyzja wygaszająca nie była decyzją ostateczną, Prezes UKE wskazał
na okoliczność, że Decyzji wygaszającej nadano w trybie art. 108 § 1 Kpa. rygor natychmiastowej wykonalności. Tym samym była ona wykonalna już w dniu jej doręczenia stronom. Prezes UKE był zatem zobowiązany do jej uwzględnienia przy wydawaniu Decyzji I pomimo tego, że Decyzja wygaszająca nie była decyzją ostateczną.
Odnosząc się do stwierdzenia K., że Prezes UKE nie uchylił Oferty RLLO, a w obrocie prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja Prezesa UKE z [...] września 2012 r. nr [...] organ wskazał, że Oferta RLLO została zatwierdzona decyzją Prezes UKE z [...] grudnia 2009 r., nr [...], która następnie została uchylona przez Prezesa UKE ostateczną decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...]. Tym samym Oferta RLLO została uchylona i przestała obowiązywać. Natomiast fakt pozostawania w obrocie prawnym ww. decyzji Prezesa UKE z [...] września 2012 r. ocenił jako pozostający bez znaczenia. Przedmiotowa decyzja zmieniła i zatwierdziła projekt zmiany Oferty RLLO. Omawiana decyzja dotyczy zatem wyłącznie zmiany poszczególnych zapisów oferty ramowej, która została usunięta z obrotu. Zmienione decyzją z [...] września 2012 r. zapisy Oferty RLLO nie mogą być stosowane
w oderwaniu od oferty ramowej, której dotyczą, a która została wyeliminowana
z obrotu prawnego, dlatego omawiana decyzja również powinna zostać usunięta
z obrotu.
Z tego względu Prezes UKE wszczął na wniosek [...] z [...] września 2015 r., postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji
z [...] września 2012 r., nr [...] w zakresie objętym Postanowieniem oraz na wniosek [...] z [...] grudnia 2015 r. postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji [...] września 2012 r., nr [...] w zakresie objętym Decyzją SMP III.
W związku z powyższym argumentację K. w tym zakresie Prezes UKE uznał za bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Za bezprzedmiotowy uznał zarzut K. dotyczący naruszenia art. 110 Kpa. oraz art. 16 § 1 Kpa., poprzez wydanie decyzji I instancji, skoro decyzja zatwierdzająca Ofertę RLLO pozostaje w obrocie prawnym. Uwzględniając aktualny na dzień wydania niniejszej decyzji stan faktyczny, a w szczególności fakt ostatecznego uchylenia w dniu [...] maja 2016 r. decyzji z [...] grudnia 2009 r., zatwierdzającej Ofertę RLLO, uznał, że nie można mówić o fakcie pozostawania Oferty RLLO w obrocie.
Odnosząc się do argumentacji K. w przedmiocie stosowania art. 162 § 1 Kpa. w zakresie obowiązków regulacyjnych, Prezes UKE wskazał, że na podstawie art. 110 Kpa. jest związany Decyzją wygaszającą od momentu jej doręczenia stronom. Zgodnie z doktryną, art. 110 Kpa. wprowadza zasadę związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją. Tym samym Prezes UKE wydając decyzję, był związany faktem, iż Decyzją wygaszającą stwierdził wygaśnięcie Decyzji SMP I. Powołał się na stanowisko zajęte w literaturze wskazujące m.in., że w każdym wypadku związania chodzi o to, aby organ administracji publicznej po dacie doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie nie dokonywał samowolnie i bez wiedzy stron zmian w decyzji należycie doręczonej ani też nie uchylał takiej decyzji i zastępował ją innym rozstrzygnięciem. Stąd, w opinii organu, argumentacja K. w przedmiocie zastosowanego niewłaściwego trybu uchylenia obowiązków regulacyjnych nałożonych na [...] powinna zostać przez K. zgłoszona w odwołaniu od Decyzji wygaszającej, a nie w niniejszym postępowaniu, gdyż Prezes UKE na podstawie art. 110 Kpa. jest związany rozstrzygnięciem zapadłym w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji wygaszającej.
Co do zarzutu KIGEiT dotyczącego naruszenia art. 105 § 1 Kpa. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji braku jego bezprzedmiotowości, Prezes UKE uznał tę argumentację za chybioną.
Bezprzedmiotowość rozstrzygnięcia wniosku [...] w niniejszym postępowaniu zachodzi wobec stwierdzenia wygaśnięcia obowiązków regulacyjnych nałożonych Decyzją SMP I oraz wydania Postanowienia i nałożenia na [...] w Decyzji SMP IV obowiązku przedstawienia zupełnie nowej oferty ramowej,
Skargę do Sądu na powyższą decyzję Prezesa UKE złożyła uczestnicząca
w postępowaniu na prawach strony K. (dalej "skarżąca"). Zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania mające, w jej ocenie, istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w związku z art. 105 § 1 Kpa., poprzez utrzymanie w mocy Decyzji I, którą Prezes UKE umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie zobowiązania [...] do przedstawienia projektu zmiany "Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy end-to-end" (Oferta RLLO) w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki uprawniające Prezesa UKE
do umorzenia postępowania, ponieważ sprawa nie jest bezprzedmiotowa,
a obowiązki regulacyjne nałożone na [...] w zakresie stosowania Oferty RLLO
na rynku 13 – krajowym rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, pozostają w obrocie prawnym;
- art. 110 Kpa. oraz art. 16 § 1 Kpa., poprzez utrzymanie w mocy Decyzji I umarzającej postępowanie pierwszej instancji w sprawie zobowiązania [...]
do przedstawienia projektu zmiany Oferty RLLO, podczas gdy decyzja zatwierdzająca tę Ofertę pozostaje w obrocie prawnym i organ jest nią związany; decyzja zatwierdzająca Ofertę RLLO nie została uchylona, zmieniona, nie została także stwierdzona jej nieważność, co prowadzi do wniosku, że postępowanie
w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Oferty RLLO nie jest bezprzedmiotowe;
- art. 105 ust. 1 Kpa. w związku z art. 43 ust. 2 ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz z art. 23 ust. pkt 2 Pt., poprzez umorzenie postępowania administracyjnego
w oparciu o przesłanki, które nie pozwalają stwierdzić, że prowadzone postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, ponieważ obowiązki regulacyjne nałożone
na [...] decyzja Prezesa UKE z [...] października 2008 r. nie zostały uchylone.
K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi rozszerzyła postawione wyżej zarzuty, kwestionując
w szczególności, że Prezes UKE, pomimo jednolitego i odmiennego orzecznictwa sądów administracyjnych, uznał za w pełni dopuszczalne wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nakładającej obowiązki regulacyjne w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział specjalny tryb uchylania obowiązków regulacyjnych, określony w art. 23 Pt. i w art. 24 Pt. Skarżąca stanęła na stanowisku, że wobec braku decyzji uchylającej obowiązki regulacyjne określone w Decyzji SMP I, Prezes UKE nie miał podstaw do stwierdzenia, że obowiązki regulacyjne określone w tej decyzji wyszły z obrotu prawnego.
Prezes UKE w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał,
że przywołane przez skarżącą przepisy art. 23 i art. 24 Pt. mają zastosowanie tylko
w przypadku, gdy mamy do czynienia z tym samym rynkiem właściwym, zarówno
w aspekcie produktowym, jak i geograficznym. Określone Decyzją SMP IV
i Postanowieniem rynki właściwe ze względu na różny (nie identyczny) zakres produktowy od rynku właściwego określonego w Decyzji SMP I, nie mogą być uznane za takie same w rozumieniu art. 23 oraz art. 24 Pt. Dlatego też, w ocenie Prezesa UKE, ww. przepisy mają zastosowanie tylko w przypadku, gdy regulacji podlega taki sam rynek właściwy. W przeciwnym wypadku zastosowanie trybu Kpa. należy uznać za zasadne. Ponadto organ stwierdził, że Decyzja wygaszająca nie uchyla nałożonych uprzednio obowiązków regulacyjnych, a z uwagi na jej deklaratoryjny charakter – wyłącznie stwierdza, że z dniem [...] września 2015 r. nastąpiło wygaśnięcie Decyzji SMP I, na skutek wydania Decyzji SMP IV
i Postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 206 ust. 1 Pt, postępowanie przed Prezesem UKE prowadzone jest na podstawie przepisów kpa ze zmianami wynikającymi z Pt oraz ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 880, z późn. zm.).
W myśl art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Prezes UKE wskazał, iż powyższy przepis był podstawą rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, przy czym w rozpatrywanym przypadku bezprzedmiotowość miała charakter wtórny, nastąpiła bowiem w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie zatwierdzenia zmiany "Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy "end-to-end", zatwierdzonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz zmienionej następnie decyzją Prezesa UKE z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] oraz decyzją Prezesa UKE z dnia [...] września 2012 r. nr [...] (dalej "Oferta RLLO") poprzez wprowadzenie zasad dzierżawy łączy, o których mowa w ofercie RLLO pomiędzy węzłami sieci Ethernet.
Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie należy poczynić kilka uwag o charakterze ogólnym.
Prezes UKE Decyzją SMP I na rynku 13 oraz Decyzją SMP II na rynku 14 nałożył na [...] obowiązek, o którym mowa w art. 34 Pt, polegający na uwzględnianiu uzasadnionych wniosków przedsiębiorców telekomunikacyjnych o zapewnienie im dostępu telekomunikacyjnego do usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end, oraz obowiązek, o którym mowa w art. 42 Pt, polegający na przygotowaniu i przedstawieniu oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy oraz łączy end-to-end. Powyższą ofertą ramową w przedmiotowym przypadku jest Oferta RLLO.
Zgodnie z art. 43 ust. 2 Pt, w przypadku zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych Prezes UKE może z urzędu lub na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zobowiązać operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej w całości lub w części. Prezes UKE wskazuje również, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 Pt, Prezes UKE zatwierdza projekt oferty ramowej, jeżeli odpowiada ona przepisom prawa i potrzebom rynku wskazanym w decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia oferty ramowej albo zmienia przedłożony projekt oferty ramowej i go zatwierdza, a nieprzedstawienia oferty ramowej w terminie - samodzielnie ustala ofertę ramową.
Wszczynając postępowanie w przedmiocie zmiany oferty ramowej Prezes UKE musiał mieć na względzie warunki wydania decyzji zawarte w art. 43 ust. 2 P.t., tj. istnienie obowiązującej oferty ramowej oraz spełnienie pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie. Żeby możliwa była zmiana oferty, muszą wystąpić zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych, a na operatora nałożono już wcześniej obowiązek stosowania oferty ramowej. Wynika to z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, że na podstawie art. 43 ust. 2 P.t. Prezes UKE nie nakłada obowiązków regulacyjnych, a jedynie wypowiada się w kwestii obowiązków regulacyjnych już wcześniej nałożonych na operatora, odnosząc się do sposobu ich wykonania, w przypadku zaistnienia warunków określonych tym przepisem. Zmiany oferty muszą być zgodne z obowiązującymi decyzjami regulacyjnymi i powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (v. II GSK 2107/11, wyrok NSA W-wa 2013-02-05 LEX nr 1277945).
Tymczasem, w toku rozpatrywania tej sprawy uległa zmianie sytuacja faktyczna i prawna na rynku regulacyjnym na skutek prowadzonej przez organ analizy tego rynku i wydania aktów zmieniających dotychczasowe regulacje.
Innymi słowy, w toku rozpoznawania sprawy wszczętej z urzędu nastąpiła zmiana stanu faktycznego mająca istotne znaczenie dla jego bytu prawnego. Zmiana ta spowodowała, że sam organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe. Oznacza to, że rozstrzygnięcie objęte Decyzją I o umorzeniu postępowania, jak i rozstrzygnięcie objęte Decyzją II - utrzymujące je w mocy - uwzględnia zmiany stanu faktycznego na krajowym rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy end-to-end.
Zmiana stanu faktycznego w sprawie wyglądała w sposób następujący.
Jak wskazał organ, decyzją z dnia [...] września 2015 r. Decyzja SMP III został określony rynek właściwy, jako krajowy rynek świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy; nadto, że na krajowym rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej ani przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą oraz, iż na tym rynku występuje skuteczna konkurencja oraz uchylono obowiązki regulacyjne nałożone na [...] Decyzją SMP II, w tym obowiązek polegający na obowiązku zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego oraz przygotowania i przedstawienia oferty ramowej w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end.
W ocenie organu, przedmiotowe obowiązki przestały ciążyć na [...] z upływem dnia [...] grudnia 2015 r., tj. zgodnie z pkt V Decyzji SMP llI po upływie 90 dni od dnia jej doręczenia [...] (doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] września 2015 r.).
Decyzją SMP IV z dnia [...] września 2015 r. Prezes UKE określił rynek właściwy, jako krajowy hurtowy rynek usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włączenie, ustalił, że na tym rynku występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej oraz wyznaczył [...] jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji na tym rynku. Nałożył ponadto na [...] obowiązki regulacyjne, w tym obowiązek polegający na przygotowaniu i przedstawieniu w terminie 3 (trzech) miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji projektu oferty ramowej. Jak wynika z treści Decyzji SMP IV (str. 5 decyzji), obowiązek ten polega na przygotowaniu i przedstawieniu projektu nowej oferty ramowej, zgodnie z zakresem wskazanym w Załączniku nr 1 do Decyzji SMP IV.
Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. (zwanym dalej "Postanowieniem") Prezes UKE określił rynek właściwy, jako hurtowy rynek usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s, ustalił, że na tym rynku nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny zajmujący kolektywną pozycję znaczącą oraz stwierdził, że na tym rynku występuje skuteczna konkurencja.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Prezes UKE działając na podstawie art. 162 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie Decyzji SMP I (decyzja wygaszająca). W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że chociaż Decyzja SMP IV oraz Postanowienie z [...] września 2015 r. zawierają regulacje odnoszące się do różnych rynków właściwych (ze względu na szczegółowo określony zakres produktowy) to jednocześnie razem odnoszą się one do tego samego rynku usług, a mianowicie rynku dzierżawy odcinków zakończeń łączy. Zarówno decyzja SMP IV jak i Postanowienie zostały wydane po przeprowadzeniu nowej analizy rynku (na marginesie sprawy Sąd wskazuje, że analiza ta dotyczyła zupełnie nowych właściwych rynków. Sąd wskazuje w tym miejscu, że art. 22, 23, 24 Pt mają zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy analiza rynku dotyczy tego samego rynku właściwego. Definicja rynku właściwego zawarta jest w art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2017.229 jt.). Rynek właściwy to rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości w tym jakość uznawane są przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnieje bariera dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji.
W wyniku nowej analizy rynków organ stwierdził, że nie mamy doczynienia z rynkiem właściwym, gdyż co prawda pod względem geograficznym rynek jest taki sam, ale inny jest rynek produktowy w związku z czym w celu wygaszenia decyzji SMP I organ musiał zastosować art. 162 k.p.a. Jednak Sąd podkreśla, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest wygaszenie decyzji SMP I i ocena prawidłowości tego wygaszenia.
Prezes UKE stwierdził, iż wobec uchylenia obowiązków regulacyjnych nałożonych na [...] Decyzją SMP II, w tym obowiązku polegającego na zapewnieniu dostępu telekomunikacyjnego oraz przygotowaniu i przedstawieniu oferty ramowej w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end oraz wobec stwierdzenia w Postanowieniu (odnoszącym się wraz z Decyzją SMP IV do tego samego rynku usług, co Decyzja SMP I) stanu skutecznej konkurencji na hurtowym rynku usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s, na [...] nie ciążą obowiązki regulacyjne uzasadniające wprowadzenie regulowanych zasad dostępu telekomunikacyjnego, w tym w szczególności obowiązek przygotowania i przedstawienia w określonym- terminie projektu oferty ramowej (art. 42 ust. 1 Pt).
Jednocześnie organ stwierdził, iż na rynku dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s, Decyzją SMP IV (odnoszącą się wraz z Postanowieniem do tego samego rynku usług, co Decyzja SMP I) nałożono wprawdzie na [...] obowiązek, o którym mowa w art. 42 ust. 1 Pt, jednakże obowiązek ten polega na przygotowaniu i przedstawieniu w terminie 3 (trzech) miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, zupełnie nowego projektu oferty ramowej (innego niż Oferta RLLO) o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie.
W konsekwencji powyższych Prezes UKE stwierdził, iż [...] nie ma obowiązku przedstawienia projektu zmiany Oferty RLLO, co do którego Prezes UKE mógłby wydać jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 43 ust. 1 Pt.
Zdaniem organu, okoliczność, że na ww. rynkach [...] nie jest już przedsiębiorcą o znaczącej pozycji rynkowej i nie ciąży na niej obowiązek przygotowania i przedłożenia projektu oferty ramowej, skutkuje brakiem podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego zakończenia sprawy tj. do wydania jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 43 ust. 1 Pt. Prezes UKE nie może bowiem, stosownie do brzmienia art. 43 ust. 1 Pt, zatwierdzić projektu zmiany oferty ramowej albo zmienić i zatwierdzić przedłożonego projektu, w sytuacji, gdy na [...] nie ciąży już obowiązek jego przygotowania i przedłożenia. Organ podkreślił, iż na skutek rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji SMP IV (rynek dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie), na [...] ciąży obowiązek polegający na przygotowaniu i przedstawieniu zupełnie nowego projektu oferty ramowej (innego niż Oferta RLLO).
Powyższe w ocenie organu, które Sąd w pełni popiera oznacza, iż [...] nie miała prawnego obowiązku przedstawienia w odpowiednim zakresie projektu zmiany Oferty RLLO. Wobec stwierdzonego braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego zakończenia prowadzonej sprawy, organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. skutkowało koniecznością jego umorzenia.
Reasumując stanowisko organu należy uznać za prawidłowe.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy Decyzji I, w której Prezes UKE umorzył w całości postępowanie w sprawie zatwierdzenia zmiany Oferty RLLO, w sytuacji w której nie zostały spełnione przesłanki uprawniające Prezesa UKE do umorzenia postępowania, w szczególności postępowanie w sprawie, nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ obowiązki regulacyjne nałożone na O. w zakresie stosowania Oferty RLLO na Rynku 13 (krajowy rynek świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy) wbrew założeniom poczynionym w zaskarżonej decyzji nadal pozostaje w obrocie prawnym.
Uzasadniając powyższy zarzut Izba podniosła, że Prezes UKE nie uchylił obowiązków regulacyjnych spoczywających na O. na mocy Decyzji SMP R13 (SMP I) 2008, gdyż w jej ocenie przedmiotowe obowiązki mogą być uchylone wyłącznie w trybie regulowanym przepisami Pt, co nie miało miejsca. W konsekwencji K. twierdzi, że nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie zmiany Oferty RLLO.
Podkreślenia wymaga, iż skarżąca w kontrolowanym postępowaniu kwestionuje zasadność umorzenia postępowania w sprawie zmiany Oferty RLLO, które zostało wszczęte z urzędu przez organ. Przedmiotem sprawy nie jest kwestia stwierdzenia wygaśnięcia Decyzji SMP R13 2008 (SMP I). Ewentualny (zarzucany) brak podstaw prawnych do wydania decyzji wygaszającej pozostaje zatem poza zakresem merytorycznego badania w sprawie niniejszej, której dotyczą obydwie wydane w sprawie decyzje Prezesa UKE. Podkreślenia natomiast wymaga, iż na mocy art. 110 k.p.a. Prezes UKE wydając zaskarżoną decyzję był związany m. in. decyzją wygaszającą 2016, na mocy której nastąpiło stwierdzenie wygaśnięcia Decyzji SMP R13 2008 (SMP I). Ponadto Sąd wskazuje, że uwagi dotyczące powyższej kwestii poczynił, w części uzasadnienia odnoszącej się do decyzji wygaszającej.
Za w pełni uzasadnione należy zatem uznać stanowisko Organu przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, wobec uchylenia obowiązków regulacyjnych nałożonych na [...] Decyzją SMP II (tj. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], zwana w skardze K. "Decyzją SMP R14 2009"), w tym obowiązku polegającego na zapewnieniu dostępu telekomunikacyjnego oraz przygotowaniu i przedstawieniu oferty ramowej w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy, w tym łączy end-to-end, oraz wobec stwierdzenia w Postanowieniu odnoszącym się wraz z Decyzją SMP IV do tego samego rynku usług, co Decyzja SMP I (Decyzja SMP R13 2008) stanu skutecznej konkurencji na hurtowym rynku usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s, na [...] nie ciążą obowiązki regulacyjne uzasadniające wprowadzenie regulowanych zasad dostępu telekomunikacyjnego, w tym w szczególności obowiązek przygotowania i przedstawienia w określonym terminie projektu oferty ramowej (art. 42 ust. 1 Pt).
Zaznaczenia wymaga, iż Prezes UKE na rynku dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie, Decyzją SMP IV (odnoszącą się wraz z Postanowieniem do tego samego rynku usług, co Decyzja SMP I) nałożył wprawdzie na [...] obowiązek, o którym mowa w art. 42 ust. 1 Pt, jednakże obowiązek ten polegał na przygotowaniu i przedstawieniu zupełnie nowego projektu oferty ramowej (innego niż Oferta RLLO) o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie.
W konsekwencji wskazać należy, podzielając stanowisko organu, że [...] nie miał obowiązku przedstawienia projektu zmiany Oferty RLLO, co do którego Prezes UKE mógłby wydać jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 43 ust. 1 Pt. Z uwagi na powyższe, należy ponownie stwierdzić, iż w niniejszej sprawie, w części dotyczącej krajowego rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków łączy niebędących zakończeniami łączy w tym łączy end- to-end oraz hurtowego rynku usługi dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji powyżej 2 Mbit/s, odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, jakim jest sfera faktów mających znaczenie dla możliwości konkretyzacji stosunku prawnego. Należy bowiem wskazać, iż okoliczność, że na ww. rynkach [...] nie jest już przedsiębiorcą o znaczącej pozycji rynkowej i nie ciąży na niej obowiązek przygotowania i przedłożenia projektu oferty ramowej, skutkuje brakiem podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego zakończenia niniejszej sprawy tj. do wydania jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 43 ust. 1 Pt. Prezes UKE nie może bowiem, stosownie do brzmienia art. 43 ust. 1 Pt, zatwierdzić projektu zmiany oferty ramowej albo zmienić i zatwierdzić przedłożonego projektu, w sytuacji, gdy na [...] nie ciąży już obowiązek jego przygotowania i przedłożenia. Z kolei na skutek rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji SMP IV (rynek dostępu wysokiej jakości w stałej lokalizacji do 2 Mbit/s włącznie), na [...] ciąży obowiązek polegający na przygotowaniu i przedstawieniu zupełnie nowego projektu oferty ramowej (innego niż Oferta RLLO). Powyższe oznacza, iż w chwili obecnej [...] nie ma prawnego obowiązku przedstawienia w odpowiednim zakresie projektu zmiany Oferty RLLO. Wobec stwierdzonego braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego zakończenia niniejszej sprawy, niniejsze postępowanie należy uznać za bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 kpa skutkuje koniecznością jego umorzenia. Właściwe jest zatem stwierdzenie organu, iż bezprzedmiotowość ma w tym wypadku charakter wtórny, powstała bowiem w toku niniejszego postępowania.
Nie może być też uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 110 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej w całości postępowanie w sprawie zatwierdzenia Oferty RLLO, podczas gdy (i) decyzja zatwierdzająca zmianę Oferty RLLO pozostaje w obrocie prawnym, (ii) Prezesa UKE jest związany decyzją zatwierdzającą zmianę Oferty RLLO, (iii) decyzja zatwierdzająca zmianę Oferty RLLO nie została uchylona, zmieniona, nie została także stwierdzona jej nieważność, co prowadzi do wniosku, że postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Oferty RLLO (zakończone zaskarżoną decyzją) nie jest bezprzedmiotowe.
Uzasadniając powyższy zarzut skarżąca podniosła, że Oferta RLLO wciąż pozostaje w obrocie prawnym, a świadczy to tym fakt, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja Prezesa UKE z dnia [...] września 2011 r.
Odnosząc się do argumentacji K. należy wskazać, że Oferta RLLO została zatwierdzona decyzją Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2009 r., która następnie została uchylona przez Prezesa UKE ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2016 r.
Podkreślenia wymaga również, że nie jest prawomocna Decyzja Wygaszająca, jednak decyzji tej w trybie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w związku z tym prowadząc niniejsze postępowanie organ był obligowany wziąć pod uwagę decyzję Wygaszającą.
W ocenie Sądu nie ma znaczenia, że nadal w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezesa UKE, w sprawie zmiany Oferty RLLO. Omawiana decyzja dotyczy jedynie zmiany poszczególnych zapisów oferty ramowej i traci ona swój byt w sytuacji, gdy uchylona jest suma Oferta RLLO.
Reasumując, skład orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że skoro została uchylona Oferta RLLO i wygaszona decyzja SMP I będąca podstawą ustalenia Oferty RLLO, to bezprzedmiotowym było dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu jej zmiany.
Bezzasadny jest w związku z powyższym również generalny zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 43 ust. 1 Pt oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 Pt przez umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przesłanki, które nie pozawalają stwierdzić, że prowadzone postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe ponieważ obowiązki regulacyjne nałożone na [...] w Decyzji SMP R13 2008 (SMP I) nie zostały uchylone.
Należy zaznaczyć, iż powyższy zarzut nawiązuje do zarzutu nr 1 petitum skargi, a zatem znajduje do niego odniesienie argumentacja sformułowana w ustosunkowaniu do tego zarzutu. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że zaskarżona decyzja zapadła w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i w związku z tym prawidłowo, zdaniem Sądu, nie została wydana w oparciu o przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 43 ust. 1 Pt. Pierwszy z ww. przepisów stanowi bowiem, że "Po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w art. 22 ust. 1, Prezes UKE, w przypadku ustalenia, że na rynku właściwym nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą: (...) wydaje decyzję, w której:
a) określa rynek właściwy w sposób określony w art. 22 ust. 1 pkt 1,
b) stwierdza, że na tym rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja,
c) uchyla nałożone obowiązki regulacyjne
- jeżeli na tym samym rynku właściwym występował przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą, którzy utracili tę pozycję. Natomiast z punktu drugiego wynika, że "Prezes UKE zatwierdza projekt oferty ramowej, jeżeli odpowiada on przepisom prawa i potrzebom rynku wskazanym w decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia oferty ramowej albo zmienia przedłożony projekt oferty ramowej i go zatwierdza, a w przypadku nieprzedstawienia oferty ramowej w terminie - samodzielnie ustala ofertę ramową". Zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie, jak również jej uzasadnienie, nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, że nie jest to decyzja, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 Pt, czy też decyzja, o której mowa w art. 43 ust. 1 Pt. W konsekwencji, organ wydając zaskarżoną decyzję nie mógł naruszyć przepisów art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 43 ust. 1 Pt., gdyż nie były one podstawą rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Organ w sposób prawidłowy zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił mając na względzie art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd zauważa, że bezspornym był w sprawie fakt wydania decyzji wygaszającej, jak również i to, że na mocy tej decyzji Organ stwierdził wygaśnięcie Decyzji SMP R13 2008 (SMP I). Różnica w stanowiskach Prezesa UKE i K. sprowadzała się w istocie do tego, że w ocenie Izby w świetle obowiązujących przepisów nie było dopuszczalne wydanie decyzji wygaszającej i w związku z tym na [...] nadal spoczywają obowiązki regulacyjne określone w Decyzji SMP [...] (SMP I). Tak więc, Izba nie tyle zakwestionowała poczynione przez Prezesa UKE ustalenia faktyczne w sprawie, co nie zgodziła się z prezentowanym przez organ poglądem o dopuszczalności wydania decyzji wygaszającej i jej wpływie na Decyzję SMP R13 2008 (SMP I). Raz jeszcze wymaga podkreślenia, iż podnoszona przez Izbę okoliczność, iż w realiach sprawy brak było podstaw prawnych do wydania decyzji wygaszającej i w związku z tym w jej ocenie nadal na [...] spoczywają obowiązki regulacyjne, nie oznacza w ocenie Sądu, aby Prezes UKE nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w ten sposób naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Końcowo należy dodać, iż podobne poglądy wyraził WSA w Warszawie m.in. w prawomocnym wyroku z dnia 7 listopada 2016 r. sygn. akt: VI SA/Wa 766/16 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOiS).
Tak więc, dochodząc do przekonania o zasadności i zgodności z prawem zaskarżonej w sprawie decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło