VI SA/Wa 2611/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-18
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca negatywny wynik egzaminu adwokackiego może zostać uchylona z powodu zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego podniesionych przez zdającego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Komisja prawidłowo oceniła zarzuty skarżącego, który nie wykazał błędów proceduralnych ani merytorycznych uzasadniających zmianę oceny egzaminu. Sąd podkreślił, że ocena pracy egzaminacyjnej musi spełniać wymogi precyzyjności i merytorycznej poprawności, a skarżący nie wykazał spełnienia tych wymogów.Stan faktyczny
S. O. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego, w szczególności z trzeciej części egzaminu, co potwierdziły uchwały Komisji Egzaminacyjnej I i II stopnia. Skarżący złożył odwołanie, zarzucając błędy proceduralne i merytoryczne w ocenie jego pracy, w tym niewłaściwe rozpatrzenie zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz brak ustosunkowania się do wszystkich twierdzeń.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę S. O. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości utrzymującą negatywny wynik egzaminu adwokackiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2011 r. sprawy ze skargi S. O. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu adwokackiego oddala skargę
Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego S. O. (zwanego dalej skarżącym).
Do wydania niniejszych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżący z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu ocenę dobrą, z trzeciej części egzaminu ocenę niedostateczną, z czwartej ocenę dostateczną, zaś z piątej ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 78 f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, iż skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.
Od uchwały organu I instancji S. O. złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały poprzez zmianę negatywnej oceny z trzeciej części egzaminu adwokackiego a tym samym ustalenie pozytywnej oceny z całości przeprowadzonego egzaminu. Uchwale zarzucił, że:
1) ocena Komisji Egzaminacyjnej zawiera niezasadne zarzuty co do merytorycznej treści sporządzonej apelacji, uznając jednocześnie, że spełnione zostały wszelkie wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez sąd II instancji,
2) postawiony zarzut naruszenia prawa procesowego z art. 233 kpc był zarzutem wystarczającym w realiach sprawy będącej przedmiotem egzaminu,
3) brak podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego i niewskazanie podstawy prawnej odnoszącej się do związku przyczynowego pomiędzy skutkiem wywołującym możliwość dochodzenia zadośćuczynienia nie skutkuje niepełnością sporządzonej apelacji,
4) niesłusznie wytknięto brak wniosku o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Uzasadniajac odwołanie skarżący przeprowadził polemikę z uchybieniami wytkniętymi przez egzaminatorów w arkuszach ocen cząstkowych, wskazał na sprzeczności w ocenach, a w szczególności podniósł, że zachowanie wymogów formalnych apelacji jako środka zaskarżenia skutkowałoby przyjęciem apelacji do rozpoznania przez sąd II instancji. W ocenie skarżącego już samo skonstruowanie poprawnej formalnie apelacji cywilnej zasługiwało na przyznanie oceny pozytywnej z trzeciej części egzaminu adwokackiego.
W wyniku rozpoznania odwołania Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku uzyskanego przez skarżącego z egzaminu adwokackiego.
Komisja odnosząc się do trafności zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdziła, że nie można uznać za błąd powołania zarzutu naruszenia prawa procesowego oraz że brak powołania zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 416 w związku z art. 445 kc dyskwalifikował pracę. Zdaniem komisji, skarżący słusznie zwrócił uwagę, że zarzut naruszenia prawa materialnego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ustalony przez sąd I Instancji stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Jednocześnie komisja zwróciła uwagę, że skoro skarżący rozwiązując zadanie z zakresu prawa cywilnego powziął wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji, to powinien prawidłowo powołać i omówić zarzuty naruszenia prawa procesowego lub co wydaje się bardziej zasadne zarzucić sprzeczność ustaleń faktycznych sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Tymczasem skarżący w sporządzonej pracy postawił wyłącznie jeden zarzut naruszenia art. 233 kpc, jednocześnie nie wyjaśniając w przytoczonym uzasadnieniu zarzutu na czym polegał w jego ocenie brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Także w samym uzasadnieniu apelacji brak jest odniesienia do stawianego zarzutu. Komisja podzieliła opinię obu egzaminujących SSO T. S. i adw. A. D., że uzasadnienie przygotowanej apelacji jest lakoniczne. Ponadto SSO T. S. zasadnie zwrócił uwagę na to, że uzasadnienie apelacji nie zawiera wskazania podstawy prawnej odnoszącej się do związku przyczynowego, nawiązuje jedynie ogólnie do kwestii związku przyczynowego i stosowania domniemania faktycznego w tzw. procesach lekarskich.
Komisja wskazała, że lektura materiałów przygotowanych na potrzeby kazusu z prawa cywilnego pozwala przyjęcie, że powodem oddalenia powództwa o zadośćuczynienie było ustalenie przez sąd okręgowy, ze brak jest związku przyczynowego pomiędzy pobytem powoda w szpitalu, a ujawnioną u niego ciężką chorobą - nowotworem wątroby. Na brak oceny całego materiału dowodowego zwrócił uwagę jeden z opiniujących - adw. A. D., który stwierdził między innymi, że samo przytoczenie orzeczenia jednego z sądów apelacyjnych, które zapadło w analogicznej sprawie, bez odwołania się do przepisu art. 231 KPC i art. 361 kc nie stanowi ani zasygnalizowania, ani tym bardziej omówienia zagadnienia związku przyczynowego oraz kwestii stosowania dowodu prima facie.
Komisja uznała, że zarzut braku odniesienia się przez skarżącego do kwestii wysokości dochodzonej pozwem kwoty zadośćuczynienia jest zasadny, choć okoliczność ta mogła wpływać raczej na podwyższenie oceny końcowej sporządzonej pracy, a nie jej obniżenie. Wbrew zapatrywaniom skarżącego potrzeba uzasadnienia zasadności dochodzonej kwoty wynikała ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; biegły jednoznacznie ustalił, że procentowy uszczerbek na zdrowiu z powodu zakażenia WZW typu C wynosił 30-40%, czego odwołujący się nie dostrzegł. Rozgraniczenie skutków zakażenia WZW typu C od choroby nowotworowej, która nie miała związku z zakażeniem dawało ponadto możliwość omówienia zmiany linii orzeczniczej i odejścia od procentowego sposobu ustalania wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Z kolei Komisja uznała za niezrozumiały argument podniesiony w odwołaniu, że skarżący "zmuszony" był przyjąć iż wskazana w pozwie kwota jest prawidłowa gdyż sąd nie wypowiadał się w sprawie adekwatności tej kwoty do doznanej krzywdy. Egzaminator adw. A. D. stwierdził, że brak szczegółowego uzasadnienia co do zasądzenia całej należności objętej pozwem mógł mieć negatywny wpływ dla powódki w przedmiocie kosztów procesu (np. oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe oddalenie przez sąd II instancji powództwa ponad kwotę ustalonego procentowo uszczerbku na zdrowiu).
W uchwale stwierdzono również, że zarzut braku zamieszczenia w apelacji wniosku o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego nie jest zasadny, co wynika wprost z treści pracy egzaminacyjnej. Jednakże zdaniem Komisji, powyższy zarzut nie wpłynął na obniżenie ocen końcowych. Ponadto Komisja uznała, ze z uwagi egzaminatorów w zakresie staranności, języka i stylu pracy są uzasadnione, jednakże przyznała rację skarżącemu, że użyte przez nichj sformułowanie "poniżej wymaganego poziomu" nie pozwala na ustosunkowanie się.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały organu I instancji i zarzucił:
1) naruszenie prawa procesowego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały organu I instancji, gdy tym czasem prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a w szczególności zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu i poczynionych przez organ II instancji na tej podstawie ustaleń stanu faktycznego sprawy winna skutkować uchyleniem zaskarżonej uchwały w całości i stwierdzeniem, że skarżący uzyskał wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego,
2) naruszenie prawa procesowego art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu,
3) naruszenie prawa procesowego art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wybiórczą i całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz odstąpienie od kodeksowej zasady podejmowania przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
4) naruszenie prawa procesowego art. 80 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ II instancji od kodeksowej zasady zobowiązującej ten organ do formułowania ocen na podstawie całokształtu materiału dowodowego stanowiącego czy dana okoliczność została udowodniona,
5) naruszenie prawa procesowego tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej uchwały w sposób wadliwy nieodpowiadający wymaganiom przewidzianym w ustawie.
Uzasadniając postawione zarzuty skarżący podniósł, że organ II instancji przyznał jednoznacznie w zaskarżonej uchwale wbrew stanowisku organu I instancji, że nie stanowi błędu powołanie przez egzaminowanego w apelacji zarzutu naruszenia prawa procesowego przy jednoznacznym braku powołania zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz że zarzut naruszenia prawa materialnego może zostać postawiony tylko wówczas, gdy ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny nie budzi watpliwości. Mimo to okoliczności tych organ II instancji nie uwzględnił i rozstrzygnął odwołanie na niekorzyść skarżącego.
Organ II instancji pominął również twierdzenia wskazujące na fakt, że zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 233 k.p.c.) był zarzutem wystarczającym w realiach sprawy będącej przedmiotem zadania egzaminacyjnego z trzeciej części egzaminu adwokackiego – zadania z zakresu prawa cywilnego.
Komisja egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości nie odniosła się także do potwierdzającego tę tezę a wskazanego w odwołaniu wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] listopada 2005 r., sygn. akt [...] zgodnie z którym zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego może wzruszyć zaskarżony wyrok, gdy istnieje dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją do jakiej doszedł Sąd na jego podstawie.
Odwołanie w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazywało, że taka swoista dysharmonia pomiędzy materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie a konkluzją do jakiej doszedł Sąd I instancji – Sąd Okręgowy na jego podstawie bespornie istniała w realiach sprawy będącej przedmiotem zadania egazminacyjnego z trzeciej części egzaminu adwokackiego.
Organ II instancji pominął także okoliczność, że podniesienie powyższego zarzutu umożliwiało Sądowi II instancji – Sądowi Apelacyjnemu pełną kontrolę merytoryczną przeprowadzonego postępowania dowodowego dokonanego przez Sąd I instancji jak również pełną kontrolę prawidłowości dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem skarżącego, Komisja nie odniosła się również do przytoczonych w odwołaniu wskazań Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi Sąd II instancji bez podniesienia w apelacji lub w toku postępowania apelacyjnego odpowiedniego zarzutu nie może wziąć pod rozwagę jedynie uchybień prawa procesowego popełnionych przez Sąd I instancji, choćby miały one wpływ na wynik sprawy.
Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z dyspozycją art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., określającą wymagania konstrukcyjne apelacji, ustawodawca w żaden sposób nie opisał ani nie sprecyzował katalogu zarzutów, które można podnieść w toku postępowania apelacyjnego. Zarzuty te mogą być formułowane w sposób bardzo szeroki, nie muszą też ściśle określać dostrzeżonych uchybień ze wskazaniem konkretnych przepisów ocenianych jako naruszenie, co zostało podkreślone w powołanej uchwale Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07 mającej moc zasady prawnej.
Organ II instancji w żadnym punkcie zaskarżonej uchwały nie wskazał, aby postawiony zarzut naruszenia prawa procesowego – art. 233 k.p.c. był zarzutem błędnym. Analogiczne stanowisko zajęła Komisja Egzaminacyjna I stopnia. W tym stanie rzeczy należy postawiony zarzut uznać za prawidłowy i umożliwiający pełną kontrolę merytoryczną zaskarżonego wyroku przez Sąd Apelacyjny.
Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom organów obu instancji uzasadnienie sporządzonej na potrzeby egzaminu adwokackiego apelacji odnosi się do stawianego zarzutu, jak również nie jest lakoniczne. W ramach rozprawy apelacyjnej przewodniczący składu sędziowskiego udziela głos stronom a więc istnieje możliwość poszerzenia wywodu ponad ten, który znajduje się w uzasadnieniu apelacji.
Poza tym członkowie składu orzekającego w razie wątpliwości mogą zadawać pytania stronom, w tym w szczególności wnoszącemu apelację.
Skarżący podkreślił, że organ II instancji nie uwzględnił okoliczności, że na sporządzenie apelacji w ramach egzaminu adwokackiego z zakresu prawa cywilnego egzaminowany miał zaledwie 6 godzin, a nie ustawowe 14 dni. W tym czasie musiał również zapoznać się z liczącymi 45 stron aktami sprawy, których wcześniej nie znał, a także sporządzić w formie odręcznej apelację.
Według oceny S. O. brak było podstaw do powtórnego omówienia zagadnienia choroby nowotworowej powoda, w sytuacji, gdy powódka odstąpiła od dochodzenia roszczeń związanych z chorobą nowotworową ograniczając się jedynie do bezspornych następstw związanych z zakażeniem WZW typu C.
Zdaniem skarżącego, skoro podniósł on w apelacji, że powód został zakażony podczas hospitalizacji wirusowym zapaleniem wątroby typu C a zakażenie to spowodowało liczne powikłania, cierpienia fizyczne i psychiczne to istota sprawy została w apelacji przedstawiona.
Poza tym organ II instancji błędnie uznał, że między uzasadnieniami ocen cząstkowych sporządzonych w postępowaniu organu I instancji nie zachodzą sprzeczności. Wedle jednego z egzaminatorów uzasadnienie sporządzonej apelacji nie odnosi się szczegółowo do omówienia opinii biegłych natomiast zdaniem drugiego uzasadnienie to się na tych opiniach opiera. Nadto jeden z egzaminatorów wskazał w uzasadnieniu oceny cząstkowej sporządzonej w postępowaniu przed organem I instancji, że sporządzona apelacja nie omawia zagadnienia związku przyczynowego i domniemań faktycznych natomiast w ocenie drugiego egzaminatora praca nawiązuje jedynie do kwestii związku przyczynowego i domniemań faktycznych, ale bez rozwinięcia tych wątków.
Zdaniem skarżącego, szczegółowo omówił on opinie biegłych i wskazał ich wpływ na zasadność pozwu i żądania apelacji jak również w sposób dostateczny przedstawił zagadnienie związku przyczynowego i domniemań faktycznych.
Wbrew twierdzeniom organu II instancji w okolicznościach danej sprawy wystarczające było powoływanie się na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...], które stanowi wyraz ugruntowanego w chwili obecnej stanowiska doktryny i judykatury odnośnie omawianego zagadnienia. Skarżący w ramach egzaminu adwokackiego nie miał możliwości powołania większej ilości orzeczeń z uwagi na to, że Ministerstwo Sprawiedliwości nie zapewniło każdemu zdającemu nieskrępowanej i nieograniczonej możliwości korzystania z komputerów zaopatrzonych w bazę orzeczniczą. Poza tym wbrew zapewnieniom Komisji Egzaminacyjnej I stopnia w nielicznych komputerach, znajdujących się na sali zainstalowany był program "Lex Polonica", a nie program "Lex". Skarżący zapewniony, że na egzaminie będzie miał możliwość posługiwania się programem "Lex" nie zapoznał się wcześniej z obsługą programu "Lex Polonica".
Wbrew twierdzeniom Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, która powiela stanowisko w tym względzie Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w K. nie było potrzeby szerokiego omówienia wysokości żądanej kwoty tytułem zadośćuczynienia.
Kwota stanowiąca wartość przedmiotu zaskarżenia wyraźnie wynika z pozwu, pism procesowych sporządzonych w sprawie oraz wniosków pełnomocnika, zgłoszonych w trakcie rozpraw, w tym rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku. Z akt sprawy nie wynikało, iż kwota pierwotnie podniesiona przez pełnomocnika powoda (w pozwie) nie jest właściwa i adekwatna.
Z tych względów egzaminowany winien przyjąć, że jest to kwota prawidłowa. Niezależnie od powyższego wysokość żądanej kwoty zadośćuczynienia jest wprost zamieszczona w treści pełnomocnictwa.
Niezasadny jest nadto zarzut organu II instancji, iż brak uzasadnienia co do zasądzenia całej należności objętej pozwem mógł mieć negatywny wpływ dla powódki w przedmiocie kosztów procesu, albowiem samo skierowanie sprawy na drogę sądową wiąże się z ryzykiem jej przegrania. Nadto powódka stawiła się osobiście na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku i przez pełnomocnika oświadczyła, że popiera powództwo w dotychczasowej wysokości. Brak było zatem podstaw do kwestionowania wysokości żądanej kwoty oraz uzasadnienia zasadności jej wysokości w sytuacji, gdy wynikała ona w sposób jednoznaczny ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego są to bezsporne okoliczności, do których organ II instancji w ogóle się nie odniósł.
Zdaniem skarżącego, organ II instancji nie odniósł się także do zarzutu podniesionego w odwołaniu, że w aktach sprawy już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, brak jest jakiejkolwiek wzmianki, w której powódka domagałaby się ograniczenia żądanej kwoty a samowolne dokonanie takiego ograniczenia przez pełnomocnika mogłoby wiązać się z naruszeniem zasad etyki adwokackiej i byłoby działaniem wadliwym lub co najmniej dyskusyjnym.
Pomyłka organu I instancji, iż rzekomo skarżący nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, wbrew twierdzeniom organu II instancji, miała wpływ na wystawienie oceny końcowej z tej części egzaminu.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia całkowicie przemilczała także kwestię oczywistej omyłki pisarskiej i odnoszącego się do niej orzecznictwa Sądu Najwyższego co do zakresu zaskarżenia wyroku objętego apelacją. Okoliczność ta mogła mieć wpływ na wysokość oceny przyznanej przez organ I instancji egzaminowanemu.
Niezasadne są również, zdaniem skarżącego, zarzuty w zakresie języka i stylu pracy. Charakter pisma jest sprawą indywidualną, uzasadnienie ocen cząstkowych jak również uchwała organu II instancji nie zawierają zarzutu co do problemu z rozczytaniem pisma egzaminowanego.
Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu II instancji, że zarzuty zawarte w odwołaniu w najistotniejszym zakresie były chybione i brak było podstaw do uwzględnienia odwołania.
Organ II instancji nie ustosunkował się do wszystkich argumentów skarżącego, zawartych w odwołaniu a więc dokonana przez niego ocena trafności rozstrzygnięcia organu I instancji nie może być uznana za prawidłową.
Komisja Egzaminacyjna działała wbrew przepisom art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie, uchwałę lub inny akt administracyjny z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga S. O. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli ze strony Sądu była uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2010 r., znak [...], którą utrzymana została w mocy uchwała nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego skarżącego S. O. Ww. uzyskał z trzeciej części egzaminu ocenę niedostateczną i w myśl art. 78 f ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze wynik jego egzaminu adwokackiego został ustalony jako negatywny.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. O. domagając się uchylenia uchwał wydanych przez organy obu instancji wskazał na szereg uchybień natury proceduralnej polegających na naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. i sprowadzających się do wykazania, że zaskarżona uchwała zapadła bez dogłębnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, braku ustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich jego zarzutów podniesionych w odwołaniu, co miało oczywisty wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Sąd nie podzielił trafności zarzutów skarżącego, albowiem Komisja II stopnia rozpoznała sprawę jako organ odwoławczy, w jej całokształcie i ponownie, także w odniesieniu do ocen cząstkowych nieobjętych zakresem zaskarżenia, nie naruszając przy tym wskazanych przez skarżącego przepisów procedury administracyjnej.
W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że dokonana przez organy obu instancji ocena pracy skarżącego z zakresu prawa cywilnego nie nosi cech dowolności oraz uwzględnia kryteria z art. 78 a ust.2 Prawa o adwokaturze.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia w uzasadnieniu wydanej przez siebie uchwały przeanalizowała treść sporządzonej przez skarżącego apelacji, zapoznała się z uwagami egzaminatorów i dokonała oceny zarzutów skarżącego, których zasadności w ostatecznym wyniku nie podzieliła. Wbrew twierdzeniom skarżącego Komisja II stopnia nie pominęła elementu wynikającego z rozważań dotyczących braku zarzutu naruszenia prawa materialnego w okolicznościach sprawy, będącej przedmiotem egzaminu z prawa cywilnego. Komisja podkreśliła jednakże, że skoro skarżący nie podnosząc zarzutu obrony prawa materialnego (co nie było błędem) skoncentrował się na sformułowaniu zarzutów naruszenia prawa procesowego to powinien szczegółowo omówić te zarzuty, a zwłaszcza wykazać na czym polegała sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Tymczasem S. O. w sporządzonej apelacji postawił tylko jeden zarzut naruszenia art. 233 kpc i lakonicznie go uzasadnił. To zadecydowało, iż organ odwoławczy dostrzegając również pozytywne aspekty pracy skarżącego mimo wszystko nie znalazł podstaw do podwyższenia uzyskanej przez skarżącego oceny z prawa cywilnego. Od kandydata do zawodu adwokackiego należy bowiem wymagać precyzyjności w konstruowaniu zarzutów apelacyjnych jak również ich uzasadnianiu. Na egzaminie adwokackim skarżący powinien wykazać się dobra znajomością przepisów prawa materialnego cywilnego jak i przepisów postępowania cywilnego. W świetle powyższego nie może ostać się argument skarżącego, że mimo dostrzeżonych uchybień jego apelacja spełniała wymogi formalne i podlegałaby rozpoznaniu przez Sąd wyższej instancji. Wykonanie przez skarżącego zadania z prawa cywilnego na minimalnym poziomie nie uprawnia do uzyskania oceny pozytywnej w tej części egzaminu.
Według oceny Sądu Komisja II stopnia w kontekście zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu rozpatrzyła sprawę ponownie i nie znalazła postaw do zakwestionowania uchwały podjętej przez organ I instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, swoje stanowisko Komisja II stopnia należycie uzasadniła. Motywy uchwały wyjaśniają w sposób dostateczny powody rozstrzygnięcia a więc zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa należy również uznać za bezzasadny.
W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło